

D4366

@##། ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་པའི་ཐབས་བཞུགས། @##། །དངོས་འཛིན་རྣམ་རྟོག་ཚང་ཚིང་ལྟ་བུ་ཤེས་རབ་མཚོན་གྱིས་རབ་བསལ་ནས། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་མི་གནས་དེ་ཕྱིར་མ་རྟོགས་འགྲོ་རྣམས་མུན་འཐོམས་ལ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཆུ་ཀླུང་བཞིན་དུ་ངང་གིས་འཇུག་པའི ཐབས་སྣ་ཚོགས།།གསུང་བ་དེ་ལ་དང་བས་ཕྱག་བྱས་ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་ཐབས་མདོར་བསྡུ་བྱ། །སྡོམ་ནི། སྔོན་འགྲོ་ཞི་གནས་བསྟེན་པ་ཡིས། །རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་དང་པོས་ཀྱང་། །ངོ་བོ་མཚན་ཉིད་ངེས་ཚིག་དང་། །དབྱེ་བ་དམིགས་པ་སྐྱེད་པའི་ཐབས། །དེ་རིགས་བསོད་ ནམས་ཡན་ལག་དང་།།ལུས་བཅོས་མཚམས་སྦྱོར་གཞག་པ་དང་། །ཉེས་སྤངས་ལྡང་སེམས་ལངས་པ་ཡི། །ཚོད་གཟུང་བསྐྱེད་རིམ་གནས་པའི་ཚད། །བསྟན་པའི་ཐབས་ནི་ཅི་རིགས་བྱ། །གསལ་དང་ཐུན་རིང་སྐྱེད་དབྱུང་དང་། །ལོག་པར་རྟོག་པའི་གཞུང་ཉིད་དང་། །རང་ ཕྱོགས་བསྒྲུབ་མེད་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ།།དེ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་འཇུག་ལས་དང་པོ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་ལེགས་པར་གནས་པ། སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བླ་མ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡོམ་པ་ལེགས་ པར་བླངས་ནས་གུས་པར་སློབ་པ།ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་གནས་ནས། ལྷག་པའི་སེམས་ཅུང་ཟད་བརྟན་པ་དེས་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ལ་གནས་ནས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བསླབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ དུ།དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། གང་དག་དད་པས་རྗེས་འབྲང་བ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བླང་བྱ་སྟེ། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཤེས་ཚོལ་བརྩོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ནི། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་མི་ཟད་པའི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བའི་གཞི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ཅིང་ཞེན་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལྷག་མཐོང མི་སྐྱེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིག་མི་བྱེད། །དེ་ཡིས་ཉོན་ མོངས་ཕྱིར་ཞིང་རབ་འཁྲུགས་ཏེ།།ལྷག་སྤྱོད་འདི་ན་ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་དག་ཉོན་མོངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལས་བསགས་པ་དེ་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བ་ན་འཁྱམ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱེ་མ་ལེབ་མེའི་ཕུང་པོར་ཆུད་པ་ལྟ་ བུའོ།།འོན་ཏེ་དེས་ཐ་མལ་པའི་རྟོག་པ་ལྡོག་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་བྱམས་པས། ཟས་ཆེན་དུག་དང་འདྲེས་ལ་ཞེན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། གང་ཡང་རུང་བའི་གནས་རྙེད་ན། །ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་གདུག་ གཡོན་ཅན་གྱིས།།ཟིན་པར་འགྱུར་རོ་གང་གི་སེམས། །གནས་མེད་དེ་དག་ཟིན་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཞེན་པས་ཞེན་པ་མི་སྤོང་སྟེ། གཞན་དུ་ན་མེས་ཚིག་པའི་འཕྲོ་མེར་བཅུག་པས་སོས་པ་དང་གཤེར་བ་ཆུར་བཅུག་པས་བསྐམས་པ་དང་། ལྟོགས་པ་ཟས་བཅད་ པས་འདྲངས་པ་དང་།སྐོམ་པ་བཏུང་བ་བཅད་པས་ངོམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

殊胜观修方法
以智慧之剑彻底断除执实分别如密林，
于彼亦不住，是故未证众生陷入迷暗。
大悲如河流自然趣入种种方便，
于彼所说虔诚顶礼，略说殊胜观修方法。
总纲：前行依止止观，首先须知，体性、相、定义，分类、所缘及生起方法，彼类福德支分，调身、相续安置，断过、起心及起时，把握尺度、生起次第、安住量，随理示现方便。明晰、长时修出，及遣除邪分别论，无成立自宗而以理成立。
其中前行，依大乘经典之理，初学者首先善住于别解脱戒，发起愿菩提心后，从具德上师处善受大乘戒并恭敬学习，住于清净戒律等止观资粮，心稍稳固后，住于殊胜观察资粮，为修学增上慧故当精进寻求真实义。
如《中观庄严论》云：'随信而行者，发菩提心已，当受调御行，彼勤求正智。'
殊胜观察资粮，如《圣无尽慧所说经》中无尽殊胜观察资粮品所说当了知。其中，若执著诸法即是种种烦恼生起之基，譬如有人贪著悦意色相而生烦恼。
若不修殊胜观察而执著三昧所缘，亦将生起烦恼。如《圣三昧王经》云：'虽修彼等三摩地，然不能破我想执，彼复扰乱诸烦恼，如是禅定徒修习。'
若由烦恼缘积集诸业，则长久流转轮回感受种种痛苦，如飞蛾投火聚。
若谓由此能遣除凡常分别而得解脱，则不然。如圣弥勒所说：'如贪著杂毒大食。'
圣龙树亦云：'若于随一处，得住烦恼蛇，狡诈有毒者，能噬若心无，住处彼不噬。'
是故不应以执著断除执著，否则应成以火烧伤投入火中而愈，以水浸湿投入水中而干，以断食疗饥而饱，以断饮止渴而足。

།གཞན་དག་ན་རེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མཐོང་ན་དེས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ད་ལྟར་གྱི་ སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས།དཔེར་ན་གསེར་གྱི་གོང་བུ་དེ་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་མེས་རབ་ཏུ་ཚ་བར་གྱུར་ན་ལག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་དེ་ལས་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཡང་བླང་བར་ བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཞེན་པར་གྱུར་ན་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པར་འབྱུང་མི་སྲིད་པར་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་འདི་ན་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་བོ་བླུན་པོ་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོའི་དོན་མ་རྟོགས་ཤིང་ལོག་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བ་ན་འཁྱམས་པ་དག་ལ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དྲང་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ལ་ཞེན་ནས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མོས་པ་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་དེ།འདི་སྐད་ཅེས་འདི་ནི་སྒོམ་དུ་མི་འདོད་རྟོགས་པར་ དཀའ།མ་རྟོགས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་གཞན་ཡོད་དོ། །གང་ཞེ་ན། མཚན་མ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་གེགས་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པ་དང་གཞན་གྱིས་གེགས་བྱས་པས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་སྤང་དཀའ་བ་བསགས་པའི་ཕྱིར། ལྷ་དང་མིའི་ལུས་ཀྱང་མི་ འཐོབ་ན།བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ག་ལ་འཐོབ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འཕགས་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པ་ལས། གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད། །མ་ཤེས་པས་ན་འགྲོ་བ་འཁྱམ་འགྱུར་ཏེ། །ཐུགས་རྗེ་ཐབས་ཚུལ་རིག་པ་བརྒྱ་དག་གིས། །དེ་དག་རྣམས་ནི་སྟོན་པར་ མཛད་པ་ལགས།།ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་བ་ལས་ཀྱང་། གང་ཟག་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྐྱེ་བར་གསུངས་ལ། གང་ཟག་གཞན་གྱིས་ནི་བདུད་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་བྱད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་ཡང་གསུངས་ སོ།།དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང་། གཏི་མུག་གང་གིས་བསྒྲིབས་གྱུར་ཏེ། །གང་གི་ཡང་དག་གེགས་བྱེད་པ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་དགེ་བ་མེད། །ཐར་པ་མེད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་གང་བདག་དང་གཞན་གྱི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་སྤོང་བར་འདོད་ཅིང་།བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྐུ་གསུམ་དང་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྒྱུ། ཉོན་མོངས་པ་དུག་དང་འདྲ་བའི་རྩ་བ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དུག་གི་སྡང་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་ མཚོན་རྣོན་པོ་དང་འདྲ་བ་དེས།སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཆོས་ཉིད་འདི་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་འདི་ཁོ་ན་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་དོ། ། སྙམ་སྟེ། དོན་གང་གི་ཕྱིར་འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། དཀའ་བ་བརྒྱ་དག་བྱེད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆོས་ཉིད་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པས་བསླབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས ཟེར་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

有人说如果见到如来等色身的本体或其他极为明显的显现就能解脱。这是不对的。如《圣现前佛住定经》中说：'譬如金块虽然是应当拿取的，但如果被火烧得炽热，就不能用手去拿。为什么呢？因为会引起身体的痛苦。同样，虽然色身是应当获得的，但如果执著就应当舍弃。'
如《圣三摩地王经》中说，如幻显现若无胜义无生则不可能出现。
此外，这里有些人执著如来为了引导那些愚昧众生——即不了解甚深般若波罗蜜多义理且错解之人，长期在轮回中流转的众生——以种种方便说的权巧之义，而排斥对甚深义理的信解。他们说：'这是不愿修习、难以证悟的，即使不证悟也有其他获得菩提的方法。是什么呢？就是修习相'。这些造作障碍的人由于邪见和他人的障碍，积累了极难断除的业障，连人天身都难以获得，更何况无上菩提？
如《圣持国长者请问经》中说：'由于不知诸法真如，众生因此而流转；以大悲方便百种智，为彼等众作开示。'
《圣般若波罗蜜多十万颂》中也说，这种人将转生大地狱，也说其他人是魔王等的化现。
如圣天也说：'为愚痴所蔽，对正法作障，彼无善果报，更何说解脱。'
因此，若有人欲断除自他无量轮回苦，欲获得无上大菩提——三身四智的本体，为断除无量痛苦之因、如毒般的烦恼根本——执著事物如毒树，应以方便所摄持的智慧利剑断除。为此必须深入了解诸法真如。
如《圣宝云经》中也说：'善男子，菩萨获得此法性后，也应安立其他众生于此法性中。为此义而精进努力、发起勇猛、作百般难行，善男子，这就是真如。'
有人说虽然应当了解法性，但初学者不应修学。这是不对的。如《般若波罗蜜多十万颂》中说：'从初发心就应修学般若波罗蜜多。'

།འོན་ཏེ་དེ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ཙམ་ལས་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པ་དོན་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན།ད་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་བསྒོམ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེར་དགག་པའི་ཚིག་ནི་མ་གསུངས་ལ། སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ནི་མང་དུ་གསུངས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཞེས་གསུངས་ པ་དང་།བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་མཛད་པ་ལས་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཡིས། །ཚུལ་སྤྱོད་ལས་ནི་དང་པོ་པ། །དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྒོམ་པ་ཡི། །རིམ་པ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ ཉིད་མེད་པར་དམིགས་པ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལས་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དགོངས་ པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་གིས་འཛིན། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ ལས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་འབྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གཞན་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་འདིར་གཞན་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་དང་མ་ མཐོང་བ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ཏེ།དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཆེན་པོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་འགའ་ཞིག་མཐོང་ན་ནི། དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་ དུ།འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ་ཞེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཤེས་ རབ་བོ།།དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པ་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྒྲ་བཀོད་པའི་ཡི་གེ་དག་ལ་དམིགས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་དམིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་སྤྱི་དང་དོན་སྤྱི་ལ་ཡང་དམིགས་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པས་གྲོགས་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཞེས་ཟེར་བའི་སྒྲ་ཐོས་པའི་དུས་སུ་མགྲིན་པ་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མ་ཤེས་ན་མ་ཐོས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་བསམ་པའི་ཤེས་ རབ་གང་ལས་བསྐྱེད།བསམ་པའི་ཤེས་རབ་མེད་ན་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་སྒྲའི་སྤྱི་དང་། དོན་གྱི་སྤྱིའོ། །ཡང་གཙོ་བོས་ཕྱེ་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ནི་དོན་གྱི་སྤྱི་འབའ་ཞིག་གོ།།བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། དོན་གྱི་སྤྱིའོ།

若有人说：'这只是通过闻思来学习的，并非说要修行。'现在不应这样看，虽然是闻思，但也是修行，因为在此并未说否定之语，而说了许多肯定之语。在《现观庄严论》中，也在资粮道品中说：'无分别三摩地'等。在《修习次第初篇》中也说：'大乘经典中，初学行为者，从此而开始，略说修行次第。'在其胜观修习品中说：'一切法无自性，无所缘。'因此，即使是初学者也必须深入了解一切法无自性。
除胜观外，再无其他方法能了解此义，其本质即是智慧。如《圣解深密经》中也说：'世尊，对于诸法无自性，菩萨以何波罗蜜多而能领会？观世音菩萨答：以般若波罗蜜多。'其特征是分别，如同经中所说：'对所知义的分别和详细分别，即是胜观。'其他经典也说：'何为智慧？即是对这些的详细分别。'
就确切含义而言，此处所谓见到他人未见之事、了解未了解之事即是胜观。如《圣龙王大海所问经》中说：'世尊，若见到任何法，则非胜观。'未见即是诸见中最殊胜者。如《圣一切法行经》中，具寿须菩提也说：'世尊，不见一切法即是正见。'
其分类有三种：闻所生慧、思所生慧、修所生慧。其中，闻所生慧的所缘是声音自相及文字的安立，因为与现量所缘相同。也缘于声音共相和义共相，因为是现量决定智的助缘。
有些人说闻所生慧仅缘于声音自相，这是不对的。因为当听到'瓶子'这个声音时，如果不知道喉咙细微等含义，就如同未听闻一样。那么思所生慧从何而生？若无思所生慧，则修所生慧不会生起，因此这是错误的认识。
思所生慧的所缘是声音共相和义共相。另外，若以主要方面来分，如说：'正确的认识有两种'，则与比量究竟相应的所缘仅是义共相。修所生慧的所缘有两种：事物自相和义共相。

།དེ་ལ་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣལ་ འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པའོ།།དོན་གྱི་སྤྱི་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྒོམ་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེད་པའི་ཐབས་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བོ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐོས་པ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་ལ་སྨ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་ནི། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས། བདག་ནི་བསྒྲུབ་ཉམས་ད་ནི་ཅི་བྱ་ཞེས། །འཆི་བའི་དུས་ཚེ མྱ་ངན་ཆེན་པོ་ལྡང་།།གཏིང་རྙེད་མ་གྱུར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །སྨྲ་ལ་དགའ་བའི་ཉེས་པ་འདི་དག་གོ་། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ་མདོ་སྡེ་བལྟས་པས་ཆོག་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཆེད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བྱམས་པ་གང་ཐོས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་ཉི་ཤུ་སྟེ། གང་ ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན། འདོད་ཆགས་ཆུང་བ་ཡིན། ཞེ་སྡང་ཆུང་བ་ཡིན། གཏི་ མུག་ཆུང་བ་ཡིན།བདུད་ཀྱིས་དེ་ལ་གླགས་མི་རྙེད་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན། མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྲུང་བ་ཡིན། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ལུས་ལ་མདངས་འཇུག་པ་ཡིན། མི་མཛའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་གླགས་མི་རྙེད་པ་ ཡིན།མཛའ་བོ་རྣམས་དང་མི་ཕྱེད་པ་ཡིན། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཡིན། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། ཡིད་བདེ་བ་མང་བ་ཡིན། མཁས་པས་བསྔགས་པ་ཡིན། དེ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ་ཕན་ཡོན་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ ནི་བསྟན་པ་འཛིན་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ།དེ་འཛིན་བྱེད་པ་སྨྲ་བྱེད་དང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཐོས་པ་བྱ་དགོས་སོ། །མདོ་སྡེ་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའོ། །གསུང་ གཅིག་ལ་ཡང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་འཇུག་སྟེ།དེ་སྐད་དུ། གསུང་གཅིག་དཀའ་ནི་གསལ་མོད་ཀྱི། །དུ་མ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བརྡས། །འདི་བདག་ཁོ་ནའི་ཚད་ཡིན་ཞེས། །ཀུན་གྱི་དེ་ལྟར་གདའ་བ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ལུང་ནི་འདམ་གྱི་ཕུར་པ་འདྲ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ལ། དད་ལྡན་རྐང་བརྐྱང་འདུག་།བདེ་གཤེགས་ཉི་མ་འདི། །བྲམ་ཟེ་སྐུད་འཁལ་བཞིན། །དེ་ཉིད་དངོས་ལས་རིང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ལས་དང་པོ་པས་མདོ་སྡེ་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཟབ་མོ་གོ་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏང་ཞེས་གསུངས པ་དང་ཡང་འགལ་ལ།ཀློག་མཁན་ཀུན་ཀྱང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན། སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་ཚོལ་འདོད་ན། །ཐོས་པ་མང་པོའི་ཕྱིར་མི་འབྲངས། །ཞེས་གསུངས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བརྟེན་ཅིང་དེ་ལས་ཐོས་པ་མང་པོ་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གཅེས་སོ།

关于此，自相之义是出世间瑜伽现量相应的智慧所缘。共相之义是随顺凡夫比量修习相应的智慧所缘。其中生起之方便有三：闻慧、思慧、修慧。首先应当生起闻慧。
对此，有些人说不需要闻法，说那是为了对他人说法。对于喜欢说法者，《增上意乐劝请经》中说：'我修行已尽今何为，临终之时起大悲，未得究竟极痛苦，此乃好说之过患。'
因此他们说修行者看看经典就够了，但这是不对的。那是针对为了利养恭敬而说法等所说的，为了利益他人而说法也有大利益，所以并非不需要。
如是在《增上意乐劝请经》中说：'慈氏，无利养恭敬而行法布施有二十种利益。何等为二十？即：具足正念，具足智慧，具足觉慧，具足胜解，具足般若，证得出世间智慧，少贪欲，少嗔恚，少愚痴，魔不能得其便，诸佛世尊护念，非人守护，诸天加持其身光明，怨敌不能得其便，与亲友不离，言语堪受持，获得无畏，多有喜悦，为智者所赞，忆念法施。慈氏，此即二十种利益。'
这也说是持教，如说：'持教者即说法者。'因此为此也需要闻法。仅仅阅读经典不能通达义理，因为如来甚深密意极难通达。即使是一种教言也有种种理解。
如是说道：'虽说一音易明了，以诸种相各自解，此唯我量而已者，一切皆如是安住。'又说：'教如泥中橛。'又说：'信者伸腿坐，善逝此日轮，如婆罗门纺，远离彼实相。'
再者，如果初学者仅仅阅读经典就能理解甚深义理，则与说即使为了生命也不舍弃善知识相违，而且所有读者都将成为三藏法师。
因此，'若欲求佛法，不随多闻后'所说是依止善知识并从其广闻是极其重要的。

། དེའི་ཕན་ཡོན་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་རབ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ རྒྱས་པར་གསུངས་ནས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འདོད་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱིས་ཐོས་པའི་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཐོས་ནས་དེའི་དོན་ལ་ ལེགས་པར་བསམས་ནས་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་གི་གཞན་དུ་ནམ་ཐོས་ན་ཅི་ཞིག་བསམ།མ་བསམས་པར་ཅི་ཞིག་བསྒོམ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བར་དུ་མཛད་པ་ལས་ཀྱང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐོས་པ་ཁོ་ན་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིའི་ལུས་ནི་བསྙེན་གནས་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དག སློང་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འབད་པ་དོན་མེད་དོ།།ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པར་མདོ་སྡེ་མཐའ་དག་ལས་གསུངས་ལ། །དེའི་རྩ་བ་ནི་དགེ་སློང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་མེད་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་སྤངས་ན་རྩ་བ་ཆད་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་རིགས་བདུན་ཀ་སྤངས་ཏེ། དེས་ན་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྤངས་པ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ། དེ་བས་ན་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དེས་ནི་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་མཐའ དག་སྤང་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་བསྙེན་གནས་ཁས་བླངས་པ་མ་སྤངས་སོ། །ཞེ་ན། དགེ་སློང་མེད་པར་དེ་ཡང་མི་འོང་ལ། མི་ལུས་ཐོབ་པ་ཁོ་ནས་ཀྱང་མི་ཆོག་སྟེ། འདི་ན་ཁ་ཅིག་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱིས་མིའི་འགྲོ་བར་སྐྱེས་ཀྱང་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཞན་པས་ཆོས་ལ་འཇུག་མི་ ནུས་པ་དག་སྣང་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་མིའི་ལུས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདེ་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁྱད་པར་ཅན་སྲོག་དང་འདྲ་བར་བསྲུང་དགོས་སོ། །གཞན་དུ་ན་འདུས་བྱས་དག་ལས་ཐར་པར་མི་ནུས་ཤིང་། ན་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་ འཇོམས་སོ།།དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། མི་ཞིག་ཆོམ་རྐུན་མང་པོས་རབ་གཙེས་ནས། །འཚོ་བར་འདོད་པས་འབྲོས་ཤིང་འགྲོར་བཙལ་ན། །དེ་ཡི་རྐང་པ་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུག་མ་ནུས། །ཆོམ་རྐུན་དག་གིས་དེ་བཟུང་བཅོམ་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཉམས་པ་རྨོངས་པའི་མི།།འདུས་བྱས་དག་ལས་འབྲོས་པར་འདོད་མོད་ཀྱི། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་དེ་ཡང་འབྲོས་མི་ནུས། །ན་རྒ་འཆི་བ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་འཇོམས། །ཞེས་གསུངས་སོ།

其功德如无爱子所问经中所说：'善男子，具足多闻者将生起智慧。具足智慧者将息灭烦恼。无烦恼者，魔不能得其便。'等等广说。
又说：'菩萨法欲无垢光明者，应当精进于多闻资粮。'
因此，从无颠倒开示的善知识处闻法后，应当善加思维其义而修行，否则何时闻法又思维什么？若不思维又修什么？因为无因不能生果。
所以，如师尊莲花戒在《修次第》中也说：'何为胜观资粮？依止善士、寻求多闻'等等。
又有人说：'唯应闻法，戒律则可置之不理。为什么呢？因为仅以八关斋戒也能获得人身，所以比丘等人为戒律而精进是无义的。'
如此说来，一切世间与出世间功德之所依即是戒律，这是一切经典中所说。其根本即是比丘，若说此无义而应当舍弃，则断其根本，七众别解脱戒皆舍，由此舍弃一切善趣。
舍弃此等则无修证菩提之所依，如何成就菩提？因此，如是说者即是舍弃一切善趣与解脱。
若说：'并未舍弃受持八关斋戒。'然而无比丘则此亦不成，仅获得人身也不足够。此处有些人虽以引业生于人趣，然以圆满业微弱故不能入法，如是人身如何成就菩提？
因此，为生起殊胜善趣，应当如命般守护殊胜戒律。否则不能从有为中解脱，且为病老死等所摧毁。
如是《圣三摩地王经》中亦云：'譬如一人为众盗所逼，欲求活命而欲逃走，其足不能行走奔跑，为盗所获而遭摧毁。如是破戒愚痴人，虽欲逃离诸有为，以破戒故亦不能逃，为病老死等所摧毁。'

།འོན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཆུང་ངུ་ཐོས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ན་ངན་འགྲོར་ སྐྱེ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ཐོས་པ་མང་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཀྱང་ངན་འགྲོར་མི་འགྲོའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་མཁས་པས་ལྟུང་བ་བཤགས་པ་དང་བསྡམས་པ་བྱས་ན་ངན་འགྲོར་མི་ལྟུང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ། ལྕགས་ཀྱི་རི་ལུ་ཆུང་ཡང་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་དུ་འགྲོ། །དེ་ཉིད་སྣོད་དུ་བྱས་ན་སྟེང་ན་འཕྱོ་བ་ བཞིན།།དེ་བཞིན་མི་མཁས་སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་བྱས་ཀྱང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་།མཁས་པས་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང་ལྟུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྣོད་དུ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་བཤགས་པ་དང་བསྡམས་པ་བྱས་ན་མི་ལྟུང་བ་ཡིན་གྱི་ཐོས་པ་དང་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ སྐད་དུ།འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་མང་པོ་ཆུབ་བྱས་ཀྱང་། །ཐོས་པས་བརྒྱགས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་ན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དེས་ན་ངན་འགྲོར་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །མང་དུ་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཐོས་པས་སྐྱོབ་མི་ནུས། །ཞེས་ གསུངས་སོ།།འོ་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པས་ལྟ་བའི་ཆེད་དུ་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པས་ལོག་པར་ལྟུང་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་དམ་པ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་སྔོན་དུ་དྲན་ པ་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ནང་མང་དུ་ཐོས་པའི་སྐྱེ་བོར་གྱུར་པའི་ཚེ་འཇམ་དཔལ་དང་ཡོད་མེད་གཉིས་ལ་རྩོད་པར་གྱུར་ཏེ།འཇམ་དཔལ་ནི་ཡོད་ཅེས་སྨྲ། ང་ནི་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་རྩོད་པ་ལ་བདེན་པར་གྱུར་ཏེ། གཅིག་ཏུ་མ་ཆད་དོ། །མཐའ་ཚེ་འཕོས་ནས་ངན་སོང་གསུམ་ དུ་ལྟུང་སྟེ།བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཀྱི་བར་དུ་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་ཟ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ལས་མང་དུ་ཐོས་པའི་མི་ནི་རིའམ་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་ང་རྒྱལ་གྱི་སེམས་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་ང་རྒྱལ་གྱི་སེམས་ཆེ་བ་ནི་ངན་སོང་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཀྱི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་ འགྱུར་རོ།།དམྱལ་བ་དེ་ལས་ཐར་ནས་ཡང་འདབ་ཆགས་ཀྱི་བྱར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ཅི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་བས་ཐོས་པ་ལ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འབད་པར་ བྱ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྩོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ཞིང་དེ་ཡིས་སྙེམས་མི་བྱ། །ཆོས་རྣམས་མཉན་ཞིང་དེ་ཡིས་མི་སྙེམས་ཏེ། །གང་གི་ཤེས་རབ་ཆུང་ངུས་དེ་སྙེམས་པ། །རྩ་བ་དེ་ལས་དེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅི་ཞིག་ཐོས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པའི་ལུང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིགས་པ་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུ་ཐོས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་། །དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང ཞེ་ན།འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། སྟོང་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཤད་པ་ལྟར། །ངེས་དོན་མདོ་སྡེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས། །གང་ལས་སེམས་ཅན་གང་ཟག་སྐྱེས་བུར་བསྟན། །ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་སོ།

然而，如果智慧浅薄无闻之人破戒，则会堕入恶趣；智慧广大多闻之人即使破戒也不会堕入恶趣，这种说法对吗？这是对的，因为智者忏悔过失并加以约束，就不会堕入恶趣。
正如经中所说：'铁丸虽小也会沉入海底，若将其置于容器中则会浮于水面。同样，愚者造作小罪也会堕入恶趣，智者造作大罪也不会堕落。'
因此，如同放入容器一般，若能忏悔并加以约束就不会堕落，仅仅依靠闻法和知识是不够的。
正如《圣定王经》中所说：'纵然通达众多法门，若仅以多闻自满而不持守戒律，破戒者必定堕入恶趣，多闻也无法救护他。'
那么，多闻和清净持戒就能避免因烦恼而落入邪见的争论等过失吗？并非如此。
如《圣胜定经》中所说，世尊对阿难说：'我忆念过去世时，曾为一多闻之人，与文殊师利就有无之理争论。文殊说有，我说无，在有无之争论中执著为实，始终不改。命终后堕入三恶趣，在无数劫中食用铁丸。'
同经又说：'多闻之人如山似海般我慢心重。如此我慢心重者，将在恶趣中感受无数劫的痛苦。从地狱解脱后又转生为飞禽，那么多闻有何利益呢？'
因此，应当安住于清净戒律，具足忍受痛苦的忍辱，为自他利益而精进闻法，不应因烦恼缘故而争论。
如《圣定王经》中说：'持守戒律而不以此骄慢，听闻诸法而不以此自满，若以微小智慧而生骄慢，以此为根本则痛苦增长。'
那么应当听闻什么呢？在此应当听闻宣说一切法无生的了义经典，以及抉择其义的如灯般的正理。
其中，什么是了义经？什么是不了义经？如《圣定王经》中说：'如来所说空性，应知是了义经典的特征；凡是宣说众生、补特伽罗、士夫的法，应知皆是不了义。'

།དེ་ཉིད་ལས་ངེས་པའི་དོན་གྱི་ མདོ་སྡེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ།ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་འབྱུང་བ་དང་། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁར་འགྱུར་བའི་ཚེ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཇི་སྙེད་ཅི་ཡོད་པ། །ཆུ་ཡི་ཕུང་པོ་འདི་ ནི་འོག་ཏུ་འགྲོ།།འོག་ཏུ་ཅི་འདྲ་སྟེང་དུའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཅུང་ཟད་སྤྲིན་མེད་ལས། །སྐད་ཅིག་ཏུ་ནི་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་། །ཐོག་མ་གང་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་གྱིས། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་འདས་པ་དག་།ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱས་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་སྣང་། །སྔོན་མཐའ་ཇི་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་ལྦུ་བ་མང་པོ་བརྡོས་པ་དག་།ཆུ་བོས་ཁྱེར་བ་སྐྱེས་བུས་ངེས་མཐོང་ཞིང་། །དེ་ལ བརྟགས་ན་སྙིང་པོ་ཡོང་མི་སྣང་།།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་ཆར་པའི་ཐིགས་ཆེན་བབས་པ་ན། །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་དག་ནི་ཐ་དད་འབྱུང་། །བྱུང་ནས་ཞིག་སྟེ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་སྤྲིང་ཡིག་གྲོང་གཞན་ བསྐུར་བ་ན།།དགེ་དང་མི་དགེའི་བྱ་བ་སོ་སོར་འབྱུང་། །སྒྲ་ལས་སྤྲིང་ཡིག་ཏུ་ཡང་འཕོས་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་མི་དག་ཆང་གིས་མྱོས་ནས་ནི། །ས་འདི་ཀུན་ཏུ་འཁོར་སྙམ་བྱེད་མོད་ཀྱི། །ས་འདི་འགུལ་ཞིང་གཡོས་པ་མེད་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས།།མེ་ལོང་ངོས་དང་འབྲུ་མར་སྣོད་རྣམས་ལས། །བུད་མེད་ཁ་བཞིན་བརྒྱན་པས་བལྟས་པ་ན། །བྱིས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཆགས་བསྐྱེད་ནས། །འདོད་པ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱུག་།བཞིན་ནི་དེར་ཡང་འཕོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་ནམ་ ཡང་གཞན་མི་རྙེད།།རྨོངས་པ་དེ་དག་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། །སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་བུ། །མཚན་མ་བསྒོམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་ པར་གྱིས།།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དངས་པར་ཟླ་ཤར་བ། །དེ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་དངས་པའི་མཚོར་སྣང་སྟེ། །ཟླ་བ་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་འཕོས་པ་མེད། །ཆོས་ཀུན་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་མི་དག་ནགས་རིའི་ཁྲོད་འདུག་ནས། །གླུ་ལེན་སྨྲ་དང་དགོད་དང་རྩེ་བ་ལས། །བྲག་ ཆ་ཐོས་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་པ་ལྟར།།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །གླུ་དང་རོལ་མོ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ཡང་། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྲག་ཆ་འབྱུང་མོད་ཀྱི། །སྒྲ་ལ་དབྱངས་ཏེ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་ ཡང་འདོད་བསྟེན་པ།།སྐྱེས་བུ་སད་པར་གྱུར་ནས་མི་མཐོང་སྟེ། །བྱིས་པ་ཤིན་ཏུ་འདོད་ལ་ཆགས་ཞིང་ཞེན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དག་གིས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། །རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ གང་ཡང་མེད།།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་བུ་མོ་གཞོན་ནུའི་རྨི་ལམ་ན། །བུ་ཕོ་བྱུང་ཞིང་ཤི་བ་དེ་མཐོང་ནས། །བྱུང་ན་དགའ་ཞིང་ཤི་ན་མི་དགའ་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་ཆུ་ ཡི་ཟླ་བ་དག་།དངས་ཤིང་རྙོགས་པ་མེད་པའི་ཆུ་ནང་སྣང་། །

从此经中，依据了义经而说：
当此世界生起之时，一切世界成为虚空时，如前后亦如是，应知一切法皆如是。
此世间中一切所有，此等水聚皆向下流，如其向下上亦如是，应知一切法皆如是。
如同晴空无云之中，刹那显现云团，应知从何初始而生，应知一切法皆如是。
如是如来入涅槃已，如意所作显现影像，如前际后亦如是，应知一切法皆如是。
如同众多泡沫聚集，为河水冲流众人见，观察彼时无有实质，应知一切法皆如是。
如同大雨滴降落时，水泡各各分别生起，生已即灭水泡无有，应知一切法皆如是。
如同书信寄他乡时，善恶之事各别生起，声音并未转为书信，应知一切法皆如是。
如同众人醉酒之后，以为大地皆在旋转，此地实无动摇震荡，应知一切法皆如是。
从镜面及油器之中，妇女观看装饰面容，愚者于彼生起贪著，为求欲望而奔驰。
面容实未转移于彼，影像之中永不得他，如是愚者生起贪欲，应知一切法皆如是。
如同阳焰及干闼城，如幻如梦如是一般，修习相好自性本空，应知一切法皆如是。
如同晴空月亮升起，其影显现清澈池中，月亮未入水中移转，应知诸法性相如是。
如同众人住山林中，歌唱言说笑戏之时，虽闻回声无所显现，应知一切法皆如是。
歌与乐声亦复如是，依彼而生回声虽起，声中音韵永不存在，应知一切法皆如是。
如同梦中行淫欲者，人醒之后不见彼境，愚者极生贪著执着，应知一切法皆如是。
幻师变化所现形体，马象车乘种种所作，于彼如何显现皆无，应知一切法皆如是。
如同少女梦境之中，生子复见其子死亡，生则欢喜死则不悦，应知一切法皆如是。
如同夜晚水中月影，显现清净无浊水中。

དངས་ཤིང་རྙོགས་པ་མེད་པའི་ཆུ་ནང་སྣང་། །ཐོག་མ་གང་ནས་བྱུང་ཞིང་གང་དུ་འགྲོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པས། དེ་མ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པར་རིགས་ན། དྲང་བའི་དོན་དེ་གསུངས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དགོས་པ་དང་དགོས་པ་མེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གསུང་སྟེ། དེ་ལ་དགོས་པ་ནི སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཅེས།མ་ཤི་ཚེ་ལ་བདེ་ཚོལ་ཅིག་།ཤི་ནས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མེད། །ལུས་ཀྱང་ཐལ་བ་བཞིན་སོང་ནས། །སླར་སྐྱེ་བ་དག་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་རྟོག་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་བར་མིའི་སེམས་ཅན་ལ་དགོངས་ནས་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་ སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ལེ་ལོ་ཅན་ཁ་ཅིག་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ལ་དགོངས་ནས་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་རིགས་པས་བསྟན་པར་བྱས་ན་ལུང་གི་དོན་གུད་དུ་བཀྲི་བར་མི་ ནུས་ཏེ།དེ་བས་ན་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་སྟོན་པའི་རིགས་པ་ཐོས་པར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་སམ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་ནི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་བསྡུས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རིགས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ག་ལས་འཇིགས་མེད་ལས། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་ཞེ་ན། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ལ། །དེ་ནི རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན།།མེད་ན་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་བར་སེམས་ན་དེ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དེ་དག་ཉིད་དམ། དེ་དག་ལས་གཞན་ནམ། དེ་ལ་དེ་དག་ཡོད་དམ། དེ་དག་ ལ་དེ་ཡོད་དམ།དེ་དག་དང་ལྡན་ནམ་ཞེས་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མེད་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རིགས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་དཔལ་སྦས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་ལས། ཕྱི་རོལ་ནང་ན་གནས་འདི་ཀུན། །ཡང་དག་ དུ་ན་རང་བཞིན་མེད།།གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད། །བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །གང་ཞིག་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་རང་བཞིན་མེད་དེ། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དང་ནང་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།རིགས་པ་དེས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་མོད་ཀྱི་འདིར་རེ་ཞིག་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་སྟོན་པའི་རིགས་པས་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཆོས་གཟུགས་ཅན་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་འདི་དག་སེམས་ ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་སེམས་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན། གྲོང་དང་རི་དང་མི་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཉིད་སྣང་བར་གཟུང་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་ པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས།དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་ཡིན། །རིགས་པས་རྣམ་པར་ལྟ་རྣམས་ཀྱིས། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ལྷ་ཡིས་ཀྱང་། སྲིད་པའི་རྩ་བ་སེམས་ཉིད་ དེ།།ཡུལ་རྣམས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ།

在清澈无浊的水中显现。最初从何处生起，又往何处而去。应当如是了知一切诸法。如是所说。胜义谛如虚空，世俗谛如水中月，此为了义，对于不了知此义者，如来宣说此理是合理的。那么宣说不了义有何必要呢？
并非如此。如来不会说任何有必要或无必要的话。其中的必要是：有些众生这样说：'活着时寻求安乐，死后便无所行处。身体也如尘土般消散，哪里还有再生？'为了遮遣这些人的分别念，针对中阴身众生而说有化生众生，就是这样的道理。
因此，为了让某些懈怠者精进修善，观待蕴的相续而说有我。所以并无矛盾。对此若以正理阐述，则不能曲解经义。
因此，应当听闻宣说人无我和法无我的正理。若问通达这二者是否即是通达大乘甚深义？答：完全通达。如《圣楞伽经》中说：'二无我之法，总摄于大乘。'
其中，关于人无我的正理，圣龙树在《无畏论》中说：'若谓有补特伽罗轮回，于蕴处界中，以五种方式寻求，既然不存在，何者在轮回？若认为补特伽罗在轮回，这是极不合理的。为什么呢？因为在蕴界处中，是否即是彼等？是否异于彼等？是否彼等中有此？是否此中有彼等？是否与彼等相应？以五种方式寻求皆不可得，既然不存在，何者在轮回？'如是所说。
关于法无我的正理，吉祥藏论师在《入真实论》中说：'外内诸法皆，真实无自性，离一多自性，犹如影像故。若离一多自性，则胜义中无自性，如影像般。外在和内在的一切诸法，由于离一多故无自性。'如是所说。
此理虽遍一切，但此处暂时以法无我正理来说明。对此，显现为色法外境等这些法，是离心独立自性而住，还是如同梦中显现城市、山川、人等那样唯是心的显现？应当执持为唯心显现。如世尊在《圣楞伽经》中说：'境非有唯心，见外境颠倒，以理观察者，能所取皆灭。'如是所说。
圣天也说：'轮回根本即是心，诸境即是心行境。'

།ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ནས་ནི། །སྲིད་པའི་རྩ་བ་སེམས་ལྡོག་གོ་།ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚིག་དེ་དག་གི་དོན་ནི་མཁས་པ་ཚིག་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ལན་སྟོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་འདིར་ སྨོས་ཅི་དགོས་ཤེ་ན།བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་ཐོས་པ་ཆུང་བ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མ་ཟིན་པ། རང་གི་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་གནས་པ་ཅུང་ཟད་བྱུང་བས་མཁས་པའི་ཚིག་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུ་ལ་ཞེ་སྡང་ཞིང་གཞན་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་ཚིག་ལ་ ཕན་ཅི་ཡོད།དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཕན་མི་ཐོགས་ཏེ་ངས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཡིན་ཟེར་ནས། དོན་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཚིག་གིས་རློམ་པར་བྱེད་ཅིང་འདིར་གར་སོང་སོང་དུ་མ་སྟོན་ཅིག་།སྐུར་པ་འདེབས་སུ་འོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་ བ་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་མགུ་བར་བྱེད་དེ།དེ་དག་གིས་ནི་བསྔགས་པ་བརྗོད། མཁས་པ་དག་གིས་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པས་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་ནས་རང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར། གཞན་དེའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་ཇི་སྐད་ཟེར་བ་བཞིན་དུ་ བསྒྲུབས་ཀྱང་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་དེ་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པས་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་ནི། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ན་རྣལ་འབྱོར་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རིགས་པའི་ཆོས་ དགེ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ།འདི་ལྟར་འདི་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྒྲིབས་པ་དང་། བློ་རྣོ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོས་པ་ཉུང་ངུའམ། མང་པོ་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་ཐོས་པ་ཀུན་ ཆུབ་པར་ཡང་བྱེད་ལ།དགོན་པར་གནས་པ་དང་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དྲང་པོ་དང་། དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་དག་འོངས་ཤིང་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཚུལ་འཆོས་པའི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་པས་སེམས་མགུ་བར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ དེ་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་།དེ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང་། ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་རྙེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང་། དེད་དཔོན་གྱི་བར་དག་ལ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་ པ་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང་།བཀུར་སྟིར་བྱེད། བླ་མར་བྱེད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་ལྷགས་པ་དག་ལ་ཞེན་པ་སྐྱེད་ཅིང་། མང་པོ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་ཉན་ཐོས་ ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་དག་བདག་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པར་གྲགས་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་དག་ལྷགས་ཏེ།གལ་ཏེ་བདག་ལ་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དྲི་བ་འདྲི་བར་འགྱུར་ན་དེ་དག་ལ་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་དྲིས་པའི་ ལན་བཏབ་པར་གྱུར་ན།དེ་ལྟར་ན་བདག་དགྲ་བཅོམ་པར་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་བདག་གི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ཤིང་གཞན་ལ་ཉེ་བར་བརྟགས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་ དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ཤིང་གཞན་ལ་ཉེ་བར་བརྟགས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ།

'见到境无我后，能转轮回根本心。'如是所说。这些文句的含义，已被精通文字的智者们无颠倒地解释千遍。
那么此处何须再说？诚然如此，但是初学者闻法甚少，未得善知识摄受，仅仅依靠自己微小的信心和精进，获得些许心的安住，就对智者如灯般的言教生起嗔恨，并且说道：'文字有何用？那只是停留在法的表面而已，无有利益。我所体验的才是真实。'以无关义理的言语而自傲，并说：'不要在此处随意指点，会招致诽谤。'
对此，性情质直的在家人和出家人都感到欢喜，他们对其赞叹。智者们则保持中立，因此生起傲慢，不仅自己的瑜伽修行退失，其他追随者即便如其所说修行，也会变成错误的修行。
如无著菩萨所说，由于错误修行而导致瑜伽退失的情况是：'此处若有人非如理而精进修行，则不能获得瑜伽，也不能获得善妙正法。譬如此人烦恼众多，具有贪欲炽盛的本性，心识被遮蔽，具有敏锐的分别心和俱生慧。
他虽然闻法甚少，或虽多闻能受持并通达所闻，住于寂静处，为前来的在家、出家的正直者及性情质直者说法，以具有伪装随行的身语行为令他人欢喜。
由此因缘，获得利养恭敬，知晓自己福德广大，得到衣服、饮食、卧具、坐垫、医药等资具，并且在国王、大臣、商主等间享有阿罗汉的声誉，受到尊敬供养。在家、出家的声闻弟子也追随于他。
对随后到来的人生起执著，为摄受众多追随者而趋入。他心想：'我的在家、出家声闻弟子们相信我是阿罗汉的名声，若他们前来询问我关于瑜伽、作意、止观等问题，我若回答说不知道，那么他们对我是阿罗汉的信心将会退失。因此我应当自己思维并观察他人，建立瑜伽的体系。'
于是他执著利养恭敬，为此独自前往寂静处，依靠自己的思维和观察他人而建立瑜伽的体系。

།དེ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག་།འདུལ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་མི་སྣང་ཞིང་། ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་དེ་འཆབ་པར་བྱེད་ཅིང་སྟོན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་དེ་གསང་ངོ་ཞེས་བསྒོ་བར བྱེད་དེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་དེ་དག་གིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་དེ་ཐོས་ནས་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུལ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་ སྣང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བས་གཞི་དེས་དེ་དག་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མི་དགའ་བའི་ཚིག་གིས་བདག་ལ་བསྐུར་བར་འགྱུར་ཞིང་རྩོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་བདག་ལ་རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང་། ཕྱུག་པོ་དང་ཚོང་དཔོན་གྱི་བར་དག་གིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་མི་འགྱུར། བླ་མར་བྱས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་དག་ཀྱང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་དང་། འདོད་པ་བསྒྱུར་ནས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དེའི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ དག་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་དམན་པ་དང་། རྨོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་གདམས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ཡང་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་ བྱ་སྟེ།ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དག་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་ཡིན་གྱི། དམ་པའི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་དགེ་སློང་བསམ་གཏན་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ པར་བྱ་བ་དང་།ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཁས་པའི་ཚིག་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པ་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུ་ནི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཐོས་པར་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ ཀྱིས་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིད་པའི་ཚིག་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། །ཚིག་མ་རྟོགས་པར་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གཞན་མེད་ལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་མདོ་སྡེ་ལས། ཚིག་གི་དག་པས་བྱང་ཆུབ་འཚང་མི་རྒྱ། །ནན་ཏན་ སྙིང་པོས་བྱེད་ལ་དགའ་མ་ཡིན།།ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བདག་ནི་ཚིག་ལ་གཙོར་འཛིན་མ་ལགས་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། དེ་ཡང་ཚིག་ཁོ་ན་ལ་ཞེན་ནས་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་གསུང་གི་།མདོ་སྡེ་མཐའ་དག་ལས་ཚིག་ཐོས་པར་མི་བྱ་བ་ནི་མ་ གསུངས་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྟན་པ་འདི་ནི་སྒྲའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

其瑜伽也不契合经典，不见于律部，且与法性相违。他对持经比丘、持律比丘和持论母比丘等人也隐藏瑜伽之处而不显示。他也告诫声闻在家众和出家众对此瑜伽要保密。
为什么呢？因为持经者、持律者和持论母者听闻此瑜伽处后，若要契入经典，却不能契入；若要显现于律部，却不能显现；若要通达法性，却与法性相违。因此，他们会因此不欢喜，以不悦之语诽谤于我并引起争论。
如此一来，我将不会得到国王、大臣、富人和商主等人的供养，不会受到尊重，也不会获得法衣、饮食、卧具、坐具、医药和资具等。认为这样不行，因此，他为了获得和供养，明知非法而仍然转变认知和欲望，以法的方式宣说非法并称之为如实宣说。
对此，凡是随顺他见解而修行的人，都是将非法认知为法。他们因为是低劣和愚痴的缘故，将非法认知为法，即使如教而修行，也应知仅是邪修而已。
如此邪修的堕落瑜伽，是为了使正法衰败而伪装成清净法，并非正法。如是四种堕落瑜伽，是修禅比丘瑜伽行者应当了知和断除的。
因此，智者宣说空性的言教如明灯，是一切言教中最殊胜的，听闻此极为重要。同样，《法普行经》中说：'菩萨虚空藏所通达空性的言教是一切中最殊胜的。'
《中观庄严论》中说：'若不了知言教，则无其他了知之方便。'若问：经中说：'不以言语清净而成佛，不喜欢以精进为要义'，又说：'我不执著言语为主'，这又如何？
这是为了遮止仅执著于言语而不思维和修习的情况而说的，并非说不应听闻一切经典。为什么呢？因为此教法是通过语言来宣说法的。

།དེ་ལྟ་བས་ན་མུན་པའི་ནང་དུ་གསེར་སྟོར་བ་ལ་སྒྲོན་ཤིང་གི་རྩེ་མོ་ལ་མེ་འབར་བའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཉེ་ལམ་ན་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསེར་ལྟ་བུ་རང་གི་ལུས་ལ་ཡོད་ཀྱང་མ་ ཤེས་པ་ལས་མཁས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚིག་སྒྲོན་ཤིང་གི་རྩེ་མོ་ལ་མེ་འབར་བ་དང་འདྲ་བ་ཐོགས་པ་ཡུལ་གྱི་མ་བསྐལ་བ་ན་གྲངས་ཀྱིས་བཞུགས་པ་ལ།གུས་པ་ཆེན་པོས་སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་ཐ་ན་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་ཡང་མཉན་པར་ བྱའོ།།ཐོས་ལ་ལོག་རྟོག་རྣམ་པ་བཞི། །ཅི་ཞིག་ཐོས་ལ་ལོག་རྟོག་གཅིག་།དེ་དག་སུན་དབྱུང་རྣམ་ལྔ་ཡིས། །ཐོས་པ་བྱ་དགོས་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།ད་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གནས་གང་ དུ་གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བུས་སྐྱེས་པ་དང་རེ་ཞིག་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤང་བ་དང་།གང་ལ་བསམ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བསམ་པ་དང་། ཚད་ཅི་ཙམ་དུ་བསམ་པའོ། །དེ་ལ་གནས་དགོན་པར་གནས་པར་བྱ་སྟེ། དེར་གྲོགས་མཐུན་པ་དང་ཡང་གཉིས་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། དེ་ལ་སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས་ཀྱང་། མཁས་པས་དུས་སུ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ན། །ཁང་བུར་ཞུགས་ཏེ་དེ བཞིན་སྒོ་བཅད་ནས།།ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ལྟ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤང་བ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་དྲུག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ལ་སེམས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སེམས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་སེམས་པ་དང་། སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སེམས་པ་དང་།བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡུལ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་སྤངས་ནས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དབེན་པའི་གནས་སུ་གང་ཟག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་མཚན་མ་མེད་པར་ བསྒོམ་པར་འདོད་པས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།གང་ལ་བསམ་ཞེ་ན། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་། དེ་གཏན་ལ་འབེབ་པའི་རིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ སེམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཇི་ལྟར་བསམ་ཞེ་ན། གཉིས་ཏེ་བགྲང་བས་སེམས་པ་དང་། གཞལ་བས་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ལས་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་སེམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་ པ་ནི་བགྲང་བས་སེམས་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་གཞལ་བས་སེམས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་པ་ནི་རིགས་པ་བཞི་འཇལ་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་ པའོ།

因此，就像在黑暗中丢失黄金时，在附近有一根火把顶端燃烧着巨大火焰一样，虽然如黄金般的诸法实相就在自身中，但因为无知，智者们手持如火把顶端燃烧的火焰般的开示实相的言教，就在不远处安住。对此应当以极大恭敬心，将导师视为善逝，哪怕是一个偈颂也应当听闻。
'闻法有四种邪执，何为闻法一邪执，以五种破除彼等，此为闻法摄要义。'这是总摄偈颂。
现在应当生起思慧。即在何处、何等补特伽罗生起、暂时不应思维的断除、思维何者、如何思维以及思维多少。其中，应当住于寂静处，即使与志同道合的同伴也不应二人共住。如无著菩萨所说：'何为思维？即如有人独自前往寂静处'等等。《圣妙法白莲经》中也说：'智者于适时思维时，入于房中关闭门，如理观察一切法。'
断除不应思维者，即六种不可思议处：思维我、思维有情、思维世间、思维有情业果报、思维禅定者的禅定境界、思维诸佛的境界。因此，应当由获得作意的补特伽罗在寂静处生起无相修习。
思维何者？即如所闻的了义经典及抉择其义的正理。如无著菩萨所说：'对所闻之法，从自相和共相的角度进行思维。'
如何思维？有二：数数思维和称量思维。其中，以数的方式宣说蕴而进行思维，应知是以逐渐上进的方式趣入，如是等即是数数思维。
其中，以称量思维的方式进行思维即是衡量四种正理：所谓观待正理、作用正理、法尔正理和证成正理。

།དེ་ལ་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་དེ་ཉིད་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ལ་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགོན་པའི་ གནས་སུ་འདུག་ནས་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་འདི་ལྟར་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཟས་ཞུན་མར་ལ་སོགས་པ་དང་།ཆང་ལ་སོགས་པ་མྱོས་པར་མི་འགྱུར་བའི་བཏུང་བས་ཕུང་པོ་གསོ་ཞིང་ཞག་བཞིའམ་ཞག་ལྔའམ། ཁམས་ཀྱི་བྱེ་ བྲག་གིས་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་ཡང་རུང་སྟེ།ཁ་ཏོན་དང་བཀླགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རེ་ཞིག་མི་བྱ། ཉིན་པར་མི་སྒོམ། གཉིད་མི་ལོག་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་སོས་དལ་བར་བྱའོ། །ནང་པར་དང་དགོངས་ནམ་མ་སྲོས་པར་ལྷ་ཕྱག་མི་མང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བདུན་པའི་སེམས་ བསྐྱེད་དང་བཅས་པ་རེ་རེ་བྱ།མཚན་མོ་སྲོད་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་དེ་ལ་བ་བཞོས་པའི་བར་ཙམ་གྱི་ཡུན་ལས་མི་རིང་བའི་ཐུན་རེ་བསྒོམ་ཞིང་། སྨོན་ལམ་ཅུང་ཟད་ཙམ་བཏབ་ནས་གློས་ཕབ་སྟེ་ཤེས་བཞིན་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཉལ་བར་བྱའོ། །གཉིད་ཇི་ཙམ་འོང་ཡང་སྤང་བར་མི་བྱའོ། ། མི་ཡོང་བ་ཡང་འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་དགག་པའི་གཉེན་པོ་མི་མཐུན་པ་ནམ་མ་ཞིའི་བར་བསྟེན་པ་མ་གཏོགས་པ་གཉེན་པོ་ལ་ཡང་ཆེད་དུ་བཙལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། མི་དགེ་བ་ལ་ཆེད་དུ་རྟོག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བསམ་ཞེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་ཉལ་བ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་བརྟས་པར་བྱས་ལ། དེ་ནས་བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཙལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ཙམ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ་བརྟས་ནས་ལུས ཡང་བ་དང་།བྱ་བ་ལ་འཇུག་འདོད་ཅིང་བགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཙམ་ན་འདི་སྙམ་དུ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསམས་ནས་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་ན་གནས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་སྤོང་བར་ནུས་ཏེ། མཚན་མ་རྣམས་སྤང་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ལེགས་པར་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། ཉེ་བར་རྟོག་པ་མེད་པར་མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་མི་ནུས་ལ། མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པར་ཡང་རྣམ་པར་མི རྟོག་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྔོན་དུ་འགྲོ་མི་དགོས་ཏེ། ལས་དང་པོ་པས་ཀྱང་ཅི་ལ་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་གཞུང་ནི་མང་དུ་ཐོས་པའི་སློབ་ དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་སྔར་སུན་ཕྱུང་སྟེ།ལས་དང་པོ་པས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་ཟིན་ཏེ། སྤྲིན་དེངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་དང་འདྲ་བ་ལ་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་དང་འདྲ་བས་སྣང་བར་བྱ་མི་དགོས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་ རེ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས།ནན་ཏན་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསྒོམས་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་སྟེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་ངེས་པར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་ནི་མདོ་སྡེའི་དོན་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།

关于成立正理的道理，是现量和比量。在此义理中，应当依据比量来思维。因此，应当远离一切聚集和喧闹，在具有五种功德的寂静处安住。瑜伽师获得止观所缘的作意后，应当如是以如法的食物如酥油等，以及不会醉人的饮品如茶等来养护色身。或四日或五日，或随体性差别乃至十日，暂时也不做诵经和读诵等。白天不修，不睡眠，一切威仪中应当放松。
清晨和傍晚未黑时，不做过多的礼拜等，只做一次具有七支和发心的修持。夜晚初时，对止观所缘修持一座，时间不超过挤一次牛奶的时间，稍作发愿后侧卧，以正知而入睡。不论有多少睡意都不应断除。
除了对治突然生起的贪欲、嗔恚等，在未平息前需要依止对治法外，也不应刻意寻求对治。更不用说刻意思维不善法，对无记法也不应观察。
那么应当如何思维呢？应当这样想：以睡眠休息增强身心的力量，然后为了一切众生寻求诸法的真如，仅作如是思维。如此修持后，当体力增强，身体轻安，欲行事业而静坐不住时，应当这样思维：以思慧善加思维后，能够断除外内诸相，若能断除诸相，则能趣入无分别界，因此应当善加观察。
如《入无分别陀罗尼释》中也说：'若无观察则不能断除诸相，若不断除诸相则不能趣入无分别界，因此必定应当观察。'
对于说不需要以观察慧为先导，初业者也应于一切都不作意的那些论典，多闻论师莲花戒已经予以破斥，已经非常明确地指出初业者需要以观察慧为先导。如同晴空中升起的太阳，不需要萤火虫般的光明来照明。
又有些人说依靠'因离一多自性故无自性'等言词，以精进修持无分别，但分别念永远不会断除。如《圣宝云经》中说：'仅以闻思不能现证义理'，故应当决定观察，这是错误理解经典的含义。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་སེམས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒོམ་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཐོས་པ་དང་སེམས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོར་བརྟག་དགོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་རང་གི་ཚིག་གིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་དེ་ནི་རང་གི་ཚིག་གིས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ངའི་ མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་འདི་ཡང་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གྱི་ནའོ། །གོང་མ་ སྐད་སྨྲ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ།ཚུལ་བཞིན་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་ཚུལ་བཞིན་སེམས་པ་དང་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐོས་པའི་དུས་སུ་རིག་པས་འཇལ་བ་དེ་ཉིད་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་བསྟེན་ནས་ཡང་བསམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་བསྒོམ་པའི་མདོ་ལས་རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་སྟེ།དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་མ་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱིས་དོན་དང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་པོར་མཛད་པ་ ལས་ཀྱང་།དེ་ལྟ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལག་གིས་བཟུང་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་གྱི་ཟུག་རྔུ་སེམས་དེ་ལ་ཡོད་པ་བསལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྩ་བ་ནས་ཕྱུང་བའི་ཤིང་དག་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་ རྩ་བ་མེད་པས་ན་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཐོས་པའི་དུས་སུ་སེམས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་བསྟན་དགོས་ཤིང་། དེས་ཀྱང་མི་ཆོག་སྟེ་དེ་ལ་གནས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐོས་པའི་ དོན་ལ་སོ་སོར་བརྟག་དགོས་ཏེ།དེ་སྐད་དུ། ལྷག་སྤྱོད་འདི་ན་ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ནས། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག་།སོ་སོར་དེ་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ བསམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་སྐབས་སུ་སྔར་ཁམས་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་སྲོད་ལ་ཐུན་རེ་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་གཞག་ལ། སྤྱོད་ལམ་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་བཞིན་དུ་འདུག་ནས་ཡུན་ཁམས་རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐམས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་ཏུ་གོམ་པ་ཐ་ མལ་པས་ཕྱིན་པའི་བར་ཙམ་དུ་བསམ་ཞིང་ཐུན་གྱི་གྲངས་ནི་ཁམས་རབ་ཀྱིས་ཉི་མ་རེ་ལ་བཞི།འབྲིང་གིས་ལྔ། ཐ་མས་དྲུག་བསམ་སྟེ། ཁམས་ཞན་ཅིང་གྲངས་མང་བ་ནི་ཡུན་ཐུང་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་ཀས་ཀྱང་དང་པོའི་ཉིན་པར་ཐུན་གཅིག་བསམ་ཞིང་། དེ་ནས་རང་གི་ཁམས་གང་ཡིན་པའི་ཚད་དུ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་ཉི་མ་རེ་ལ་ཐུན་རེ་བསྣན་ཞིང་བསམ་མོ།

为什么这样说呢？因为仅仅通过听闻和思维不能使义理现前，因此说需要修习。因此，仅仅通过听闻和思维不能使义理现前，说需要个别观察，这是被自己的话语所破除的主张。
论式是：凡是前后语言相违的，那就是被自己的话语所破除，比如说'我的母亲是石女'这样的说法。
说'仅仅通过思维不能使义理现前，因此应当个别观察'，这也是前后语言相违，所以是自性因。因此这是矛盾的。
对上述说法者应当这样说：'仅仅听闻是不够的，应当如理思维。'如此说道：正如莲花戒论师在胜观资粮品中说：'应当寻求多闻和如理思维。'
有些人说：'在听闻时以理智衡量就是思维，不是在修习止后再思维。'这是不对的。如《圣大乘信修经》中说：'善男子，由此法门，诸菩萨对大乘的信心、趣入大乘的一切，都应当知道是由不散乱心如实思维义理和法而生起的。'
在《修习次第初篇》中也说：'因此，应当以三摩地之手执持，用极其细微的智慧之剑，断除对色等的邪分别种子之刺存在于心中。因此，如同从根拔除的树不会再生一样，因为无有根本，邪分别心也不会生起。'
因此，在听闻时的思维是不够的，需要以三摩地为先导，这样也还不够，还需要以安住其中的智慧观察所听闻的义理。如说：'如是胜行修等持'等，然后又说：'若于法中观无我，以此观察'等。
因此，应当依止止观生起思维的智慧。在此阶段，先前为了增强体力而在初夜修习一座的做法也要放下，随顺舒适的威仪而住，上等根器、中等根器、下等根器分别以平常步伐走三里、二里、一里的时间来思维。
每日思维的座次数，上等根器四座，中等根器五座，下等根器六座。体力弱而座次多是因为时间短而作的区分。三种根器都是第一天思维一座，然后每天根据各自的根器程度逐渐增加一座来思维。

།དེའི་བར་དུའམ། རང་རང་གི་ཐུན་གྱི་ཚད་དུ་ཕྱིན་ནས་བསམ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་རུང་སྟེ། ཁམས་མི་བདེ་བའི་མཚན་མ་བྱུང་ན་སྲན་སྐྱེད་ཅིང་མི་བསམ་པའི་ཚེ་འཕྲལ་ལ་ཞི་བར་བྱས་ཏེ། ཐུན་བསྣན་ཅིང་བསམ་པའི་སྐབས་ཡིན་ན་ཁམས་མི་བདེ་བ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་མི་བསྣན་པ་དང་རང་རང་གི་ཚད་དུ་བསམ་པའི་སྐབས་སུ་མི་བདེ་ན་ཐུན་གྱི་གྲངས་འབྲི་བ་དང་བསྐུ་མཉེ་ལ་སོགས་པས་ཞི་བར་བྱས་ལ་གོང་མ་བཞིན་དུ་བསམ་མོ། །གསུམ་ཀས་ཀྱང་མཚན་མོ་ཡེ་མི་བསམ། གཉིད་དང་ཉལ་བས་ཉིན་བར་གྱི་དུབ་བ་དེ་བརྟས་སུ་གཞུག་གོ་།དེ་ལ་རེ་ཞིག་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་སྟོན་པའི་རིགས་པས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་བསམ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས་ཕལ་ཆེར་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞུང་སྨྲ་བ་མུ་སྟེགས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རིགས་མི་མཐུན་པ་དཔག ཏུ་མེད་པ་སུན་དབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་དག་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་པོ་ཕལ་ཆེར་ལ་དེ་དག་གིས་རེ་ཞིག་མི་གནོད་དོ། །འོ་ན་གང་གིས་གནོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཐོས་པའམ། མང་དུ་ཐོས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ རྗེས་སུ་མ་འབྲང་བ་ཐ་མལ་པའི་རྟོག་པ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་ཕ་དང་མ་འདི་ལས་སྐྱེས་ཏེ།སྔོན་ལས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཡང་དྲན་ནོ། །བདག་གི་ལུས་འདི་ནི་སྔོན་ནས་ཚུལ་འདི་ལྟར་གནས་སོ་ཞེས་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ནི་ བདག་གིར་འཛིན་ཏེ།དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་སེམས་པའམ། ཡང་ན་རངས་པ་ལ་དེ་ལྟར་སེམས་པ་དེ་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེར་མ་དམིགས། དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཡང་མི་ རྙེད་དེ་ལ་ཡང་དེ་དག་མི་སྣང་དེ་དག་ལ་ཡང་དེ་མི་དམིགས།དེ་དག་དང་ལྡན་པར་ཡང་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་དེ། དཔེར་ན་རྣམ་པ་ལྔས་ཐོ་ཡོར་ལ་མི་བཙལ་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །ངའོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པ་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ ཁམས་རྣམས་ལ་དེ་ཉིད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་བཙལ་ནས་མི་དམིགས་པས་དོན་གྱིས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་བདག་ཡོད་དམ་སྙམ་ དུ་ཅུང་ཟད་བསམས་ལ།དེ་ནས་འདི་སྙམ་དུ་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་མཐོང་སྟེ། མིག་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བལྟས་ཀྱང་བདག་ཏུ་རུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ། རྟགས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལོགས་ཤིག་ ཏུ་མ་མཐོང་བ་དང་ཕུང་པོ་ལ་བདག་གོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་འབྱུང་བས།ཕུང་པོ་འདི་ཉིད་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སྔར་ཐ་མལ་པའི་རྟོག་པ་ཇི་ལྟ་བུས་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་ཅུང་ཟད་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་འདི་སྙམ་དུ་ཕུང་པོ་ལ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་ པ་དེ་གང་ཡིན།མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་ནམ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཛིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན་དེ་ལ་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ལུས་ལ་གཅིག་པ་མ་མཐོང་སྟེ། རྐང་པ་ཡན་ཆད་ནས་མགོ་མན་ཆད་ལ་མིག་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བལྟས་ཀྱང་མཐོང་ཚད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་གཅིག་ པུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་།།ལག་པས་བྱུགས་ནས་ཡང་ཆ་ཤས་མེད་པའི་གཅིག་པུ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྙེད་དོ།

在此期间或者到各自修持的时限时，在思维的时候，如果出现身体不适的征兆，应当忍耐而不思维，当时就要使之平息。如果是在增加修持时限时，在身体不适未消除之前不要增加；如果是在各自时限内思维时出现不适，则应减少修持次数，通过按摩等方法使之平息后，如前所述般思维。三种人都不要在夜间思维，应通过睡眠和休息使白天的疲劳得以恢复。
关于这一点，首先应当思维所听闻的宣说人无我的道理。如论典中多数宣说执我的论点，即外道宗派的众多不同见解及其破斥。虽然应当了知这些，但对大多数修行者来说，这些暂时并不会造成损害。
那么什么会造成损害呢？就是对于未听闻蕴界处诸法，或虽多闻但未随法行持的凡夫分别念，认为'我是从这父母所生，记得曾做过如是如是业。我的这个身体从前就是这样存在'，对四蕴执为我，对色蕴执为我所。而且认为是常一，或者对喜欢的事物如此认为，应当观察这些。
修持方法是：以现量和比量观察，既未在彼处见到彼性，也未在他处寻得，于彼等中亦不显现，于彼等中亦不可得，也未见到与彼等相应。这在世俗谛中是不存在的，如同以五种方式寻找木人却未见到一样。
对'我'的这种观察，以现量和比量于蕴处界中以'是否即是'等五种方式寻找都不可得，因此实际上是能遍不可得因。因为有的言说为二种智所缘所遍故。
对此，应稍加思维'离蕴之外是否有我'。然后想到：首先以现量未见到，即使睁大双眼观察，也未见到任何可能是我的东西。以比量也未见到，因为没有任何能表征之相。如此未在他处见到，而对蕴生起我想，因此认为'蕴即是我'，应当稍微观察先前凡夫分别念是如何趣入的。
然后想到：对蕴执为常一之我的那个认识是什么？是以现量执著还是以比量执著呢？对此，首先以现量并未见到身体是一体，从脚往上到头往下，即使睁大双眼观察，在所见范围内也未见到丝毫无分之一。用手抚摸也找不到丝毫无分之一。

།བརྟག་པ་མ་མཐོང་སྟེ་ཡུད་ཙམ་ལ་ཡང་འགྲོ་བ་དང་སྡོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ལྡང་བ་དང་འདུག་པ་དང་ཉལ་བ་དང་འཕྲེས་པ་དང་། བརྐྱང་བ་དང་། བསྐུམ་པ་དང་། ཚ་བ་དང་། གྲང་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་བར་སྣང་ངོ་། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཅིག་པུར་མ་མཐོང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བཅོ་ལྔ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་གསུམ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གསུམ་དང་། འདུ་བྱེད ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་བཅུ་བཞི་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྒྱད་དེ། དེ་དག་ཁ་ཅིག་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ལ་ཁ་ཅིག་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཤིང་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔག་པས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། དུ་མར་རྟོགས་ པ་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་མེད་དེ།རྟག་པ་དག་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ་འདི་ལྟར་གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་གར་གྱི་ལྟད་མོ་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་པོ་འདི་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པས་རྟག་པ་མེད་དེ། འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པའོ། །དེ་བས་ན་ མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཕུང་པོ་འདི་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་མ་མཐོང་ངོ་།།འོ་ན་བདག་ལ་ཕུང་པོར་མཐོང་ངམ་སྙམ་པ་ལས། དེ་མི་སྲིད་དེ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་དེ་ལ་ད་ཡོད་པར་མ་མཐོང་བ་ དེ་ནི་དེ་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་སྟེ།དཔེར་ན་རྟ་ལ་རྭ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་བས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་པོ་འདི་ལ་ཡང་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་མ་མཐོང་བས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །འོ་ན་བདག་དེ་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་ནམ་ཞེན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ དང་གང་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ལྡན་པའི་ཆོས་མེད་དེ།དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་གཟུགས་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ནན་གྱིས་རྟག་པའི་བདག་འདི་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པས་ལྡན་པའི་ཆོས་སུ་མེད་དེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་ པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དམིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ་བོ། །ལྔ་ཡིས་མ་རྙེད་མཐུན་ལ་ཞུགས། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ། །མཐུན་ལ་ཞུགས་པས་དཔེ་གྲུབ་སྟེ། །གཏན་ཚིགས་ དང་ནི་དཔེར་སྐྱོན་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །མི་རྟག་དུ་མར་སྣང་བའི་ཕྱིར། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་བསལ་ཏེ། །སྒྲུབ་པའི་རྟག་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྗེས་དཔག་གིས་ཀྱང་མ་བསལ་ཏོ།

未见到经过观察，在刹那间也有行走和停留，以及起身和坐下、躺卧和转身，伸展和收缩，冷和热，潮湿和干燥等不同的显现。
通过比量未见到是一体，因为总的来说，色蕴有十五种，受蕴有三种，想蕴有三种，行蕴中有四十九种心所法和十四种不相应行法，识蕴有八种。其中有些是现量所见，有些是从可信的教证中所说，也可以从业的方面推知，因为了知是多种的缘故，所以没有一体性。
也未见到是常有的，如此，凡是由因缘所造作的，就没有常性。比如看戏剧表演一样。这些蕴也是由因缘所造作，所以没有常性，这是由相违遍的所缘。
因此，通过现量和比量未见到这些蕴是常有和一体的。
那么，是否见到我在蕴中呢？这是不可能的，因为所依不成立的缘故。
那么，蕴中是否有我呢？这也不合理，如此，凡是未见到彼中有此者，就不能安立彼中有此的名言，比如未见到马有角，就不能安立有角的名言一样。在这些蕴中也未见到二种识的我，所以不能安立有我的名言。
那么，我是否具有诸蕴呢？不是的，如此，凡是自性不成立者，就没有具有的法，比如石女之子没有具有美貌等法一样。强说常有的我也是自性不成立，所以没有具有的法，这是不见能遍。
在世俗谛中存在的，是可以通过现量和比量所见到的，因此成立从相违品的返体。
以五未得，入随顺，成立违品返，以入随顺成立喻，因与喻无过。这是总结偈颂。
因为显现无常多种故，不被现量所违，因为无二种成立因故，也不被比量所违。

།རྟག་པ་གཅིག་པར་མ་སྨྲས་ པས།།རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་མེད། །མི་རྟག་རྒྱུན་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། །ལུང་གིས་ཀྱང་ནི་མ་བསལ་ཏེ། །ལོག་པའི་ལུང་ལ་ཞེན་མ་རྟོགས། །རྟག་དང་གཅིག་པུར་གྲངས་མེད་པས། །གྲགས་པས་བསལ་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། །བར་སྐབས་ཀྱི་ནི་ཚིགས་བཅད་ཡིན། ། ཚད་ནི་ཅི་ཙམ་དུ་བསམ་ཞེ་ན། ནམ་ཕུང་པོ་འདི་ལ་ཆ་ཤས་མང་པོ་དང་དུ་མ་དང་སོབ་སོབ་པ་དང་། སེང་སེང་པོ་དང་། མི་རྟག་པར་ནི་ངེས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་རིལ་པོའི་འདུ་ཤེས་ནི་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྙིང་པོའམ་བདག་མེད་པ་མི་གཅིག་པ་དུ་མ་འདུས་པ་འཇིག་པའི་ཆོས་རྒྱུད་དང་ལྡན་པའི་ངེས པ་བསྟན་པར་སྐྱེ་སྟེ།དེའི་སྟོབས་ཀྱི་ཁ་ཅིག་གིས་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་ཞིང་མི་དགའ་བ་འབྱུང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་རེ་མཚར་སྙམ་པ་དང་། རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བདག་གམ་སེམས་ཅན་རྟག་པ་དང་གཅིག་ པུར་ནི་ངེས་པ་མེད་དོ་སྙམ་པ་འབྱུང་སྟེ།དེ་སྲིད་དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། འདི་ན་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་འདི་རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་གང་ཟག་ནི་རྟག་པའམ་གཅིག་པུར་མ་གྲུབ་ སྟེ།གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་དང་དུ་མར་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ་རང་གི་ཚིག་གིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་གར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བས་ན། དེ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཡོད་སྲིད་དམ་སྙམ་པ་ལ། མི་སྲིད་དེ་དེ་འདི་ལྟར་རྟག་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ན་གཅིག་དང་ བྲལ་བ།མི་རྟག་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ན་དུ་མ་དང་བྲལ་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། རྟག་དང་མི་རྟག་ལ་སོགས་པར། །གང་ཟག་བསྟན་དུ་མི་རུང་བས། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་། །བྲལ་བས་གསལ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ཆོས་ལ་ བདག་མེད་པར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ།རེ་ཞིག་འདི་སྙམ་དུ་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་བརྟག་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པར་ངེས་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་མི་རྟག་པ་དང་དུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་འདི་དག་གང་གིས་བསྡུས། ཇི་ ལྟར་སྣང་།དོན་དམ་པར་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གཟུགས་ཅན་གྱིས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཁམས་བཅུར་བསྡུས་ སོ།།གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་ནི་ཕུང་པོ་བཞི་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་དང་། ཁམས་བརྒྱད་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་གཟུགས་ཅན་ལུས་དང་། ཁང་ཁྱིམ་སྟོང་པ་དང་། མི་སྟོང་བ་དང་། རི་དང་། ནགས་ ཚལ་དང་།རྒྱ་མཚོ་དང་། ཆུ་བོ་དང་། ཆུ་བྲན་ལ་སོགས་པ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཆད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་འདི་དག་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སེམས་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ དབང་གིས་སྣང་སྟེ།དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན། ལུས་དང་། ས་གཞི་དང་། ཁང་སྟོང་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་གཞིག་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སོ་སོར་ བརྟགས་ན།ངེས་པར་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་དེ། དཔེར་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གང་ཟག་མེད་པ་ལྟ་བུའོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ།

由于未说是常一，故不违背自己的言语。因为是针对无常相续的密意，故不被教证所破。由于未执著于邪教，故未被理解。由于常与一非无数，故亦非被世间共识所破。这是中间的偈颂。
若问量为多少，当思维：当确定此蕴有多分、众多、松散、稀疏及无常时，则不生常与整体之想。生起无实质或无我、非一、众多、具有坏灭法相续之定解。由此力故，有些人生起厌离及不喜。
有些人生起欢喜，认为正法稀有，并认识到执著常一的心识确实是错乱的。生起'于此中无有常一之我或众生'的想法，当如是思维。如《楞伽经》中亦云：'此中无我及众生，诸法从因缘而生。'
又有些人说：补特伽罗非成立为常或一，如上所说。亦非成立为无常与多，因为被自语所破故。说有非二俱可说之补特伽罗。对此想：如此之一是否可能存在？不可能，因为不可说为常故离一，不可说为无常故离多。如《中观庄严论》云：'补特伽罗不可说，为常无常等性故，离一与多自性故，应当明了而通达。'
现在应当思维法无我。首先应当思维：若已定解所谓补特伽罗常一之执著即使在世俗谛中亦无，则此等由因缘所生、具无常与多之相蕴、处、界，是由何所摄？如何显现？胜义中是否存在？抑或不成立为有？
若问由何所摄？由二所摄：色法与非色法。其中色法摄于色蕴、十处及十界。非色法摄于四蕴、色蕴一分、二处及八界。
其中蕴、处、界色法，如身体、空宅、非空宅、山岳、森林、大海、江河、溪流等，对凡夫显现为外在之物，此等是否如是离心而有？抑或是从无始以来由心执著非真实之色等的力量而显现，如同梦中显现身体、大地、空宅等？应当如是思维。
于此，应当将身等破为极微，当各别观察极微之体性分，因不可得故无自性，如同由离一多故无补特伽罗一样，应当如是思维。

།དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གླང་གི་རྭ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་མོར་བཤིག་ན་མི་འདུག་གོ། ། རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་བཤིག་ན་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལོགས་ཤིག་ན་ཡང་དག པར་ཡོད་དོ།།སྙམ་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ནི་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ནི་མང་ལ། ལུང་གིས་ཀྱང་མེད་པར་སྟོན་པས་སེམས་ཉིད་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ངེས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་ པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ལས།རྫས་ནི་རྡུལ་དུ་རྣམ་བཤིག་ཅིང་། གཟུགས་ལ་རྣམ་པར་མ་རྟོག་ཅིག་།སེམས་ཅན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། །ལྟ་བ་ངན་པས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལུས་སོགས་རྡུལ་ཙམ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། ། མེད་དེ་གང་ཟག་མཚུངས་པ་ ཡིན།།ལུང་གིས་གྲུབ་ཅིང་ལོག་རྟོག་ཕྱིར། །དེ་གྲུབ་རིགས་མེད་འདི་ལེགས་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་ཉིད་སྣང་བར་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། རིགས་པ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པར་བསྒྲུབས་ན་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་། རི་བོང་གི་རྭ་སྣང་བའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །དོན་མེད ཀྱང་སྣང་བ་སྙམ་པ་འདི་ཡང་མི་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཐ་དད་དུ་མཐོང་བ་དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་དོག་ཁྲ་བོ་ལྟ་བུའོ། །བུད་མེད་གཅིག་ལ་ཡང་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་གཡེན་པ་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐ་དད་དུ་མཐོང་བས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། དོན་ཡོད མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ།།ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་ཡིན། །རིགས་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་རྣམས་ཀྱིས། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་རང་བཞིན་མེད་བསྒྲུབས་ན། །རིགས་པ་གཅིག་ཕྱིར་སེམས་ཀྱང་མེད། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ མི་བསྒྲུབས་ན།།མི་རིགས་རྭ་སོགས་མི་སྣང་བཞིན། །འདི་མེད་ཐལ་འགྱུར་སྙམ་སེམས་ན། །མི་རིགས་དངོས་གཅིག་ཐ་དད་ཕྱིར། །ལོགས་ཤིག་གཟུང་མེད་དེ་འཛིན་མེད། །དེ་སྐད་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ སྙམ་དུ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་རྩ་བ་ནི་སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང་། སྲིད་པའི་རྩ་བ་སེམས་ཉིད་དེ། །ཡུལ་རྣམས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ།

如是说，在《圣入楞伽经》中说：'大慧，象牙虽破为微尘亦不存在。微尘若各自分解则不住于微尘之相。'
又说：'外境之色实非有，自心显现为外境。'
因此，认为色等诸法在外确实存在的想法，是随顺颠倒分别，因为既无成立此义之正理，又有众多破除其存在之量，经典中也说其不存在，故当确定唯是心的显现。
如是在《圣入楞伽经》中说：'物质分解为微尘，不应分别于色法，众生安立之道理，邪见者不能了知。'
身等微尘尚不成，无故与补特伽罗同，经典成立邪分别，无理成立此善住。此为摄义偈。
于此若想：胜义无自性之成立，亦不能成立唯心显现，因为是共同之理故。若欲成立世俗中亦无外境者不应理，如是，若无安立则不应显现，如虚空花、石女儿、兔角显现之眼识不生。
若想：虽无实境仍有显现，此亦应成不显现，因为能遍不可得。此想不应理，如是，若见为异体者则不住一体，如杂色。
于一女人，秃鹫等及凡夫与瑜伽师见为异体，故不住一体性，因为能遍相违可得。由于境不在外，故于彼亦无能取。
如是《圣入楞伽经》中说：'无境唯是心，见外境是妄，以理观察者，能所取皆灭。'
若成立胜义无性，由一理故心亦无，若不成立世俗中，不应理如角不现，若思此成相违过，不应理一异体故，外境无故无能取，如是善逝已宣说。此为摄义偈。
是故当知，三有之根本唯是心，其相即是境之显现，因为是行境故，各自相应。如圣天所说：'有之根本即是心，诸境即是彼行境。'此即缘起故胜义有。

།དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐར་རྟོག་པ་ནི་བརླག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་ལུས་འདི་ལ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། རང་གི་རྣམ་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་ནི། །ཤེས་བྱ་མ་ལུས་རྣམ་པར་བལྟས་ནས་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་ འཁོར་རབ་ཏུ་གཞིག་པར་བྱ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ལུས་འདི་དོན་དམ་པར་ཡོད་ན་རིགས་པ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་དམ། ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའམ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ཡོད་གྲང་། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་མཛུབ་མོ་འདི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཚིགས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་ཚིགས་དང་འབྲེལ་གོང་མ་ལྟར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་དང་རས་ཡུག་བཞིན་དུ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལོགས་ཤིག་ན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་དེ། རང་བཞིན་མི དམིགས་པའོ།འབྲེལ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མི་རིགས་ཏེ། ཚིགས་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཛུབ་མོ་རེ་རེ་རྫོགས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་སྙམ་པ་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་གཅིག་བསྒྲིབས་ན་མཛུབ་མོ་ཐམས་ཅད་བསྒྲིབས་པའམ། དམར་ན་ཐམས་ཅད་ དམར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཚིགས་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཁྱབ་ན། ཆ་ཤས་ཡོད་པས་གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པས་ཚིགས་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་པ་ཡང་མེད་དེ། མཛུབ་མོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དང་ཐ་མི་ དད་པའི་ཕྱིར།མཛུབ་མོའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་ཚིགས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མཛུབ་མོ་ཡང་ཚིགས་གསུམ་དང་། ཐ་མི་དད་པས་ཚིགས་གསུམ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡང་དུ་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ན་ཡང་མེད། ལྡན་པའམ་ འབྲེལ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར།ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱོགས་མ་གྲུབ་པས་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་རགས་པ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའམ་ཚོགས་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚིགས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཆ་ཤས་ལས་གཞན་དང་གཞན་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པས་མེད་དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རགས་པ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་ཡང་མ་གྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡང་འདུས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་འདུས་པ་ཡང་དངོས་ པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཕྱོགས་གསུམ་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལས། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་སྟེ། རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །འོ་ན་ཆ་ཤས་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཡོད་ པས་དུ་མ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་པ་ལ།ཆ་ཤས་མེད་པའི་རྡུལ་གཅིག་མ་གྲུབ་ན། ཆ་ཤས་མེད་པ་རྡུལ་དུ་མ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཅུང་ཞིག་འཛིན་པ་ནི་རྟགས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པ་འདི་དག་དོན་དམ་པར་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་དོ།།དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ་སྙམ་ནས་གཅིག་ལ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

如是说，在《圣入楞伽经》中说道：'所分别的事物是不存在的，依他起是存在的，远离增益和损减的边执见将会消失。'如果这样想，那是不合理的。
首先应当观察此修行之身，如同尊者法称所说：'观察一切所知唯是自相，以如是真如智金刚，彻底摧毁身体的机关。'
因此，如果此身在胜义中存在，是以无分之相而存在，还是有分或极微而存在？首先，若如第一种情况，若此手指是无分，是离开关节而存在，还是与关节相连？如果说是与关节相连而成为所缘识的对境，则应如瓶子和布匹一样，成为单独可缘取的，这样就有过失。因此，由于不能单独缘取，故不存在，这是自性不可得。
相连的观点也不合理，因为在每一个关节上都应该有一个完整的手指。如果认为是这样的话，由于无分，遮蔽一个关节就应该遮蔽整个手指，或者一处发红就应该全部发红。
如果说一个关节被一部分所遍，由于有部分，就失去了一体性。因此，由于不能单独存在，认为与关节相连也是不存在的，因为与认为手指是一体的看法没有差别。
如同手指的自性一样，三个关节应成为一体。手指也因与三个关节无别，如同有三个关节一样，认为是一体的也应成为多体。
因为既不能单独存在，也没有相连或关联的方面，所以无分的观点不成立而不存在。
如果按照第二种情况，认为粗大的有分或聚合而存在，这也不合理。这是因为第一关节等无法说是异于自身部分还是非异，因此不成立而不存在。
因此，粗大的有分也不成立。同样地，应当了知色等也是不存在的，因为它们的自性也仅是聚合，而聚合已说明是无实的。
那么，如果认为第三种情况是以极微的特征而存在，这也不合理。这是因为极微也因为有不同部分而不能成立为一，这是观察到自性相违。
如果认为由于有不同部分而多体不可能存在，当无分的一个极微不成立时，无分的多个极微也不能成立，因为那是由彼积聚而成。
如此确定时，稍许的认知执取是通过推理标志而成立的。此后，这些身体等的相在胜义中离一多故，在胜义中无自性。
譬如影像一般，想到连一个也不可得的认知生起，这就是比量智。

།དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་མི་འམ་ཅིའི་རྒྱལ་ པོ་ལྗོན་པས་ཞུས་པ་ལས།ཇི་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་སྣང་། །གཅིག་དང་གཞན་ཡང་རྣམ་སྤང་སྟེ། །སྣང་ཡང་དེ་ལ་ཡོད་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལས། དེ་ ནི་མི་རིགས་ཏེ།འདི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་རང་གི་དུ་མ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་དུ་མར་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། དངོས་པོ་གང་དང་གང་བརྟགས་ན། །དེ་དང་དེ་ལ་ གཅིག་པ་མེད།།གང་ལ་གཅིག་པ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་དུ་མའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་འདི་རང་བཞིན་མེད་ན་སེམས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང་། ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ནས་ནི། ། སྲིད་པའི་རྩ་བ་སེམས་ལྡོག་གོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། ཚོགས་པ་རྣམས་ལས་གཞན་ཡོད་མིན། །གཞན་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟ་མ་གྲུབ་ཚིགས་སོགས་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད། །ཚོགས་པ་དང་ནི་བཅས་པ་ཡི། །སོར་མོ་ལ་སོགས་རྣམས ཀྱིས་ནི།།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བསྟན། །ཚོགས་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་ཕྲའང་མེད། །དེ་ལྟར་དོན་གཅིག་ཤེས་བྱེད་པའི། །བློ་ནི་གང་དུ་བརྟག་པར་བྱ། །སེམས་བྱུང་ཚོགས་དང་བཅས་སེམས་ཀྱི། །དམིགས་པ་གཅིག་འདིར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་རིགས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བསྒྲུབས་ན་ནི་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། མ་རིག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ལ། །ཡང་དག་ཤེས་པས་རྣམ་བརྟགས་ན། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པའང་རུང་། །གང་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའི་ལུང་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མདོ་སྡེ་ཉིད་ལས། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིབས་ནས་ནི། །གཞན་དབང་མེད་ཅིང་བརྟགས་པའང་མེད། །གྲུབ་པའི་དངོས་པོའང་ཡོད་མེད་ན། །བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་།ཞེས་ གསུངས་སོ།།ཚད་ཅི་ཙམ་དུ་བསམས་ཤེ་ན། རྟགས་གྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་སྐབས་སུ་རྟོགས་པའི་དོན་ལས་གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་ལ། སེམས་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་གནས་མ་རྙེད་པས་རང་གི་ངང་གིས་སྡོད་པ་ཅིག་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐྱེས་པ་དེའི་རྗེས་ལ་ འདི་སྙམ་དུ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ཅིག་འདུག་སྙམ་པའི་བསམ་པ་འབྱུང་བའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་མ་ཡེངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་དཔྱད་ནས་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་དང་གཞག་ལ་རེ་ཞིག་ངལ་གསོའོ། །འདི་དག་གང་གིས་བསྡུས་ པ་དང་།།ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བསྟན་པ་དང་། །དེ་ལ་ལོག་རྟོག་སུན་དབྱུང་དང་། །ལུས་ལ་བརྟག་དང་ཚད་བསྟན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།

如是说，在《圣紧那罗王所问经》中说道：'如同镜中现影像，远离一性及他性，虽现而于彼非有，诸法自性亦如是。'
若想：心与心所无有部分，胜义中有。此说不应理。如是，眼识等与多种行相无别，故行相自性即是多一自性。
若想：是多性。此亦不应理。如是说：'观察诸事物，彼等无一性，若无一性者，多性亦非有。'
因此，若境相无自性，心何能有？以无别故。如圣天所说：'见境无我已，能转生死根。'
复说：'非异于诸聚，亦非不异有，是故无支分，唯是聚集耳。手指等诸聚，说明一切法，皆无实体性，离聚无微尘。如是知一义，其心当何观？心所聚与心，此中何能一？'
若想：以缘起故，胜义中有。此说于世俗谛应理，以是自性因故。若欲成立胜义有，则为相违遍知所摄故。否则，幻等亦应胜义有。
因此，圣龙树说：'无明缘所生，以正智观察，生灭皆不得，任何皆非境。'
'依他起是有'等教言，亦是依世俗谛而说。经中说：'以慧观察已，依他起非有，遍计亦非有，圆成若非有，慧当如何观？'
若问观察至何程度？在证成能立及生起比量智时，不离所证义，心无所得处而自然安住，观察至此程度。
此生起后，当生起'心不住于任何处'之念。
因此，以不散乱意，如前所说观察人法二无我，至量即止息暂时休息。
'此等何所摄，如何显现说，除遣彼邪执，观身示量度。'此为摄义偈。

། །།ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་དེ་རིགས་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་ བའི་རྟགས་ངེས་པར་གྲུབ་ཅིང་འབྲེལ་པ་དྲན་པའི་རྗེས་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ངེས་པར་དཔྱད་པའི་ཤེས་པ་བརྟན་པོར་སྐྱེས་ཀྱང་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གོམས་པར་མ་བྱས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་མི་སྲིད་དེ།དཔེར་ན་རྟ་དཀྱུས་ཀྱི་ས་བསྟན་ནས་རྒྱུགས་པ་ལ་གེགས་མེད་པ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་མ་རྒྱུགས་ན་དཀྱུས་ཀྱི་ཞབས་སུ་ཕྱིན་པའི་དུས་མེད་པ་ལྟ་བུའོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། དཔེར་ ན་རྒྱལ་པོའི་མི་འགའ་ཞིག་།བང་མཛོད་མང་པོ་བགྲང་བྱེད་ཀྱང་། །ནོར་ཕྱེད་ཙམ་ཡང་མི་ཐོབ་པ། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། འདི་སྐད་དུ། དཔེར་ན་མི་ཞིག་ན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །ལོ་གྲངས མང་པོར་རེས་འགའ་མ་ཐར་བ།།དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ནད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ཏེ། །ན་བ་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་སྨན་པ་བཙལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་དེས་ནི་བཙལ་བ་དང་། །སྨན་པ་མཁས་ཤིང་རིགས་པ་དེས་རྙེད་ནས། །དེས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཉེ་བར་བཞག་ནས་སུ། །སྨན་འདི་གཏང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ བྱིན་པ།།སྨན་མང་ཕན་པ་བཟང་པོ་དེ་རྙེད་ནས། །ན་བ་འཚོ་བར་འགྱུར་བའི་སྨན་མི་འཐུང་། །སྨན་པས་མ་ཉེས་སྨན་གྱིས་མ་ཉེས་ཏེ། །ནད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཉེས་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་བསྟན་པ་འདི་ལ་རབ་བྱུང་ནས། །སྟོབས་དང་བསམ་གཏན་དབང་པོ་ཀུན་རིག་ནས། །བསྒོམ་ པ་ལ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་མི་བྱེད།།རིགས་པ་མི་བརྩོན་ག་ལ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། །འབྱེད་པ་ཁོ་ན་གོམས་པས་མི་ རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ཞེས་གྲགས་ཏེ།དེ་ནི་མི་རིགས་པར་ཚིག་གི་སིལ་བུའི་མདོ་ལས། ལག་པ་རྐང་པས་ནོམ་བྱེད་ཅིང་། །ཉམ་ངའི་ལམ་དུ་རྒྱུག་བྱེད་ལྟར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཙོར་འཛིན་པ། །རྣམ་པར་ལྟུང་བར་དཀའ་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསྒོམ་པའི་ རིམ་པ་དང་པོར་མཛད་པ་ལས་ཀྱང་།དེ་ལྟར་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་བརྟགས་པར་བྱས་ལ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་དོ། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་ སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དག་གིས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའམ། བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་ ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་དེ་རང་གིས་རིག་པ་མ་ལགས་སམ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་ཙམ་མམ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་སོ།

现在应当生起修习的智慧，应当如此思维：思维的智慧确定了离一多的标志，并且忆念其关联后，虽然生起了坚固的决定观察一切所破分别戏论的智慧，如果不以修习的智慧来熟习，则不可能生起现见一切法如虚空般的无分别智慧。
譬如虽然为马指示了跑道并且没有障碍，但如果不跑就永远不会到达终点一样。
如此在《圣严饰经》中说道：'譬如国王的某个人，虽然数算众多宝藏，却连一半财富也得不到，未修习的法也是如此'等等。
在《圣三摩地王经》中也说：'譬如有人生病痛苦，多年间有时未能解脱，他为病苦所恼，为了治愈疾病寻找医生。他一再寻找，找到了精通医术的医生，医生也生起慈悲心，说道：请服用这副药。得到了这么多有益的良药，病人却不服用能治愈疾病的药。这不是医生的过错，也不是药的过错，而是病人自己的过错。同样，在这教法中出家后，了知诸力、禅定、诸根，却不精进修习，不精进修习怎能证得涅槃？'
对此有人说：所谓修习就是熟习，别无他义。因此说通过熟习思维智慧的观察分别，就能生起无分别智慧。
这是不合理的。如《散句经》中说：'如同用手脚摸索，在险路中奔跑，执著比量为主，很容易堕落。'
因此在《修习次第初篇》中也说：'如是以思维智慧分别观察真实义后，为了现证它而生起修习的智慧。仅仅依靠闻思等是不能现证义理的。'如在《圣宝云经》等中所说。
在《圣宝云经》中，菩萨除遣一切障说道：'世尊，那些通过闻所生慧或思所生慧而通达法的善男子，难道不是自己证悟的吗？'世尊回答说：'善男子，不是的。仅仅通过闻或思是不能通达自证之法的。'

།རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་དཔེ་ཉོན་ཅིག་།རིགས་ཀྱི་བུ་ འདི་ལྟ་སྟེ།དཔེར་ན་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོར་སོས་ཀའི་ཟླ་བ་ཐ་མ་ལ་མི་ལ་ལ་ཞིག་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ལ་དེ་ནས་མི་གཞན་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འོང་སྟེ། དེ་ཡང་སོས་ཀའི་ཚ་བས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པར་གྱུར་ནས་སྐོམ་གྱིས་ཉེན་པ་ དེས་ཤར་ཕྱོགས་ནས་འོང་བའི་མི་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ།ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སོས་ཀའི་ཚ་བས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཏེ་སྐོམ་གྱིས་ཉེན་ན། གང་ན་མཚོའམ་ལྟེང་ཀའམ་རྫིང་བུ་གང་ཆུ་བསིལ་ཞིང་དང་ས་ལ་རྙོག་མ་མེད་པ་གསལ་བས་གང་བ་ཡོད་དེ། གང་དུ་བདག་ཚ་བ་དང་སྐོམ་པ་རབ་ཏུ་ཞི་ བར་འགྱུར་བའི་ལམ་བདག་ལ་སྟོན་ཅིག་ཅེས་ཟེར་ལ།ཤར་ཕྱོགས་ནས་འོང་བའི་མི་དེ་ཡང་ལམ་ཤེས་པ། ལམ་ལ་མཁས་པ་ལམ་མཐོང་བ་ལམ་གྱི་མཚན་མ་མཐོང་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་ན་ཆུའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆུ་སྔོན་ཆད་མཐོང་ལ། སྔོན་མྱང་ཞིང་སྔོན་ཡང་ཞུགས་ པ་ཡིན་ཏེ།དེས་མི་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་ལམ་འདི་ནས་ལམ་ཁ་བྲག་མཐོང་གི་བར་དུ་སོང་ལ། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཡོན་གྱི་ལམ་བོར་ཏེ། གཡས་ཀྱི་ལམ་ནས་ནགས་ཚལ་སྔོན་པོ་དང་ནགས་ཚལ་དེའི་དབུས་ན་མཚོའམ་ལྟེང་ཀའམ་རྫིང་བུ་ཆུ་བསིལ་ཞིང་ དངས་ལ་རྙོག་མ་མེད་པ་གསལ་བས་གང་བ་མཐོང་གི་བར་དུ་སོང་ལ་དེར་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་སྐོམ་པ་དང་ཚ་བ་མེད་པར་བྱོས་ཤིག་།ཅེས་ཟེར་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སོས་ཀའི་ཚ་བས་གདུངས་ཏེ། སྐོམ་གྱིས་ཉེན་པའི་མི་དེས་ཆུ་ཐོས་མ་ཐག་པ་དང་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས ཚ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རམ།སྐོམ་པ་དང་ཡང་བྲལ་བར་འགྱུར་རམ། ཆུ་བསིལ་བ་ཡང་རང་གིས་རིག་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་དེ་ནམ་དེར་ཕྱིན་ནས་དེས་ཆུ་དེར་ཞུགས་ཏེ་འཚལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་དེའི་ཚ་བ་དེ་ མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ།།སྐོམ་པ་དང་ཡང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བསིལ་བ་ཡང་རང་གིས་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཐོས་པ་ཙམ་དང་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་སོ། ། དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་འབྲོག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཁོར་བའི་འབྲོག་གི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །མི་སོས་ཀའི་ཚ་བས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཤིང་སྐོམ་གྱིས་ཉེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཞིང་། ཡུལ་གྱི་སྲེད་པས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ དགས་སོ།།ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་མཁས་པ་ཆོས་མྱོང་བ་ཆོས་རང་གིས་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །ཆུ་གསལ་ཞིང་དངས་ལ་རྙོག་པ་མེད་པ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་ དགས་སོ།།ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེ་ཉོན་ཅིག་།རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པར་བཞུགས་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷའི་བདུད་རྩི་དྲི་ཞིམ་པ་དང་གཙང་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ཞིམ་པ་དང་རེག་ ན་བདེ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྔགས་པ་བརྗོད་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།ཅི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ལྷའི་བདུད་རྩི་དེའི་རང་གི་བསྔགས་པ་རང་གིས་རིག་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་ བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པའམ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

'善男子，因此你要听一个比喻。善男子，譬如在一个大旷野中，在夏季最后一个月，有一个人从东方向西方走去，另一个人从西方向东方而来。那个人被夏季的炎热所煎熬而口渴难耐，他对从东方来的人这样说道：喂，这位仁者，我被夏季的炎热所煎熬而口渴难耐，在哪里有湖泊或池塘或水池，其中的水清凉澄净无浊而清澈，请为我指出一条能够完全止息我的炎热和口渴的道路。'
'那个从东方来的人是一个知道道路、精通道路、见过道路、见过道路标志的人，他曾经见过那里没有水的过失的水，曾经品尝过也曾经进入过。他对那个人这样说道：朋友啊，你从这条路一直走到分叉路口，然后舍弃左边的路，从右边的路走，直到看见绿色的树林，在那树林中间有湖泊或池塘或水池，其中的水清凉澄净无浊而清澈，你到那里就能解除口渴和炎热。'
'善男子，你怎么认为？那个被夏季炎热所煎熬而口渴难耐的人，仅仅是听到水的描述和想象，就能够消除炎热吗？能够解除口渴吗？能够亲身体验到水的清凉吗？'
'世尊回答说：不能。世尊，只有当那个人到达那里，进入水中饮用时，那时他的炎热才会消失，才能解除口渴，才能亲身体验到清凉。'
'世尊说道：同样地，善男子，仅仅通过听闻和思维是不能亲证悟入法的。善男子，这里所说的旷野是轮回旷野的比喻。被夏季炎热所煎熬而口渴难耐的人是比喻被烦恼所煎熬、为境界贪欲所困的众生。知道道路的人是比喻精通一切智道路、已经体验法、已经亲证法的菩萨。清澈澄净无浊的水是胜义法性的比喻。'
'再者，善男子，你要听另一个比喻。善男子，你怎么认为？假如如来住世一劫，在阎浮提人们面前赞叹天界甘露的芳香、清净、殊胜、美味和触感的快乐，善男子，你怎么认为？那些众生仅仅通过赞叹就能亲身体验到天界甘露的功德吗？'
'世尊回答说：不能。世尊说道：善男子，因此你应当知道，仅仅通过听闻或思维这个法门是不能亲证悟入法的。'

།རིགས་ཀྱི་བུ་ཡང་དཔེ་ཉོན་ཅིག་།རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་གིས་ཤིང་ཏོག་གི་རྣམ་པ་སྔོན་སེམས་ཅན་སུས་ཀྱང་མ་མྱངས་པ་ཞིག་ མྱངས་པར་གྱུར་པ་དེས་མི་གཞན་ཞིག་གི་མདུན་དུ་ཤིང་ཏོག་གི་རྣམ་པ་དེའི་བསྔགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དྲི་ཞིམ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བརྗོད་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་མི་དེས་ཤིང་ཏོག་གི་རོ་དེ་རང་གིས་རིག་པར་ འགྱུར་རམ།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ཙམ་མམ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ གསུངས་སོ།།མ་བསྒོམས་སྔོན་དུ་མི་འགྱུར་དང་། །དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་ཡི་སུན་དབྱུང་བསྟན་པ་དང་། །ལུང་གིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི། ཕུང་པོ་གསུམ་པའམ། ཡན་ལག་བདུན་པའམ། ཆོས་སྤྱོད་བཅུའམ། ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་གསུམ་མམ། ཆོས་སྤྱོད་ཉི་ཤུ་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གོང་དུ་སྨོས་པ བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ལ་ལེགས་པར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ལ་སྒྲའི་ཚེར་མ་མེད་པ་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་གནས་བྲག་ཕུགས་སམ་རྩའི་སྤྱིལ བུའམ་ཁང་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱག་དར་དང་ཞལ་ཞལ་དང་མཎྜལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བྱས་ཏེ།དེར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་གཟུགས་རི་མོར་བྲིས་པ་མདུན་ལོགས་སུ་བཀྲམ་པའམ། ལུགས་སྐུ་མདུན་ལོགས་སུ་བཞུགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་འབྱོར་ཚད་ དབུལ་བ་ཁང་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཤམས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལན་དུ་མར་བདག་གི་ཕ་དང་མར་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་མདོ་ལས་དེ་བཞིན གཤེགས་པས་གསུངས་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་སྲིད་ཞུ་ཅན་ཕ་དང་མ་ལ་སྡང་བའི་སེམས་སྤངས་ཤིང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་བོར་ནས་ཕ་དང་མ་དེ་གཉིས་བདེ་བར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལུས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བསྐྱེད་ ཅིང་གསོས་པའི་ཕ་མ་འདི་དག་ལ་སྡང་བའི་སེམས་ལ་དགེ་བའམ་ཕན་པའི་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་བའི་ཐ་བ་སྐམ་པོ་དང་འདྲ་བ་དེ་ཡུད་ཙམ་ལ་མི་སྐྱེད་ཅིང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཡང་སྤངས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དེང་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ།དེ་ནི་བྱམས་པའོ།

善男子，再听一个比喻。善男子，譬如有人品尝了一种众生从未尝过的水果，他在另一个人面前赞叹这种水果说：'色相圆满，味道圆满，香气芬芳'。善男子，你认为如何？那个人能否自己体会到那水果的味道？
回答说：'世尊，不能。'
世尊说道：'善男子，因此你应当知道，仅仅通过听闻或思维，是不能领悟证悟之法的。'
'未修前不能证，对此生邪分别，对此示破除法，以教广为宣说。'这是总结偈。
其中，福德资粮的支分是：三蕴或七支或十法行或十三法行或二十法行。如《集学论》中说：'彼等是福德蕴故。'
因此，如前所说，持戒等止观资粮具足的瑜伽师修行时，首先应当圆满完成一切所需事务，在无声音干扰、适意的住处——山洞或草庐或房舍等处，尽己所能做好打扫、清洁和曼荼罗。
在那里，于前方陈设佛菩萨的绘画像，或安置铸像，依次摆设力所能及的供品。想到：'如十方世界中所有众生，皆曾多次为我父母，无有一个众生未曾为我父母。'如来在《无始时经》中如是说。
因此，如同世间孝顺之人断除对父母的嗔恨心，舍弃怨恨，只愿父母二人安乐。同样，我对于从无始轮回以来生养我无数身体的这些父母，不应生起如同干枯土地不生善法利益之芽的嗔恨心，即便是刹那也不应生起，并且断除怨恨，从今直至菩提果位之间，常以无过之法希愿他们获得安乐。如是思维，这就是慈心。

།ཡང་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སྲིད་ཞུ་ཅན་ནི་ཕ་མ་བདེ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་འབྱུང་བ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་མཐོང་ན་དེས་བདག་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་ཞིང་བདེ་བ་སྤང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་ཕ་དང་མ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་བདེ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་སྡུག་བསྔལ་དང སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་པས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གོང་བུ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཔས་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། ཕུང་པོ་ལྔ་གྲུབ་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གོང་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཅི་ རིགས་པར་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གོང་བུ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་སྤང་སྙམ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གདུང་བ་བསྐྱེད་དོ།།དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། དེས་རྣལ་འབྱོར་པའི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྤང་བས་དེ་སེལ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། གཞན་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ནས་བདེ་བ་སྤོང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ནད་སྐྱེ་བ་དེ་ནི།སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནད་སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དུང་གིས་བསྐྱོད་ལ། འགྲོ་བ་ མཐའ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་དེ་གཏན་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ།།སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་ལ་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས། ཕྱོགས་བཅུ་ དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དང་།།བསྟན་དང་དོན་དམ་བསྒྲུབ་ཆོས་དང་། །འཕགས་དང་དེ་རྗེས་སློབ་པ་ལ། །སྒོ་གསུམ་དང་བས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གོང་དུ་བཤམས་པའི་མཆོད་པ་ཡང་སྐབས་དེར་དབུལ་ལོ།

又如同世间上，孝顺的子女希望父母安乐的心态生起时，看到与此相违背的痛苦和痛苦之因时，会在他们的意识中生起与之相应的不悦受，并由此缘故在身体意识中生起与之相应的痛苦感受而舍弃安乐。
同样地，瑜伽行者也要对一切父母生起恒常希望他们安乐的心态，而当见到与此相违的痛苦和痛苦之因时，应知有漏的五蕴即是痛苦之聚。
如同在《圣勇施请问经》中所说：'五蕴的形成即是痛苦之聚。'
因此，应当思维三种痛苦随其所应地使众生痛苦，并对如何断除这些痛苦之聚生起极大的意识忧虑。
这就是大悲心。由此瑜伽行者舍弃安乐与喜悦，故也称为'遣除'。
见到他人痛苦而舍弃安乐，生起痛苦和不悦之疾病，这是源于大悲心。
如同在《圣无垢称所说经》中所说：'菩萨的疾病是从大悲心而生。'
如此被大悲心所感动，应当发心思维：'我要令一切众生永断痛苦，安置于菩提果位。'
观想十方诸佛菩萨皆在意识前现前，并说此言：
'十方三世一切佛，教法胜义所修法，圣者及其随学众，三门净信我顶礼。'
此时应当供养前述所陈设之供品。

།མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་སྤོས་ཀྱི་ཤིང་རྣམས་དང་། །བདུག་པའི་ ཤིང་དང་རིན་ཆེན་ཤིང་རྣམས་སོགས།།ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་ཡོངས་སུ་མ་གཟུང་བ། །བློ་ཡིས་བླངས་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དབུལ། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་མཆིས་ཀྱི་བར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཆོས་ དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི།།ཚོགས་ལའང་དེ་བཞིན་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བདག་གི་སེམས། །མངོན་ཞེན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཉེས་བརྒྱ་ཡིས། །ལུས་ངག་གསུམ་གྱིས་བགྱིད་བཙལ་རྗེས་ཡི་རང་། །མི་བཟད་གནོད་སེམས་དཀོན་མཆོག་ གསུམ་ལ་བཤགས།།ཆོས་དང་ལྡན་པའི་བྱ་བའི་ཆེད་ཀྱི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་ཁམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །རང་གི་ལུས་ནི་ངེས་པར་འབུལ་བར་བགྱི། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ བསྐོར་བ་དང་།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་ཀྱི། །དགེ་བསགས་རྣམས་ལ་ཡི་རང་ངོ་། །བདེ་གཤེགས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་གྱུར་ཀྱང་། །འཁོར་རྣམས་དམ་ཆོས་གཟུང་སླད་དུ། །ཅང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་རྣམས་ལ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ། །ལེ་ ལོ་ཅན་གྱི་འཁོར་རྣམས་འདུལ་བྱེད་དུ།།འདུས་བྱས་མི་རྟག་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མྱ་ངན་འདའ་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཞེས་རྣམས་ལ། །འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་བཞུགས་པར་གསོལ། །ཇི་ལྟར་བདེ་གཤེགས་མར་མེ་མཛད་སོགས་ཀྱི། །སྤྱོད་དང་བཅས་པས་བྱང་ཆུབ་ ཐུགས་བསྐྱེད་ལྟར།།བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །དེང་ནས་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པར་བགྱི། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་སླད་དུ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་སོགས་བགྱིས། །དེ་ཕྱིར་བདག་གི་དགེ་བསགས་འདི། །བདག་ལ་ རྣམ་སྨིན་འབྲས་མ་གྱུར།།ཞེས་བསྔོ་བར་བྱའོ།། །།ད་ནི་ལུས་བཅོས་པར་བྱ་སྟེ། ཁྲིའམ། ཁྲིའུའམ། རྩཝ་བཏིང་བའམ། སྟན་བདེ་བའི་སྟེང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ལྔ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་ ལེགས་པར་བསྒྲིམས་ན།སྤྱོད་ལམ་དེ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདུག་པས་ཡུན་རིང་དུ་འདའ་བར་བྱེད་ནུས་ཤིང་སྤྱོད་ལམ་དེས་དེའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་ངལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་སྤྱོད་ལམ་དེ་ནི་གཞན་མུ་སྟེགས་པ་དང་།ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་དེས་འདུག་པ་གཞན་དག་གིས་མཐོང་ན་ཤིན་ཏུ་དང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ལམ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་ཞིང་བསྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ལྔ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་ནས་དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་གཞག་སྟེ་འདུག་པར་བྱའོ། །ལུས་དྲང་པོ་གང་ཞེ་ན། ལུས་བསལ་བར་བསྲང་སྟེ་གཞག་པ་དང་། སེམས་ལ་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དྲང་པོར་གཞག་པའོ། ། དེ་ལ་ལུས་དྲང་པོར་རབ་ཏུ་ཟིན་པས་ན་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །སེམས་ལ་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཕྱོགས་པར གཞག་སྟེ།གནས་པར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དྲན་པ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཤིང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།

花朵、果实、香木树等，以及熏香木和珍宝树等，以意识摄取尽虚空际未被执取的一切，供养三宝。
直至菩提果位，皈依诸佛，同样皈依法和菩萨众。
从无始以来我的心，以贪著等百种过失，以身语意所造作随喜，向三宝忏悔不堪的恶念。
为了行持正法，将自身确实供养一切世界中的诸佛菩萨。
随喜一切诸佛发心后转法轮，以及菩萨等所积累的善业。
虽已证得善逝菩提，为使眷属持正法，对于默然安住者，祈请转法轮。
为调伏懈怠的眷属，为了确实显示诸行无常，对于示现涅槃相者，祈请住世直至轮回尽。
如同善逝燃灯佛等，以行持发菩提心般，我今发起大菩提心，从今安住三学。
为断除一切分别，向三宝顶礼等，因此愿我所积此善，不要成为我的异熟果。
现在调整身体，在座椅或小椅或草垫或舒适的垫子上结跏趺坐。
为什么这样呢？因为见到五种正确的原因：身体善加约束，此威仪顺生轻安故速疾生起轻安；
同样能长时安住且此威仪不令身体疲惫；
同样此威仪非与外道和论敌共有；此威仪被他人见到会生起极大信心；
同样此威仪为诸佛随许并修持。因见到这五种原因，应结跏趺坐，端正身体，安住正念而坐。
什么是端正身体？身体挺直而住，心无动摇无伪装地端直而住。
其中由身体端直摄持，则不会被昏沉睡眠心所正持而住。心无动摇无伪装，则不会被外在散乱正持而住。
其中什么是安住正念？与如理作意相应的正念，因远离一切黑分且不相顺，故称为正念。

།དེ་ནས་ཕྲག་པ་མཉམ་པར་གཞག་ལ་མགོ་མི་མཐོ་མི་དམའ་ ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མི་གཡོ་བར་གཞག་སྟེ།སྣ་ནས་ལྟེ་བར་དྲང་པོར་གཞག་གོ། །མིག་ཧ་ཅང་མི་དབྱེ་ཧ་ཅང་ཡང་མི་གཟུམ་པར་སྣའི་རྩེ་མོར་གཏད་ཅིང་། སོ་དང་མཆུ་ཡང་ཐ་མལ་པར་གཞག་གོ། །ལྕེ་ཡང་ཡ་སོའི་དྲུང་དུ་བཞར་རོ། །དབུགས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་ནང་དུ་རྔུབ་ བ་ཡང་སྒྲ་ཅན་དང་རྔམ་པ་ཅན་དང་།དབུགས་རྒོད་བག་ཅན་དུ་མི་བཏང་ཞིང་ཅི་ནས་མ་ཚོར་བར་དལ་བུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་དང་། ཕྱིར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །དེ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། དབུགས་སྙོམས་མ་ཐག་དུ་ སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་འདི་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་རྟོགས་ཤིང་།ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང་། གོམས་པར་མ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་གསུམ་གྱི་མཆོག་དེ་མ་རྟོགས་སོ། །བདག་ གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟག་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་གུས་པར་བསྒོམས་ལ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ ཡོད་པར་ཡང་མ་གྲུབ།མེད་པར་ཡང་མ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་གཉིས་ཀར་ཡང་མ་གྲུབ། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། འཇམ་དཔལ་གནས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྤྱོད་པ་སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་ཉེ་བར་ཞི་སྟེ། ཡོད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན། མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་སྐད་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་དེ། དེ་ཙམ་ལ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་སྒྲོ་བཏགས ནས་བརྗོད་དེ།དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཡང་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པར་དྲན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཇི་ལྟར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་མ་གྲུབ་པར་དྲན་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ། འདི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའམ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའམ། ཆོས་ཇི་བཞིན་མ་ཞེས་བྱ་བའམ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའམ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟབ་མོ་སྟོན་པའི་ཚིག ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གཞག་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ལ་ཉེས་པ་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་བཞི་སྟེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་གང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཉེས་པ་དང་། ལུས་ དང་སེམས་མི་བདེ་བའི་ཉེས་པའོ།།དེ་སྤང་བ་ནི་ཉེས་པ་རེ་རེའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། རྒོད་པ་དང་། དམིགས་པ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། བྱིང་བའོ། །དེ་ལ་རྒོད་པའི་ངོ་བོ་ནི་དཔེར་ན་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་མི་ལྟ་བུའམ། སྤྲེའུ་བཞིན་ དུ་སེམས་དམིགས་པ་ལ་མི་གནས་པའོ།།དེའི་རྒྱུ་ནི་བཞི་སྟེ། སྡུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ཆགས་པའི་འདུན་པ་ཡིན་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་དང་རྣམ་པར་རྣགས་པ་དང་། རྣམ་པར་འབུས་གཞིགས་པ་དང་། རྣམ་པར་བསམ་པ་དང་། རྣམ་པར་ཟོས་པ་དང་། རྣམ་པར་དམར་བ་དང་། རྣམ་པར་འཐོར་བ་དང་། རུས་གོང་ངམ། ཀེང་རུས་སམ། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞི་བར་བྱའོ།

然后双肩平放，头不高不低，不偏向一方而安住，从鼻至脐保持正直。
眼睛不要太张开也不要太闭合，目视鼻尖，牙齿和嘴唇也保持自然。
舌头也贴近上齿。
呼气和吸气都不要发出声音和粗重，不要有紊乱的气息，要尽量不被察觉地缓慢自然地进行吸气和呼气。
其中，什么是相应的认知？
调息之后，三界众生由于未证悟一切法的真如，而产生颠倒认知，未修习真如现证的无分别智慧三身之最胜，未能证悟。
我应当如何长期恭敬修习无颠倒的法性，获得智慧后，也令他人获得现证真如的智慧，应当如是思维。
什么是真如？一切法胜义谛中既非成立为有，也非成立为无。
因此，二者皆不成立，也无非二者的任何法。
如《文殊住处》中所说：'其行无戏论而寂静，不承认有，不承认无，不承认亦有亦无，也不承认非有非无。'
因此以思维的智慧什么也未得，仅此而已，以非他义假立为真如而说，因此应当忆念连真如也非真实成立。
其中，如何安住心？
忆念真如也不成立后，立即专注心识，不应随顺一切甚深教言而安住，如所谓境之法性、心之法性、如实性、不可思议界、无所有性、胜义谛、远离一切戏论等。
其中，什么是断除过失？
略说有四：近烦恼过失、不知止观相的过失、不可记说的过失、身心不适的过失。
断除这些过失在各自章节中已说明。
其中近烦恼有三：掉举、不喜所缘和昏沉。
其中掉举的本质如散乱之人或猴子一般，心不住于所缘。
其因有四：若由作意可爱相而对外在身体生起贪著欲望，应当以作意青瘀相、脓烂相、虫噬相、思维相、食啖相、血染相、分散相、骨锁或白骨或骸骨来平息。

།ཡང་ན་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། གང་ཞིག་འདོད་ཆགས་སེམས་ཀྱིས་ནི། །བུད་མེད་རུལ པ་བསྟེན་བྱེད་པ།།འགྲོ་བ་རུལ་པར་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །དེས་ན་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དྲན་པས་ཞི་བར་བྱའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུས་གནོད་སེམས་སྐྱེས་ནས་སེམས་གཡེངས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་འདོད་པ་བྱམས་པ་བསྒོམས་ པའམ།གནོད་སེམས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་དྲན་པས་ཞི་བར་བྱ་སྟེ། བྱམས་པ་སེང་གེ་སྒྲའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཐ་བའམ་ངན་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་བར་དུ་དམྱལ་བར་གནས་པར་གོ་ཆ་བགོ་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ རྣམ་པར་རོལ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་།ཁོང་ཁྲོ་ཁོང་ཁྲོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འཇམ་དཔལ་གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། །ཕན་ཚུན་ གནོད་པའི་སེམས་སུ་གང་བྱེད་པ།།དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་པ་སྐྱོབ་མི་བྱེད། །བསམ་གཏན་དང་ནི་དགོན་གནས་མི་སྐྱོབ་སྟེ། །སྦྱིན་དང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའང་སྐྱོབ་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཉེ་དུ་དང་། ལྗོངས་དང་། མི་འཆི་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྔོན་ དགོད་པ་དང་།རྩེས་པ་དང་། དགའ་མགུར་སྤྱད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པས་གཡེངས་ན། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་དྲན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། །སྲིད་གསུམ་ རྒ་དང་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབར།།འཆི་མེད་རབ་འབར་འདི་ན་མགོན་མེད་པ། །སྲིད་ལས་འབྱུང་ལ་འགྲོ་བ་རྟག་ཏུ་རྨོངས། །བུམ་པར་ཆུད་པའི་བུང་བ་འཁོར་བ་བཞིན། །རྟག་ཏུ་གཟུགས་སྡུག་མཆོག་དང་སྒྲ་སྙན་དང་། །དྲི་ཞིམ་རོ་མཆོག་རེག་པ་བདེ་བྱེད་པ། །དུས་ངན་རྙི་ ལ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐོགས།།དཔེར་ན་རྔོན་པའི་རྙི་ལ་སྤྲེའུ་ཐོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞི་བར་བྱའོ། །འགྱོད་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་གཡེངས་ན་ཆོས་ཟབ་མོ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །མི་དགའ་ནས་གཡེངས་ན་ཡང་རྒོད་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས། བསླན་པའི་ཐབས་གོང་མ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་བྱིང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དམུས་ལོང་དང་འདྲ་བའམ། མི་མུན་པར་ཞུགས་པའམ། མིག་བཙུམས་པ་དང་འདྲ་བར་མི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ནི ངལ་དུབ་ཆེན་པོའི་ལས་དང་མུན་པ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་དང་།གཉིད་སྐྱེད་པའི་ཁ་ཟས་དང་བཏུང་བ་དང་ཚང་ཁུང་དུ་འདུག་པ་དང་། ཟས་སྐོམ་ཧ་ཅང་མང་བ་དང་ཧ་ཅང་ཉུང་བར་ཟོས་པ་དང་འཐུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྤང་བ་ནི་དེས་སྣང་བའི་མཚན་མ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཟུང་ ཞིང་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས།ལེགས་པར་བསྟན་ལེགས་པར་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ། དེ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། འོད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཡོགས་པའམ། བླ་གབ་མེད་པའི་འཆག་ས་ན་འཆགས་པའི་ཚེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའམ། ཆོས་ སམ།དགེ་འདུན་ནམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། གཏོང་བའམ། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའམ། དང་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྟོད་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་།ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ དགའ་བར་བྱེད་པའམ།ཕྱོགས་བཅུར་ལྟ་བའམ། ཟླ་བའམ། རྒྱུ་སྐར་དང་། གཟའ་དང་སྐར་མ་དག་ལ་ལྟ་བ་གཏོང་བའམ། ཆུས་གདོང་བཀྲུ་བའམ། མར་མེའམ། ནོར་བུའི་འོད་ལ་བལྟས་པས་སངས་པར་འགྱུར་རོ།

或者从《圣三摩地王经》中说：'若人以贪欲心，亲近腐烂女人，将往腐烂之处，因此将堕恶趣。'如是所说。应以忆念此义而平息。
若因嗔恨之因生起害心而散乱时，应修慈心，愿一切众生得安乐，或以忆念害心过患而平息。如《慈力狮子吼经》中说：'对菩萨生起轻蔑或恶意，应披甲住地狱如是长时。'
又如《圣文殊游戏经》中说：'所谓嗔恨，文殊，是能摧毁百劫所积善根者，故名嗔恨。'
又如《圣月灯经》中说：'若互相生起害心，戒律闻法不能救，禅定与住阿兰若不能救，布施供佛亦不能救。'
若因亲属、地方、不死之分别念，及忆念往昔戏笑、游戏、欢娱，或贪著受用而散乱时，应当忆念诸行无常及苦。
或如《圣方广经》中说：'三有燃烧老病苦，无有救护不死火，众生恒迷有为法，如蜂困于瓶中转。常于妙色及悦音，香味触等生贪著，众生执著恶网罗，如猿着于猎人网。'以此等而平息。
若为追悔及疑惑所散乱，则以作意甚深法而得平息。若因不喜而散乱，亦属掉举分，应如前述对治之方法而行。
其后应极为摄持心识，不住于任何处而安置。其中昏沉之体性如盲人，或如入暗中，或如闭目般不明显。
其因是极度疲劳之业，作意黑暗，食用引发睡眠之饮食，住于洞穴，过量或过少饮食。
其对治是善取光明相，善加作意，善为显示，善为观察。以具光明及光照之心，于无遮蔽处经行时，如是忆念佛陀、正法、僧伽、戒律、布施、天尊，或以任何能生信心之所缘，令心正持、正取、正赞、正喜。
或观十方，或观月亮、星宿、行星、星辰，或以水洗面，或观灯火、宝珠之光而得清醒。

།ཡང་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་ མདོ་ལས།གང་ཞིག་རྨུགས་དང་གཉིད་ལ་དགའ་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་གཏི་མུག་དྲ་བ་ཆེན་པོ་འཕེལ། །དེ་ནི་ལྟ་བ་རྙེད་ན་ཐེ་ཚོམ་འགྱུར། །དེ་ལ་ལྟར་གྱུར་གཞན་ཡང་མང་དུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁ་ཏོན་བྱས་ལ་བསང་ངོ་། །མི་དགའ་ན་བྱིང་སྟེ། འགྲོ་བ་ ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཡང་རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་གཞག་གོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ནི་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་མི་རྒྱུ་ནང་དུ་ཡང་མི་རྒྱུ། དེ་དགེ་བ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། མི་དགེ་བ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། ལྷག་ མཐོང་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད།ཞི་གནས་ཀྱང་མི་འཛིན་ཅིང་ཞུམ་པ་ལ་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པར་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཉལ་ཉལ་བ་ལས་སད་པའི་མིག་གཉིས་ཀྱིས། བསྒྲིབས་པའི་སེམས་མི་གསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་སེམས་མི་གསལ་བར་རྒྱུ་བའོ། །དེ་ཡང་ གོང་དུ་བྱིང་བ་ལས།གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་བཞིན་དུ་བྱས་ལ། ཡང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་དམིགས་པ་ལ་མི་དགའ་ནས་བྱིང་ངམ་བྱིང་དུ་དོགས་ནས་གསལ་བར་བྱས་པའམ། དམིགས་པ་ལ་མི་དགའ་ནས་ཡེངས་པར་མཐོང་ནས་དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་ནས་གཡེངས་པ་ཞི་བར་བྱས་པའམ། རྒོད་པའི་རྒྱུ་གཞན་གྱི་རྒོད་པའམ། རྒོད་དུ་དོགས་ནས་ཞི་བར་བྱས་པའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་སུ་ཤེས་ནས་དེ་ལ་གཟེངས་བསྟོད ནས་གསལ་བར་གཞག་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བལྟས་ན།ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་ཅི་ལ་ཡང་མི་འཛིན་པར་མཐོང་ན། བྱིང་རྒོད་གཉིས་ལས་དབེན་ཞིང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ཡེ་མི་བཅོས་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ལས་ ཁ་ཅིག་གིས་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་པས་ཅི་ཞིག་འཛིན་དགོས་སྙམ་ནས་དམིགས་པ་ཚོལ་བར་བྱེད།ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ནས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དཔེར་ན་མི་ཞིག་མར་མེ་གསལ་བར་ བྱེད་འདོད་པ་ན་གོས་ཀྱི་མཐའ་མས་གཡོབ་བར་བྱེད་ན་དེས་ནི་མར་མེ་གསོད་པར་བྱེད་དེ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དེས་ལོ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་བསྒོམས་ཀྱང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་མི་འཐོབ་བོ།།དེ་བས་ན་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ལྷག་ མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ།དེ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཞི་གནས་ནི་དེ་ལས་མི་གཡོ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེ་གཉིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཚང་བས་ངང་དེ་ལ་གཞག་གོ། །གང་གི་ཚེ་ཅུང་ཞིག་ལོན་ནས་ཤེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ལ་འཛིན་སྙམ་བྱེད་པའམ་བག་ཐིབས་པ་སྙམ་ བྱེད་པའམ།གཏིང་དུ་འགྲོ་བའམ་སོང་བ་སྙམ་བྱེད་པའམ། ཉམ་ཆུང་བ་སྙམ་བྱེད་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་ཆུང་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་སྟོབས་བསྐྱེད་ལ་སྔར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དྲན་པར་བྱས་ལ་ནམ་ངེས་པ་སྐྱེས་ ཤིང་གསལ་བར་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་ངང་དེ་ལ་བཞག་གོ།དེ་ལྟར་བྱས་པས་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་སྲིད་ན་རྟགས་གང་ཡང་རུང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ལ་ནམ་ངེས་མ་ཐག་ཏུ་ངང་དེ་ལ་བཞག་གོ། །དེ་ལ་དུབ་པའི་ཉེས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ལུས་དུབ་པ་དང་། སེམས་དུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཧ་ཅང་བསྒོམས་དྲགས་པའམ། རྐྱེན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་མི་བདེ་ན་སྤྱོད་ལམ་བག་ཅིག་བསྒྱུར་ལ་དམིགས་པ་གཏད་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེ་ལོང་གི་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་བལྟའོ།

或者从《增上意乐经》中说：'若有人喜好昏沉和睡眠，则会增长大愚痴之网，即使获得见解也会生疑，如是等类还会产生诸多其他。'诵此等咒语后净化。若不喜欢而昏沉时，行为也如前述般明显。之后再次专注，不住于任何处而安住。
无记心是指当心既不向外游走也不向内游走，既不行善也不作恶，既不修习胜观也不执著止，而是处于萎靡被睡眠所压制的状态。譬如人从睡眠中醒来，双眼被遮蔽而心不清明，当时心也是如此不清明地运行。
对此也如前述昏沉时那样，以使之明显的方法而行，再次不住于任何处而安住。对于不了知止观特征的过失是：当不喜欢所缘而昏沉，或担心会昏沉而使之明显，或见到因不喜欢所缘而散乱时，视之为过患而平息散乱，或因其他原因而掉举，或担心会掉举而使之平息，或知是无记心而赞叹它使之明显安住时，
若以正知观察，见到觉知极其明显且不执著任何，远离昏沉掉举二者，止观双运，则此时完全不加修改而安住。如是，有些人认为止的特征是专注一境，想着需要执著什么而寻找所缘；认为胜观的特征是对真实的分别观察而作分别。
这就如同有人想要使灯明亮，却用衣角扇动，这样反而会熄灭灯火而不会变得明亮。同样，这种人即使修行数十万年，也不会获得止观双运之道。因此，等持中胜观的特征仅仅是分别而已，与之双运的止仅仅是不动摇而已，这二者在一刹那中具足，故安住于此境界。
当过了一会儿，若觉得心执著什么，或觉得昏昧，或觉得沉入或已沉入，或觉得微弱时，这是止的成分大而胜观的成分小，此时应当增长力量，如前所述反复忆念一切法之法性如何通达，一旦生起定解且变得明显，即刻安住于彼境界。
如是行持若可能未生定解，则随顺任何相而生起思慧，一旦确定即安住于彼境界。其中疲劳的过失有二：身体疲劳和心疲劳。这是由于过度修习或其他因缘，当身心不适时，稍微改变威仪，专注所缘而作是念：世俗谛中一切众生如同镜中影像般观察。

། དོན་དམ་སྦལ་པའི་སྤུའི་གོས་དང་འདྲའོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པར གྲགས་པས་སྨྲས་པ།མེ་ལོང་གི་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །སྦལ་པའི་རྒྱབ་ཀྱི་སྤུའི་གོས་བཞིན་དུ་བ་ལྟའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ངལ་སོས་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་སྔར་འདུག་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ་ཤེས་པ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་གཞག་གོ། ། མདོར་ན་བྱིང་ན་ནི་གསལ་བར་བྱ། རྒོད་ན་རླན་པར་བྱ། མཉམ་པར་ཞུགས་ན་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ན་རྟོགས་པའི་དོན་དྲན་པར་བྱ། དེས་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་ན་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་མ་ངེས་པ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ངང་དེ་ལ་བཞག་གོ། །ངེས་པ་སྐྱེས་ཀྱང དཔྱད་ན་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེ་བས་སེམས་མེ་རླུང་ལ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་གཡོ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཚེ་བགས་ཀྱིས་ལྷོད་ལ་བཞག་གོ།།ངང་དེ་ལ་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ་ཅི་ལ་ཡང་མི་འཛིན་པར་གནས་ན་ནུས་པའི་ཚད་དང་སྦྱར་ལ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལ་ལྡང་བའི་སེམས་གང་ ཞེ་ན།རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ལྡང་བ་དང་། ཐབས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ལྡང་བའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ལྡང་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་བར་འདོད་ན་ལངས་ལ་སྤྱོད་ལམ་མ་ཞིག་པར་འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ནམ་མཁའ་ ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ་མོ།།དེ་ནས་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བར་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཅུང་ཟད་སྤྲིན་མེད་ལས། །སྐད་ཅིག་ཏུ་ནི་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་། །ཐོག་མ་གང་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་ཆོས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་གྱིས།།ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཐབས་ཀྱི་བསམ་པས་ལྡང་བ་ནི་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྡུས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མས་བྱས་པའི་ གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྲག་ཆ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་ པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ།།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ སེམས་ཅན་འདི་དག་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འདི་དག་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལས་སྣ་ཚོགས་བསགས་པས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འཁོར་བར་འཁྱམ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ལོ།

想到'胜义中如同青蛙毛皮衣'。如是，在《圣无垢称所说经》中，文殊师利说：'菩萨应当如何观察众生？'说此语已，无垢称说：'应当如镜中影像般观察，应当如青蛙背上毛皮衣般观察。'如是思维后休息，保持之前的威仪，安住于心不住于任何处。
总之，若昏沉则令明显，若掉举则令湿润，若平等入定则保持舍心。若止多分则忆念所证义。若未生定解，随相而行，一旦生起不定解即安住于彼境界。即使生起定解，若观察则多分胜观，心如置于火风中般动摇，此时应轻轻放松而安住。
若安住于彼境界时心极明显且不执著任何，则应随能力而修。其中，起心有何？有二种：以慧心而起和以方便心而起。其中以慧心而起者，欲从三摩地起时，起已不坏威仪，当如是思维：'一切法本来不生，如虚空。'然后又当思维世俗中显现。
如是在《圣三摩地王经》中说：'如同晴朗虚空中，刹那显现云团聚，当知从何初生起，如是了知一切法。'其中以方便心而起者，如是胜义中虽一切本来不生，然世俗中心显现种种，所摄众生世间诸色如幻化所作大象等。
所摄器世间诸法如阳焰现水。境及受用体性如梦境。身业体性如幻象。语业体性如回声。欲界众生如影像。色界无色界众生如水月。清净佛土等如化现。
因此，如幻众生于胜义无自性诸法中，颠倒执为实有等，以烦恼缘故造作种种业，长久以来流转轮回而受苦。

།བདག་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་མཁན་ བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ།ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས། ཕྱོགས་ བཅུའི་སངས་རྒྱས་སྲས་དང་བཅས་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་གྲུབ་པས་མཆོད།།དེ་དག་སྤྱན་སྔར་སྡིག་པ་འཆགས་ཤིང་བསོད་ནམས་ཀུན་ལ་ཡི་རང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་བཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ། །མྱ་ངན་འདའ་བར་བཞེད་པ་ རྣམས་ལ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བཞུགས་པར་གསོལ།།དགེ་བ་འདི་ཡིས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཀུན། །དངོས་པོར་འཛིན་པའི་གདོན་སྤངས་བརྩེར་ལྡན་ཞིང་། །རྣམ་མི་རྟོག་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱས་ནས། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་མྱུར་ཐོབ་ཤོག་།ཅེས་སྨོན་ལམ་ བཏབ་ནས་ལྡང་ངོ་།། །།དེ་ལ་ལང་བའི་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཀུན་ལས བཏུས་ལས་གསུངས་སོ།།དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇུག་གོ།།དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་ཏེ་དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེས་བསྐུལ་ནས། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ།།ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཅི་ལགས་པ་དང་།ངག་གི་ལས་གང་ཅི་ལགས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་གང་ཅི་ལགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བས་འཇུག་པ་ལགས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལགས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་འགྱུར་ པ་ལགས་སོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བགྱི་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྨན་པར་བགྱི་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་བགྱིད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་ བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡིན།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ངག་གི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་དྲིས་ནས། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།

我应当如同幻术师一般，以无颠倒之心积累无量福德智慧资粮，获得一切智慧后，令一切众生获得大菩提，如是思维后，合掌说此言：
恭敬顶礼十方诸佛及佛子，以成就供养。于彼等面前忏悔罪业并随喜一切福德。劝请安住菩提心者转妙法轮。祈请欲入涅槃者住世无量劫。
以此善业愿一切众生，断除执著实有之魔并具慈悲心，以无分别智及圆满成熟，迅速获得大菩提。
如是发愿后起立。
其中起立之行为是什么呢？于一切时中不离菩提心，如《集论》中所说：'初学者不离菩提心是为菩提之因。'
此即以空性和大悲为心要的布施等诸行，如《圣正法集经》中所说：'如实见到真理的菩萨对众生生起大悲心。'
又想：'我当为一切众生成就如实见到一切法的三昧门'，以此大悲心激励，圆满增上戒学、增上心学、增上慧学后，现证无上正等正觉。
又于彼经中说：'世尊，诸菩萨之身业、语业、意业一切皆以观察众生而趣入，以大悲为先导，为大悲所摄受。'
从利益安乐一切众生的增上意乐而生。如是具足利益之意乐者作是念：'我当成办一切众生之利益安乐。'
如是依据《圣华严经》中，菩萨智慧光问文殊师利菩萨言：'善男子，诸菩萨如何具足无过失身业、无过失语业、无过失意业？'等广问后，文殊师利菩萨对智慧光菩萨如是说道。

།ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁྱོད་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་རྣམ་པར་ གཟུད་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཤིང་།།དེ་ལྟར་ཁྱོད་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་དག་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་སེམས་པ་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་སེམས་ཀྱི་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་ པའི་སྦྱོར་བ་གང་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ལས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་ དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སེམས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཡང་དེ་དག་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྤང་པར་འགྱུར་བ་དང་།དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་ཤིང་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ་དང་རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་པ་གཉིས་པར་གྱུར་ པའི་སེམས་ཀྱི་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་དེ།ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཀྱི་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་དང་ལྡན་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཀྱི་ལས་ཡིད་ ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན།ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་འདུག་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཁྱིམ་གྱི་ཐིབས་པོས་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཕ་མ་དང་ འགྲོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་འགྲོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།བུ་དང་བུ་མོ་དང་འགྲོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྲེད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་བྲལ་བས་ དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འགྲོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འདོད་པ་བསལ་ཅིང་རྣམ་པར་སེལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་ དོ།།གླུ་དང་གར་དང་རོལ་མོ་དང་སིལ་སྙན་དང་འགྲོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གར་མཁན་གྱི་མཚོན་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་བརྗོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཆུང་མའི་འཁོར་གྱི་ ནང་ན་འདུག་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་གསལ་ཤིང་དང་བྲལ་ཞིང་འཕགས་པའི་སར་ཆུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྲིད་པར་འབྱུང་བ་འཇིག་པའི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁུར་བོར་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ཁོང་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ཁང་སྟེངས་སུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་གིར་བྱ་བ་མེད་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།

善男子，你如此为众多众生谋求利益，为众多众生谋求安乐，怜悯世间，为天人众的利益和安乐而精进修行。
你如此想要询问这些境界，善男子，善哉善哉。
善男子，菩萨具足何种心业作意修行，能获得这一切殊胜功德，于一切佛法无碍，趣入过去、未来、现在诸佛世尊之道，于一切众生不舍弃之心亦近住于彼等，如实观察一切法亦近住于彼等，断除一切不善法，具足一切善法，具足一切善妙庄严及最胜相，于一切法得自在，于一切众生成为第二导师之心业作意修行？
善男子，菩萨具足何种心业作意修行能获得这一切殊胜功德之菩萨心业作意修行？
善男子，于此菩萨居于家中时，具足了知一切众生本性，愿不为家庭所累而发心。
与父母相处时，菩萨为救护一切众生故，愿与佛相伴而发心。
与子女相处时，菩萨愿一切众生远离贪爱，离开喜不喜而发心。
与欲妙相处时，菩萨愿一切众生以功德波罗蜜除遣欲望而发心。
与歌舞音乐器乐相处时，菩萨愿一切众生具足如幻师之见，获得正法言说而发心。
处于妻妾眷属中时，菩萨愿一切众生远离欲望之刺，证入圣地而发心。
佩戴装饰时，菩萨愿一切众生度过有为生灭而发心。
进入内室时，菩萨愿一切众生通达殊胜法义，登上法殿而发心。
布施时，菩萨愿一切众生无我所执，无执著心，能舍一切我所而发心。

།མ་བྲལ་ཞིང་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ མཐར་ཕྱིན་ཏེ།འདུ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བཙོན་ར་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནས་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གང་དུ་དགའ་བར་འདོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་ འབྱུང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་དེ་མི་དགོས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།དགེ་འདུན་གྱི་ར་བའི་མཚམས་འདའ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འགལ་ བ་མེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་།མཐུན་པར་འགྲོ་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་རྩོམ་ཞིང་ཆོག་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ཅིག་ ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གསོལ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བར་ཆད་མེད་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གོས་དཀར་པོ་འདོར་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡིག་པ་ལ་བརྩོན་ པ་སྤངས་ཏེ།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་འདྲེགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པའི་ཚེ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་རྙོག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རབ་ ཏུ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ལ་མོས་པ་མངོན་པར་སྐྱེས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་མི་འཆད་པའི་དོན་དུ་བརྩོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་ སུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཐོས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆགས་པའི་གནས་དང་བྲལ་ཞིང་དགེ་འདུན་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་ གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།བསླབ་པའི་ཚིག་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚུལ་བཟང་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་ཅིང་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པའི་ ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཚུལ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།མཁན་པོས་བསྟན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནས་མེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་ གཞོལ་ཞིང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ། ཐབས་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་ བསྐྱེད་དོ།

当离开时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生到达一切智性的究竟，远离一切聚集。
当见到监狱的过失时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生无所住处而行，随意所欲。
当从在家出家时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生无心系缚，无解脱，无执著，远离不需。
当越过僧团界限时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生具足无违法，具足众多和顺。
当往亲近和尚与阿阇黎时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生精进于法，善巧于法。
当请求出家时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生无有障碍，成为不退转法。
当舍弃白衣时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生舍离精进于罪业，善净诸善根。
当剃除须发时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生善得等持，无诸烦恼。
当披着袈裟时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生具大仙人心，无诸浊染。
当出家时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生为遍护众生，以如来出家而出家。
当皈依佛时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生生起对善法的胜解，为佛种不断而精进。
当皈依法时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生听闻法藏。
当皈依僧时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生远离执著处，摄受僧团。
当受持学处时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生正行善法，善学一切学处。
当阿阇黎教导时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生行于无邪业，具足威仪与行境。
当和尚教导时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生从无所住处趣入正道，到达不生智慧的彼岸。
当受具足戒时，菩萨为一切众生发愿：愿一切众生到达一切法差别的彼岸，到达方便善巧的彼岸。

།གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་འཕྲོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྟན་འདིངས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞིང་ལེགས་པར་བཀོད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།འདུག་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྐྱིལ་ མོ་ཀྲུང་འཆའ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གཡོ་བའི་ས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་ བརྩོན་ཞིང་ཞི་བ་དང་།དུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གཞོལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་ ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་འཇིག་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པ་རྣམ་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྐང་མཐིལ་གཞོག་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་འཁྲུགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།རྐང་མཐིལ་འདེགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་ཐོབ་སྟེ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་བྱིང་བ་ལས་འཐོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྨད་གཡོགས་གྱོན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། སྐ་རགས་འཆིང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བླ་གོས་གྱོན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་སྟེ། གོང་ནས་གོང་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྦྱར་མ་གྱོན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཐབས་དམ་པས་མངོན་པར་བཀབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སོ་ཤིང་ལེན་པའི ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།སོ་ཤིང་ཟ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་བཅོམ་ཞིང་ སེམས་དུལ་ཞིང་སེམས་དག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།དབེན་པར་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྤངས་ཏེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་ བསྐྱེད་དོ།།ཆུ་ངོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།

当去往寺院时，菩萨发愿：愿一切众生成为不被夺取的法性，行于无上之处。
当铺设座位时，菩萨发愿：愿一切众生如实见法，成为善安住的法性。
当坐下时，菩萨发愿：愿一切众生安住于无住心性菩提。
当结跏趺坐时，菩萨发愿：愿一切众生在不动地上善根极为稳固。
当修习止时，菩萨发愿：愿一切众生精进于无余究竟，趣入寂静调伏。
当修习观时，菩萨发愿：愿一切众生成为极无烦恼的法性，如实见到正法。
当解跏趺坐时，菩萨发愿：愿一切众生善入等持，见到一切有为法自性坏灭。
当放下脚掌时，菩萨发愿：愿一切众生安住于不动的心解脱。
当抬起脚掌时，菩萨发愿：愿一切众生获得无过失，从轮回大海中出离。
当穿裙时，菩萨发愿：愿一切众生具足无上惭愧，善根极为稳固。
当系腰带时，菩萨发愿：愿一切众生成为不动的法性，善根极为相续。
当披上法衣时，菩萨发愿：愿一切众生获得一切法的波罗蜜多，逐渐获得善根。
当穿僧祇支时，菩萨发愿：愿一切众生成为不动的法性，为胜方便所覆护。
当取杨枝时，菩萨发愿：愿一切众生为获得清净事物而得到清净正法。
当嚼杨枝时，菩萨发愿：愿一切众生极为降伏烦恼，心调柔清净。
当去寂静处时，菩萨发愿：愿一切众生断除贪嗔痴，断除一切罪恶不善法。
当去水边时，菩萨发愿：愿一切众生从一切世间法中出离。

།གཙང་སྦྲའི་ལས་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཤིན་ཏུ་དག་པའི་དངོས་པོ་གཙང་ཞིང་ངེས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ལག་པ་འཁྲུ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་ཞིང་གཙང་བའི་ཕྱིར་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ལག་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ངོ་འཁྲུ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁར་བ་ལེན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཆོད་ སྦྱིན་བྱས་ཤིང་ལམ་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ལྷུང་བཟེད་ལེན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འོས་ཤིང་སྣོད་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནས་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་མ་ལུས་པར་འགྲོ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་གྲུབ་པར་གྱུར་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། ལམ་མཐོ་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཞུམ་པ་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ལས་གྱེན་དུ་འཕགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལམ་དམའ་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ བརྟན་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་འདུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ལམ་ཉམ་ང་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྟ་བ་ཡོ་ཞིང་མི་དྲང་བ་དང་བྲལ་ཏེ་ལམ་ཉམ་ང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལམ་ དྲང་པོ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཡོ་མེད་ཅིང་སྒྱུ་མེད་དེ་སེམས་དྲང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ལམ་རྡུལ་ཆེན་པོ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྡུལ་མེད་པའི་ ཆོས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་སྟེ་འདོད་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།རྡུལ་མེད་པའི་ལམ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་འཇམ་པར་གྱུར་ཅིག་ ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།གཡང་ས་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲིབས་པ་མེད་པར་རྟོག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་སྡིག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསལ་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་གཞོལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འཁོར་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ཀ་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཁྲོ་ཞིང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ཏེ་ཁེངས་པ་དང་འཁྲུག་ པ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ནགས་ཚལ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པས་ཕྱག་བྱ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།

当做清洁工作时，菩萨发愿：愿一切众生获得极其清净的事物，具足清净决定性。
洗手时，菩萨发愿：愿一切众生具足吉祥之手，能持受一切佛法而清净。
洗脸时，菩萨发愿：愿一切众生远离一切烦恼，获得一切法门清净。
取水瓢时，菩萨发愿：愿一切众生能作供养并为他人指明道路。
取钵时，菩萨发愿：愿一切众生堪为一切众生供养之器。
入行处时，菩萨发愿：愿一切众生趣入无住，趋向佛的境界。
入道时，菩萨发愿：愿一切众生无余趣入，步入佛道。
行走时，菩萨发愿：愿一切众生成就极其清净无碍之法，通达无边无中的法界。
见高路时，菩萨发愿：愿一切众生无有怯弱，超越三界。
见低路时，菩萨发愿：愿一切众生善根坚固，能礼敬一切诸佛。
见险路时，菩萨发愿：愿一切众生远离邪曲不正之见，永断险恶之道。
见直路时，菩萨发愿：愿一切众生无有谄诳，具足正直之心。
见多尘路时，菩萨发愿：愿一切众生获得极无尘垢之法，于贪著之法得以解脱。
见无尘路时，菩萨发愿：愿一切众生具足修习大悲，心意柔软。
见险崖时，菩萨发愿：愿一切众生通达无碍之智，除灭一切罪业，趣入善法。
见环道时，菩萨发愿：愿一切众生契合三世甚深法教。
见柱子时，菩萨发愿：愿一切众生远离忿恨怨结，断除傲慢与争斗。
见林园时，菩萨发愿：愿一切众生成为天人世间应当礼敬之处。

།རི་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་དང་ཐིབས་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཐོབ་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ཤིང་ཚེར་མ་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་ གཏི་མུག་མེད་ཅིང་ཚེར་མ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ཤིང་ལོ་མ་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་གིས་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་ བསྐྱེད་དོ།།མེ་ཏོག་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པས་མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མེ་ཏོག་གི་ཤིང་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ཤིང་ཏོག་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྩམས་པ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ་འབྲས་བུ་དམ་པ་རབ་ཏུ་ ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ཆུ་ཀླུང་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལུ་མ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།རྫིང་བུ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་ཤིན་ ཏུ་བསྟན་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱས་པའི་ཚིག་གི་ལས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ཁྲོན་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སྤོབས་པ་མང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་ བསྐྱེད་དོ།།མཚོ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གོང་ནས་གོང་དུ་དམིགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་ཟད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཟམ་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བ་ལ་ཟམ་པར་རེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ཡུར་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་སེམས་དང་བསམ་པ་ལ་མཁས་ཤིང་བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཀུན་ནས་འཁོར་བ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་ བསྐྱེད་དོ།།ར་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་རེག་ལ་སྲེད་པ་རབ་ཏུ་བྱང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མྱ་ངན་མེད་པའི་ནགས་ཚལ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་སྲད་པ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།བཟའ་ཤིང་ར་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། སེམས་ཅན་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།

菩萨见到山时发愿：'愿一切众生都能轻易获得难得之法，无有障碍，以一切善根超胜。'
菩萨见到带刺的树时发愿：'愿一切众生远离贪嗔痴三毒，无有荆棘。'
菩萨见到有叶的树时发愿：'愿一切众生以禅定、解脱、三昧、等持而动摇。'
菩萨见到花朵时发愿：'愿一切众生如花朵般以神通之花开放。'
菩萨见到花树时发愿：'愿一切众生以大丈夫三十二相之花极其盛开。'
菩萨见到果实时发愿：'愿一切众生趋向菩提精要，一切修习佛法皆有果报，获得殊胜果位。'
菩萨见到河流时发愿：'愿一切众生体验佛陀智慧，安住于法流中。'
菩萨见到水渠时发愿：'愿一切众生因佛法一味，仅以弹指之间即能通达。'
菩萨见到池塘时发愿：'愿一切众生善巧宣说一切法语，具足一切法广说之业。'
菩萨见到井时发愿：'愿一切众生具足一切法，辩才无碍。'
菩萨见到海时发愿：'愿一切众生精进于更高境界，善根无尽。'
菩萨见到桥时发愿：'愿一切众生成为度化一切众生的桥梁。'
菩萨见到水沟时发愿：'愿一切众生善巧了知一切众生心意，无有随眠烦恼和轮回。'
菩萨见到围墙时发愿：'愿一切众生清净对色、声、香、味、触的贪著。'
菩萨见到无忧林时发愿：'愿一切众生如所愿般获得无忧。'
菩萨见到果园时发愿：'愿一切众生于佛菩提精进不舍。'
菩萨见到庄严装饰的众生时发愿：'愿一切众生以大丈夫三十二相庄严。'

།རྒྱན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད སྦྱངས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པས་རྒྱན་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།དགའ་བ་མང་བའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པ་དང་། སྤྲོ་བས་དགའ་བ་མང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། མི་དགའ་བ་མང་བའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བ་མང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་བདེ་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། ནད་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་སྡུག་གུ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པ་མང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།མི་སྡུག་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་ལ་མོས་པ་ཆུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་ བསྐྱེད་དོ།།དྲིན་གཟོ་བའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དྲིན་གཟོ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་ལྟ་བ་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།དགེ་སྦྱོང་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཞི་བ་དང་དུལ་བ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་ བསྐྱེད་དོ།།བྲམ་ཟེ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་པའི་དམ་པར་གྱུར་ཏེ་སྡིག་པ་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དཀའ་ཐུབ་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པའི་མཐར་ཐུག་ པའི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་དཀའ་ཐུབ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཞོལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཞུགས་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་བརྟུལ་ཞུགས་དམ་པོར་གྱུར་ཅིག་ ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།གོ་གྱོན་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་གོ་ཆ་བཟང་པོ་ཤིན་ཏུ་བགོས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གོ་མ་གྱོན་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་གོ་གྱོན་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།རྒོལ་བའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ སེམས་བསྐྱེད་དོ།།འཚོ་བའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ལམ་བཅོས་པ་མེད་ཅིང་འཚོ་བ་དག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།

菩萨见到无庄严的众生时，发愿愿一切众生获得清净波罗蜜而成为无庄严。
菩萨见到多欢喜的众生时，发愿愿一切众生对法欢喜、信解，以欢悦而多欢喜。
菩萨见到多不欢喜的众生时，发愿愿一切众生对一切有为之事物多不欢喜。
菩萨见到快乐的众生时，发愿愿一切众生获得一切佛陀安乐资具而极为安乐。
菩萨见到痛苦的众生时，发愿愿一切众生获得智慧根本而息灭痛苦。
菩萨见到不健康的众生时，发愿愿一切众生成为极无忧法性而通达无差别。
菩萨见到端庄的众生时，发愿愿一切众生对诸佛菩萨多有信解。
菩萨见到不端庄的众生时，发愿愿一切众生对不善知识之事业少有信解。
菩萨见到知恩的众生时，发愿愿一切众生了知诸佛菩萨的事业。
菩萨见到不知恩的众生时，发愿愿一切众生对不善见解不知恩。
菩萨见到沙门时，发愿愿一切众生精进于无余究竟之事业，而趣向寂静调伏。
菩萨见到婆罗门时，发愿愿一切众生成为清净殊胜而断除罪业。
菩萨见到苦行者时，发愿愿一切众生精进于无余究竟之事业，而极趣苦行。
菩萨见到持戒者时，发愿愿一切众生为不舍弃佛菩提而成为坚固持戒。
菩萨见到披甲胄的众生时，发愿愿一切众生于寻求自生法时披上极善甲胄。
菩萨见到未披甲胄的众生时，发愿愿一切众生于所作一切不善业无有甲胄。
菩萨见到争论的众生时，发愿愿一切众生极能降伏一切他方争论。
菩萨见到活命的众生时，发愿愿一切众生威仪无造作而活命清净。

།རྒྱལ་པོ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།རྒྱལ་པོའི་བུ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲུལ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁྱིམ་ བདག་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་བློ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་གྲོང་གི་ཆོས་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།བློན་པོ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཟང་ པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།གྲོང་ཁྱེར་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདུལ་དཀའ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་མཐུ་བོ་ཆེའི་ལུས་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་གནས་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ནགས་ཚལ་གྱི་འདབ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྔགས་པར་འོས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། སློང་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྒོར་ཕྱིན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒོར་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ནང་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མི་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་མ་བྱས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསོད་ནམས་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་ཅིང་ཕྱིར་སྤང་བ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།མ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཕྱིར་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། ལྷུང་བཟེད་སྟོང་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལྷུང་བཟེད་གང་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས སུ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།རིམ་གྲོར་བྱས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རིམ་གྲོར་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རིམ་གྲོ་མ་བྱས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རག་མ་ལུས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབང་པོ་དབེན་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཁྲེལ་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་ བསྐྱེད་དོ།།ངོ་ཚ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅན་བྱམས་པ་ལ་གནས་ཤིང་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁ་ཟས་བསོད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།

菩萨见到国王时发愿：'愿一切众生成为能转无碍法轮的法王。'
菩萨见到王子时发愿：'愿一切众生成为佛子，从法中生，成为法的化现。'
菩萨见到居士时发愿：'愿一切众生成为具有决定智慧者，远离世俗法。'
菩萨见到大臣时发愿：'愿一切众生对一切不善法行持善念。'
菩萨见到城市时发愿：'愿一切众生具有难调伏心，成就如大力士之身。'
菩萨见到王宫时发愿：'愿一切众生随顺功德。'
菩萨见到林园时发愿：'愿一切众生堪受包括天人在内的世间赞叹。'
菩萨去乞食时发愿：'愿一切众生以无障碍方式证入法界。'
菩萨到门前时发愿：'愿一切众生进入佛法之门。'
菩萨入内时发愿：'愿一切众生进入佛乘三世平等性中。'
菩萨未被施予时发愿：'愿一切众生获得波罗蜜多功德，无有退转。'
菩萨被拒绝时发愿：'愿一切众生永离地狱、畜生、阎罗世间。'
菩萨见到空钵时发愿：'愿一切众生远离一切烦恼。'
菩萨见到满钵时发愿：'愿一切众生圆满一切白法。'
菩萨受到恭敬时发愿：'愿一切众生恭敬一切佛法行持。'
菩萨未受恭敬时发愿：'愿一切众生永断一切不善法行。'
菩萨见到有惭愧的众生时发愿：'愿一切众生具足寂静根行，具有惭愧心。'
菩萨见到无惭愧的众生时发愿：'愿一切众生安住慈心，永断无惭愧。'
菩萨获得美味饮食时发愿：'愿一切众生具足无执著心，圆满一切愿望。'

།ཁ་ཟས་མི་བསོད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་སུ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁ་ཟས་ སྣུམ་བག་ཐོབ་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་འཇམ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།སྣུམ་བག་མེད་པའི་ཟས་ཐོབ་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ གྱི་སྲེད་པ་དང་བྲལ་ཏེ་སྣུམ་བག་མེད་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ཁ་ཟས་ཟ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་ཤིང་བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་ཟ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་ བསྐྱེད་དོ།།རོ་མྱོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདུད་རྩིའི་རོས་ངོམས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཟན་ཟོས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཅིང་བྱ་བ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། ཆོས་སྟོན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་ཞིང་སྤོབས་པ་མི་ཟད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ།ཁམས་གསུམ་ནས་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཆུ་འབོག་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འབོག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁྲུས་བྱེད་པའི་ཚེ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འོད་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ལུས་དང་སེམས་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།དྲོ་བ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པར་ཕྱིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་བསིལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ སེམས་བསྐྱེད་དོ།།བསིལ་བ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བར་གྱུར་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བསིལ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཆོས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་འགྲོགས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་སྟེ། སྒྲིབ་ པ་མེད་པའི་མིག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།མིག་མི་འགེབས་པར་བལྟ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མཛེས་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མཆོད་རྟེན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པར་འོས་ཤིང་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།ལྟ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བལྟ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྤྱི་བོས་གཏུགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སྤྱི་གཙུག་ལྟར་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།གཡས་ཕྱོགས་སུ་སྐོར་བ་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དོན་དང་མཐུན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ སེམས་བསྐྱེད་དོ།

菩萨在得到不美味的食物时发愿：愿一切众生获得禅定安乐。
菩萨在得到油腻的食物时发愿：愿一切众生具有修习大悲心，心地柔和。
菩萨在得到无油腻的食物时发愿：愿一切众生远离世间贪欲，心无油腻。
菩萨在进食时发愿：愿一切众生以法喜充满，食用禅定之食。
菩萨在品尝味道时发愿：愿一切众生以甘露之味得到满足。
菩萨在食用斋饭时发愿：愿一切众生到达佛法彼岸并完成所作。
菩萨在说法时发愿：愿一切众生专注于一切佛法，具足无尽辩才。
菩萨在外出时发愿：愿一切众生亲证佛智，从三界中出离。
菩萨在涉水时发愿：愿一切众生以三世平等性涉入一切智智。
菩萨在沐浴时发愿：愿一切众生具足无量光明，身心无垢。
菩萨在使用温暖时发愿：愿一切众生达到无边际，消除热恼得清凉。
菩萨在使用凉爽时发愿：愿一切众生获得极度清凉，通达一切无上清凉之事。
菩萨在获得法时发愿：愿一切众生随顺佛法言教，与法界相融。
菩萨在见到佛时发愿：愿一切众生获得与诸佛相伴，具足无碍眼。
菩萨在睁眼观看时发愿：愿一切众生以殊胜庄严成为普贤。
菩萨在见到佛塔时发愿：愿一切众生堪为一切众生供养，如同佛塔。
菩萨在观看时发愿：愿一切众生为天人世间所瞻仰。
菩萨在顶礼时发愿：愿一切众生如顶髻般不为天人世间所见。
菩萨在右绕时发愿：愿一切众生与一切智相应。

།ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མོས་པའི་རབ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་ གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།མཚན་རྣམས་བརྗོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཞོལ་ཞིང་ཡན་ལག་དམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། རྐང་པ་འཁྲུ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དྲི་མ་མེད་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལུས་མྱོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསམ་པ་ལ་རྙོག་པ་མེད་ཅིང་ལུས་ཀྱི་འདུ བྱེད་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།གཉིད་སད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་དག་ལ་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་སྦྱོར་ལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བསླབ་སྟེ། ཁམས་བདེ་བཞིན་དུ་ཉེས་པར་བསམ་པའི་སེམས་ཉེས་པར་སྨྲ་བ་བརྗོད། ཉེས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་ཅིང་ཐ་མལ་པའི་སྤྱོད་པས་དུས་འདའ་བར་བྱེད་པ་ ཡང་སྤང་བར་བྱའོ།།ལངས་པའི་སྤྱོད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་ཁམས་ཀྱི་ཚོད་བཟུང་བ་གང་ཞེ་ན། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས་པའི་རྗེས་ལ་ཁམས་མི་བདེ་བའི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ནི་ཉིན་གཅིག་གམ་མཚན་གཅིག་གམ། ཞག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཇི་ལྟར་ སྐྱེས་པ་དེ་ཙམ་སྐབས་སྐབས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར་བྱ་བ་གཞན་ཡང་མི་བྱ།བསྒོམ་ཡང་མི་བསྒོམ་པར་ཁམས་བརྟས་སུ་གཞུག་གོ། །དེ་ནས་ཁམས་བརྟས་ཏེ་འམ། ཁམས་མི་བདེ་བ་མ་བྱུང་ཡང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པས་གནས་ སུ་མ་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་འདི་ལྟར་མཚན་མོ་ཡེ་མི་བསྒོམ་པར་གཉིད་ཅི་ཙམ་ལོག་པ་དེ་ཙམ་གྱི་ཁམས་བརྟས་པ་དེ་ཙམ་ལོག་ཅིང་མནལ་ལོ།།ཉི་མ་དང་པོ་སྔ་དྲོ་ཐུན་གཅིག་ཕྱི་དྲོ་ཐུན་གཅིག་བསྒོམས་ཏེ། ཡུལ་འདི་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ ནས་སྔ་དྲོ་ཐུན་རེ་ཕྱི་དྲོ་ཐུན་རེ་བསྣན་ཅིང་བསྒོམས་པས་ཉི་མ་ལྔ་པ་ལ་ཐུན་བཅུའོ།།དེ་ཡང་ན་ཚ་ཕྲན་ཚེགས་མ་བྱུང་ན་དེ་བཞིན་དུ་བསྣན་པར་བྱའི་བྱུང་ན་དེ་མ་ཞིའི་བར་དུ་བསྣན་པར་མི་བྱའོ། །ན་ཚ་མ་བྱུང་ཡང་དེ་ཕྱིན་ཆད་སེམས་གནས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཉིན་རེ་ལ་ཐུན་བཅུ་བཅུ་ ལས་མང་བར་མི་བསྒོམ་མོ།།གལ་ཏེ་ཁམས་ཐ་མ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འབྲིང་ཞིག་ཡིན་ཡང་སེམས་གནས་པ་དཀའ་བས་ཞག་བཅུ་ཙམ་ལོན་པས་ཁམས་ནུས་པ་ཆུང་བའམ། ཁམས་རབ་ཡིན་ཡང་སེམས་གནས་པ་བུལ་བར་རིག་ནས་ཞག་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལོན་པས་ནུས་པ་ཆུང་ བའམ།ན་ཚ་ཕྲན་ཚེགས་བྱུང་ན་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་སམ། བཏུང་བའམ་བསྐུ་མཉེ་ལ་སོགས་པས་ཞི་བར་བྱ་སྟེ་སྲན་སྐྱེད་ཅིང་མི་བསྒོམ་མོ། །ཡང་ཕལ་ཆེར་ཐུན་ཞབས་ལ་ཞན་པའམ། དགོངས་ཀ་ཞན་ན་ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་ནས་ཐུན་རེ་རེ་གཉིས་གཉིས་འབྲི་ཞིང་བསྒོམ་མོ། ཡང་ཁམས་དྲག་ཏུ་སོང་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁམས་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་འཕྲལ་ལ་ཤེས་ཏེ་འོང་བས་ཉི་མ་རེ་རེ་ལ་ནུས་པ་ཇི་ཙམ་བོར་བ་དེ་ཙམ་རེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་དཔའ་མ་ཐོབ་པའི་བར་གྱིས་ཁམས་ཀྱི་ཚོད་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།

当三次绕转之时，菩萨发愿道：'愿一切众生对佛菩提具足胜解。'在称颂佛功德之时，菩萨发愿道：'愿一切众生以功德波罗蜜获得无尽功德。'在诵念名号之时，菩萨发愿道：'愿一切众生趣入无相法，具足殊胜圆满支分。'在洗足之时，菩萨发愿道：'愿一切众生到达无垢彼岸，以神足通达到彼岸。'在身体感受之时，菩萨发愿道：'愿一切众生意念无浊，身行极为安乐。'在睡醒之时，菩萨发愿道：'愿一切众生于十方一切处获得大力，成为于一切智智中极为清净觉悟的佛陀。'
对于这些，应当随顺根基能力而学习。在身体健康时，应当远离邪思维、恶语和不善业，不应虚度时光于凡俗行为中。
起身行为已经讲述完毕。其中，关于把握根基程度，是什么呢？在生起思慧之后，若稍有不适之相，一日或一夜或两日之间，除了间或忆念所生起的思慧之外，不做其他事情，也不修习，应当让身体恢复。此后，当身体恢复或未生不适时，在思慧之后不愿安住等持的人们，晚上完全不修习，随眠多少就休息多少。
第一天早晚各修一座，路程相当于平常步行半箭距。之后早晚各增加一座修习，到第五天时为十座。若未生小病，则如是增加；若生病，则在未愈之前不增加。即使未生病，在未得止之前，每日亦不超过十座修习。
若是下等根基，或是中等根基而心难安住，约十日后力量减弱；或是上等根基而心安住迟钝，约二十日后力量减弱；或生小病时，应以如法饮食、按摩等方式调治，培养耐力而不修习。若大多在座末虚弱或晚间虚弱，则从次日起每次减少一两座修习。当身体恢复强健后，如前修习。如是修习，即能立即了知上中下根基，每日应当随力修习。这些是在未得止之前把握根基程度的方法。

།དེ་ལ་བསྒོམས པས་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་གང་ཞེ་ན།མདོར་བསྡུས་ན་གསུམ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་ཐོགས་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་དང་། ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། ཡུན་རིང་དུ་ལོན་ནས་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་བསམས་ པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་དེར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་།དེ་ལ་བློ་ཇི་ལྟར་གཞག་ན་མི་འགལ་བར་དྲན་པར་བྱེད་པ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་པ་ཅུང་ཞིག་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་གཞག་པས་ལྷན་ཅིག་གནས་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་ལུས་ ཡོད་པར་མི་ཚོར་བར་ཆབ་རོམ་ཞུ་བ་ལྟ་བུར་སོང་ནས་ནམ་མ་ལངས་པའི་སྣོད་བསྟན་པའི་ནང་ན་ཆུ་གཙང་མ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཧ་ཅང་མི་གསལ་ཏེ།མི་གཡོ་ན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ནས་དེས་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་ལྷག་ཙམ་དུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམས་ལ། དེ་ ནས་བདེ་བ་དེ་འཕྲོ་བཅད་ནས་ལྡང་སྟེ།ཐུན་དེ་ལ་བཅོས་ཀྱང་མི་དགོས་སོ། །དེ་ནས་ཞག་མང་རབ་ཏུ་ཡང་ལུས་དབེན་པ་དང་སེམས་མ་བསླད་ནུས་པ་མ་ཟད་ན་མ་བཅོས་ཀྱང་གོང་མ་བཞིན་དུ་གནས་ནུས་སོ། །ཚོགས་མི་ལྡན་ནམ་ནུས་པ་ཆུང་བ་གཞན་དུ་སོང་ནས་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཅི་ རིགས་པར་བཅོས་སོ།།ཁ་ཅིག་ལ་གོང་མ་བཞིན་དུ་བཞག་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལྷན་གྱིས་གནས་ཤིང་མི་གཡོ་བར་འདུག་ཀྱང་ལུས་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་ཚོར་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། མིང་དང་མིང་ཅན་དུ་འབྲེལ་པའི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་ནི་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་ གཅིག་ཏུ་ཕྱིན་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ནས་ལྡང་ངོ་།།ཐུན་དེ་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་དེ་ལས་རིང་བར་མི་བསྒོམ་ཞིང་། ལངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་དོན་དམ་པ་སྟོན་པ་ཁོ་ན་སྐབས་སྐབས་སུ་བལྟ་བ་དང་དྲན་པར་བྱའོ།

那么，通过修习，心的生起次第是什么呢？简要而言有三种：即刚思维智慧之后立即生起，不太长时间后生起，以及经过很长时间后生起。
其中极快的有两种：有些人在生起思维智慧的当下，如何了悟一切法以及如何安住其心无违地忆念，在生起稍许相续的了知之后，立即专注而不住于任何处安住，与之同在。
在其中不觉身体存在，如同冰雪融化一般，犹如未亮时容器中所显现的清水那样略不明显，安住于不动之中。
生起如是境界后，以普通人的步伐行走三箭之地的时间内修习。之后截断那种安乐而起座，在那一座上也不需要调整。
此后若多日中身体清净及心未被污染的能力未尽，即使不加调整也能如前安住。若福德不具足或能力微弱，则往他处后如前所说般适当调整。
有些人如前安住后，虽然立即自然安住且不动，但并不会出现不觉身体存在的情况，仅仅是没有名称与所诠之间关联的分别念而已。
若生起如是境界，则以普通人的步伐行走一箭之地的时间修习后起座。此座之后也不应修习更长时间，在起座时应当观看和忆念宣说胜义的经典与论典。

།དེ་ནས་སྐྱེད་བྱུང་ནས་ལུས་ཡོད་པར་མི་ཚོར་བའི་ ཉམས་ཞིག་བྱུང་ན་དེའི་སྐབས་སུ་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ནས་བདེ་བ་དེ་འཕྲོ་བཅད་ལ་ལྡང་ངོ་།།བཅོས་པའི་དུས་དང་། ཇི་ལྟར་བཅོས་པ་ནི་གོང་མ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་སྐྱེ་ལུགས་གཉིས་ སོ།།དེ་ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་པོ་མ་ཡིན་པར་སྐྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སེམས་གཞག་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་བཞི་འབྱུང་སྟེ། ཤེས་པ་འཕྲོ་ཞིང་འདུག་ཏུ་མི་འདོད་ན་ཡང་བསྒྲིམས་ཞིང་གཞག་ཀྱང་ཟ་ཟི་དང་། ལྷང་ལྷོང་དང་། རྩུབ་པ་དང་། གྱོང་བ་དང་། ཡུད་ ཙམ་ཡང་སྡོད་དུ་མི་འདོད་པའི་ཉམས་འབྱུང་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ནས་འཕྲོ་བཅད་དེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཉམས་དེ་ལས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ནས་ཞག་མང་རབ་ལོན་ནས་སྐྱེད་འབྱུང་སྟེ། བསྒྲིམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་པ་འཕྲོ་ བ་ཉུང་བ་ཟ་ཟི་ཉུང་བར་གནས་ཀྱང་རྩུབ་པོ་དང་གྱོང་པ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཉམས་དང་།དེ་ནས་ཅུང་སྐྱེད་བྱུང་སྟེ། སེམས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་འཕྲོ་ཞིང་ཟ་ཟི་དང་རྩུབ་པ་སྙམ་བྱེད་པ་ཡང་ཞི་སྟེ། དབུགས་མི་བདེ་ཞིང་ཤེས་པ་གྱོང་སེ་འདུག་ལ། སྐབས་སྐབས་སུ་ཐུན་སྟོད་ཐུན་སྨད་ལ་ བག་ཙམ་འཇམ་པར་འཆོར་བའི་ཉམས་ཞིག་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ནས་ཞག་མང་པོ་མི་ཐོགས་པར་སྐྱེད་བྱུང་ན་བསྒོམས་པའི་ཚེ་ཐུན་སྟོད་དམ། བར་རམ་སྨད་དམ། མི་བསྒོམས་པའི་སྐབས་ཞིག་ཏུ་གློ་བུར་དུ་དྲན་པའི་ཐོག་ལ་ལྷན་ལྷན་ཇེ་བདེ་ཇེ་བདེ་ལ་དཔེར་ན་རླུང་འཚུབ་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་ པའི་འཕྲོ་ལ་ཁྱིམ་དྲོན་པོའི་ནང་དུ་ཕྱིན་པ་སྙམ་བྱེད་ལ་འཇམ་ཞིང་བརྟན་པར་གནས་ཏེ།ནམ་མཁའ་ཧ་ཅང་མི་དཀར་བའི་ནང་ན་འདུག་པ་བཞིན་དུ་ཧ་ཅང་མི་གསལ་ལ་ལུས་ཡོད་པ་མི་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་བྱུང་ན་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་ལྷག་ཙམ་དུ་ ཕྱིན་པར་བསྒོམས་ནས་བདེ་བ་དེ་འཕྲོ་བཅད་ལ་ལྡང་ངོ་།།བཅོས་དགོས་པའི་དུས་དང་། བཅོས་པའི་ཐབས་ནི་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ལ་འདི་ལྟར་འབྱུང་སྟེ། སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་གཞག་གོ། །རྟོག་པ་རགས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་ཟི་ཟི་ཉུང་ཡང་ གནས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ།།བསྒྲིམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་འཕྲོ་བ་ཙམ་དུ་འདུག་པའི་ཉམས་ཞིག་བྱུང་ན་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་ཞིག་བསྒོམས་ལ་ལྡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡུན་དེ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་པས་སྐྱེད་བྱུང་ན་བསྒྲིམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐུན་སྟོད་ཐུན་སྨད་ ལ་འཇམ་པའམ་འཛིན་པའི་ཞད་བག་རེ་འོང་།རེས་འགའ་ཐུན་རངས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདུག་པ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་སྐྱེད་བྱུང་ནས་བསྒྲིམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐུན་ཞབས་སུ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་མི་འཕྲོ་ལ། བགས་ཀྱིས་འཇམ་པར་གནས་ཀྱང་ཀློད་ལ་དེ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཉམས་ སྐྱེ་བ་དང་།དེ་ནས་སྐྱེད་བྱུང་སྟེ་བསྒྲིམས་ན་སྙི་མུལ་གྱིས་འགྲོ་བ་འདུག་པས་བསྒྲིམས་མི་དགོས་སོ། །བཏང་ན་བཏང་དཀའ་བས་ཀློད་ལ་བཞག་པས་ཆོག་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གདང་བས་ནི་མ་ཡིན་ཡང་ལུས་ཡོད་པར་མི་ཚོར་བ་འབྱུང་ན་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་ ལྷག་ཙམ་དུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམས་ནས་བདེ་བ་དེ་འཕྲོ་བཅད་ལ་ལྡང་ངོ་།།བཅོས་དགོས་པའི་དུས་དང་ཇི་ལྟར་བཅོས་པ་ནི་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །དེ་གཉིས་ནི་ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་པོ་མ་ཡིན་པར་གནས་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ།

然后，当生起并有不觉身体存在的体验时，应当修持普通人步行三箭程的时间，然后切断那种安乐后起座。调整的时间和如何调整，如前所述。这是两种极快的生起方式。
对于不太长时间的生起有两种：有些如前所述安置心时会出现四种生起次第：心散乱不愿安住时，即使勉强安置也会出现浮动、摇晃、粗糙、僵硬，乃至一刹那也不愿安住的体验。
当出现这种情况时，应当修持普通人步行半箭程的时间后切断。有些人不会从这种体验中生起，之后经过很多天才会生起：由于专注的力量，心散乱减少，浮动减少，但仍有粗糙、僵硬和无所缘的体验。
然后稍有生起，心不向外散乱，浮动和粗糙的感觉也平息，呼吸不畅，心识僵硬，在座上座下偶尔会有些柔和松散的体验。
之后不久生起时，在修持时，无论是座上、中间还是座下，或在不修持的某个时候，突然在觉知上变得越来越舒适，就像从风暴中进入温暖房间一样，柔和而稳固安住。
如同在不太明亮的虚空中一样，不太清晰且感觉不到身体的存在。当出现这种情况时，应当修持普通人步行三箭程多的时间，然后切断那种安乐后起座。
需要调整的时间和调整方法如前所述。又有些人会这样生起：如前所述安置心。粗分别念不生起，虽然浮动减少，但没有安住的特征。
由于专注力而仅仅不散乱的体验生起时，应当修持普通人步行半箭程的时间后起座。如此修持那么长时间后生起时，由于专注力，在座上座下会有些柔和或执著的感觉。
有时在较长座中会如前一样安住，那之后生起时，由于专注力直到座末都不散乱，虽然逐渐柔和安住，但放松时却没有那种感觉的体验生起。
然后生起时，若专注则会缓慢游移，因此不需要专注。放时难以放开，只需放松安置即可。虽然不是极其明显，但当出现不觉身体存在时，应当修持普通人步行三箭程多的时间，然后切断那种安乐后起座。
需要调整的时间和如何调整如前所述。这两种是不太长时间的安住方式。

།དེ་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ལོན་ནས་སྐྱེ་བའི་གཅིག་སྟེ། ཁ་ ཅིག་ལ་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་བཞག་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་ཞིང་འདུག་ཏུ་མི་འདོད་དེ་ཤེས་པ་བསྒྲིབས་ནས་སླར་མི་བདེ་སྟེ།དེ་བས་ཀློད་ན་བདེ་བ་འདྲ་བ་ཞིག་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་ཙམ་ཞིག་བསྒོམས་ནས་ལྡང་ངོ་། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ གནས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས་མི་བདེ་ཡང་བསྒྲིམས་ཤིང་བཞག་པས་ཡུན་རིང་པོ་ལོན་ནས་སྐྱེད་བྱུང་སྟེ།ཐུན་ཕལ་ཆེར་བསྒྲིམས་ཀྱང་མི་བདེ་བ་མེད་ལ་འཕྲོ་བ་ཉུང་ཞིང་ཚོར་བ་ཡང་སླ། དགག་པ་ཡང་སླ་བའི་ཉམས་ཞིག་འབྱུང་བ་དང་། དེ་གོམས་པས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་དང་། བསྒྲིམས་ནས་འཇམ་ཞིང་མི་འཕྲོ་ལ་ཀློད་ན་ཙེག་ཙེག་ཙམ་འཕྲོ་བ་འབྱུང་བའི་ཉམས་དང་། དེ་ནས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་བསྒོམ་པའི་འཕྲོ་འམ། ངལ་གསོ་བའམ། སྲོད་ལ་མལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེའམ། དུས་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ། །ལྟེམ་གྱིས་གནས་ཏེ་བསྒྲིམས་ཀྱང་མི་ནུས། ཀློད་པར་ཡང་དཀའ་བྱིང་ཞད་དུ་བྱས་ནས་ལུས་ཡོད་པར་མི་ཚོར་ཞིང་ཧ་ཅང་མི་གདང་བའི་ཉམས་ཞིག་འབྱུང་སྟེ། དེས་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ནས་བདེ་བ་དེ་འཕྲོ་བཅད་ལ་ལྡང་ངོ་། །བཅོས་དགོས་པའི་དུས་དང་། ཇི་ལྟར་བཅོས་པ་ནི་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་གནས་པའི་ཚད་གང་ཞེ་ན། །དེ་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། དེ་ལ་རབ་ནི་ཤེས་པ་བསྒྲིམས་རུང་མ་བསྒྲིམས་རུང་རྟོག་པའི་དོན་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དབུགས བགས་ཀྱིས་འགུལ་བ་ཙམ་ཡང་ཚོར་བར་དཀའ་བ་དང་།ལུས་ལ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཐུན་པའི་རླུང་ཟིན་པས་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་འཇམ་པ་དང་ཡང་བ་ཤས་ཆེ་བ་ དང་།བྱིང་བ་དང་། རྒོད་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་མཐོང་ཆུང་བ་དང་། ཞི་གནས་ཆུང་བ་མེད་ཀྱང་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་མུན་པ་ཧ་ཅང་གནག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་འདུག་པ་དང་། མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུས་མྱུར་དུ་གནས་པའམ། ཕྱི་ན་ གནས་ཀྱང་རུང་ནུས་པ་ཆུང་བ་དང་།བཅོས་པའི་སྐབས་མ་གཏོགས་པ། དང་པོ་འཇུག་དཀའ་བའི་སེམས་དེས་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་ལྷག་ཙམ་དུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ཤུགས་ཀྱིས་གནས་ནུས་པའོ། །དེ་ལ་འབྲིང་ནི་དབུགས་ལ་བལྟས་ན་བགས་ཀྱིས་འགུལ་ བ་ཚོར་བར་སླ་བ་དང་།ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་མི་ཤེས་པ་ཙམ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་རླུང་ཟིན་པས་སྒྲ་དཀར་མི་འགུལ་བའི་ནང་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་འཇམ་པ་དང་། ཡང་བ་འབྲིང་དང་། ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་ རྒྱང་གཉིས་སུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་དུ་གནས་ནུས་པ་སྟེ།གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཐ་མ་ནི་ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བལྟས་ན་ཤེས་ཏེ་འོང་བ་དང་། འཇམ་པ་དང་ཡང་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཐུན་པའི་རླུང་ ཟིན་པ་ནི་སླ།བག་མེད་པ་ན་བསྒོམ་ཡང་ལོག་ཙམ་སྐྱོར་བའམ། བླ་གབ་ཙམ་ཡོད་པའི་ནང་དུ་ཕྱིན་པ་སྙམ་བྱེད་པ་དང་། དབུགས་སྣ་དང་ཁའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བ་མི་ཚོར་ཏེ་ཁོང་ནས་ཕྱེད་དུ་བཏང་ཡང་ཤིན་ཏུ་ངལ་བ་དང་འཇམ་པ་དང་། ཕྲ་རབ་ཚོར་བ་དང་། ཡུན་གོམ་པ་ཐ་ མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གཅིག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་དུ་གནས་ནུས་པའོ།།གཞན་ནི་གོང་མ་བཞིན་ནོ། །གནས་པའི་ཚད་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

在那之后经过很长时间才生起，有些人如前所说将心安住时，心散乱于各种境相而不愿安住，心被遮蔽后感到不适，因此放松时似乎会生起舒适感。其时间以普通人的步行速度走半箭程那么长时修习后起座。这是极难安住的，虽然不适也要努力安住，经过很长时间后才生起。大部分修习时虽然努力也不会感到不适，散乱减少且容易觉察，也容易遮止，会生起这样的体验。
通过熟练后经过很长时间，努力时柔和且不散乱，放松时稍微散乱的体验生起。之后不久，在修习间隙，或休息时，或晚上入睡时，或无固定时间。会安住不动，即使努力也无法（改变），难以放松，稍微昏沉后感觉不到身体存在，且不会太过松懈的体验会生起。以此（状态）以普通人步行速度走三箭程那么长时修习后，在那种舒适感中断除散乱后起座。
需要调整的时机和如何调整如前所说，生起的次第已经说完。关于安住的程度是什么呢？由因的力量分为上中下三种。其中上等是无论心是否用力，都不动摇于所缘境，连呼吸轻微的动态都难以觉察，对身体不生粗细的想法，具足极其调柔的特征与等持相应，由于掌握了相应的气，感觉如在房屋内安住，柔和轻安的成分较大。
没有昏沉、掉举、无记心、微弱的胜观、微弱的止，但因为没有长期串习，如同不太浓的黑暗般安住。具有如此特征时迅速安住，或者即使后来安住也可以，力量微弱，除了调整的情况外，最初难以入定的心能以普通人步行速度走三箭程以上那么长时自然安住。
其中中等是观察呼吸时容易觉察轻微的动态，对身体仅仅是不知道如何安住的程度，具足极其调柔的特征与等持相应的身气得到掌握，感觉如在不动的白色空间中安住，柔和，中等程度的轻安，能以普通人步行速度走两箭程那么长时安住。其他如前所知。
其中下等是观察身体如何安住时能知晓，有少许柔和与轻安，具足极其调柔的特征与等持相应的气容易掌握。不专注时虽然修习也只是稍微保持，或感觉如进入有遮盖的地方，从鼻孔和口中呼出的气息感觉不到，即使从内部呼出一半也感到极其疲惫且柔和，能觉察细微（的气息），能以普通人步行速度走一箭程那么长时安住。其他如上所述。安住的程度已经讲完。

། །།དེ་ལ་བསྟེན་པའི་ཐབས་ཅི་རིགས་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་ཀྱི་ཚོད་ལས་དཔགས་ཏེ། སེམས་གནས་པ་རབ་དང་འབྲིང་དང་ ཐ་མ་གསུམ་གང་བྱུང་ཡང་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ།རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པར་བྱ། ཧ་ཅང་གཟེངས་མཐོ་བར་མི་བྱ། ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ་རང་ཤུགས་དང་སྦྱར་ལ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་ན་སེམས་གནས་པ་དེ་འཆོར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གནས་ པ་རབ་ཚད་ཅིག་བྱུང་ཡང་ཁ་ཅིག་སྔ་ན་དེ་འདྲ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སྐྲག་ནས་འཕྲོ་གཅོད་པ་དང་།སྔར་མི་གནས་པ་གནས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀ་བསྒོམས་ན་ཁམས་འཁྲུགས་ཏེ་འོང་བས་མཚན་མོ་མ་སྒོམས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པས་དེ་སེམས་ལ་བཞག་ནས་ གལ་ཏེ་མཚན་མོ་གནས་པ་བྱུང་ན་བསྒོམ་རྒྱུ་མ་ཡིན་སྙམ་ནས་འཕྲོ་བཅད་པ་དང་།ཡང་སྔར་བསྒྲིམས་ཤིང་གཏད་པས་སྐབས་དེར་བསྒྲིམས་མི་དགོས་བཞིན་ལྷག་པར་བསྒྲིམས་ནས་དེ་ཉམས་སུ་མ་བླངས་པ་དང་། འབྲིང་དང་ཐ་མ་བྱུང་ན་གྲོགས་པོ་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ། ཐོས་ པས་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ལ་མི་རྩི་བར་ཐམས་ཅད་ཚད་གཅིག་པས་འདི་མེད་སྙམ་ནས་ལྷག་པར་རྩོལ་བ་བྱས་པ་དང་།གཞན་གསུམ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གནས་པའི་ཚད་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོག་མ་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་སེམས་གནས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཤེས་ཀྱང་མོང་དུ་ཐོས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་འབྲིང་དང་ཐ་མ་བྱུང་ན་ལྟ་ཧ་ཅང་ཆེས།རབ་ཅིག་བྱུང་ཡང་གཞན་པས་ལྷག་པ་ཅིག་བྱ་སྙམ་ནས་རྩོལ་དྲགས་པས་འཆོར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རབ་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ཆེས། འབྲིང་དང་ཐ་མ་བྱུང་ཡང་རེ་ཞིག་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཧ་ ཅང་གཟེངས་མཐོ་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།ཁ་ཅིག་འབྲིང་དང་ཐ་མ་ཙམ་བྱུང་ན་ཡང་གཡེང་ནས་ཚོད་མི་འཛིན་པར་བསྒོམ་པ་དང་། རབ་བྱུང་ན་ལྟ་ཧ་ཅང་ཆེས། འདི་ཙམ་གཞན་ལ་མེད་སྙམ་ནས་མཚན་རངས་བསྒོམ་ཞིང་གཉིད་སྤང་བ་དང་། ནང་པར་ཆོས་ གདོན་མི་ཟ་བར་བསྒོམས་པ་དང་།དེ་ལ་ང་ན་ཚ་མི་འོང་ཟེར་ནས་ཚོད་མི་འཛིན་པར་བསྒོམས་ཏེ། དེ་ནི་ཁམས་ཆེར་འཁྲུགས་ཏེ་འགྲོ་བ་དང་། དམིགས་པ་འཆོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་གནས་པར་ཤེས་ནས་སྐྱོན་དེ་དག་སྤངས་ལ་སྔར་བསྒོམས་པ་ལས་ཐུན་གྱི་གྲངས་ཉུང་བར་ བྱ་སྟེ།སྲོད་དང་ཐོ་རངས་ལ་ཐུན་རེ། ཉིན་པར་ཐུན་རེ་གཉིས། རེས་ཐུན་གསུམ་སྟེ། ཉིན་མཚན་གཉིས་ལ་ཐུན་ལྔ་ལས་མང་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །དེ་ཙམ་མི་ནུས་ན་ཉིན་གཅིག་དང་མཚན་གཅིག་ལ་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་གིས་ཉིན་པར་ཐུན་གཉིས། མཚན་མོ་ཐུན་གཉིས་ཏེ་བཞིའམ། ཉིན་པར་གཉིས་སྲོད་ལ་གཅིག་སྟེ་གསུམ་བསྒོམ་མོ། །སྔར་ཇི་ཙམ་གསལ་བ་དེ་ལས་རྩོལ་བ་མི་བྱ་བར་བསྒོམ་མོ། །ཡུན་ནི་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་ཏུ་ཅི་རིགས་པར་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་གིས་བསྒོམས་ཏེ། མཚན་གཅིག་དང་། ཉིན གཅིག་དང་།ཞག་གཅིག་དང་། ཞག་གཉིས་དང་། ཞག་གསུམ་དང་། བཞི་དང་། ལྔ་དང་། བཅུ་དང་། བཅོ་ལྔ་དང་། ཉི་ཤུའམ། མདོར་ན་ལ་གོར་ནུས་པ་ཅི་ཟད་དང་། ཁམས་ཅི་འཁྲུགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ལུས་ངལ་བ་དང་། སེམས་ དུབ་པ་དང་།བསྒོམ་ཙམ་ན་དང་བའམ། ཤུགས་འབྱུང་བའམ། མགོ་བགས་ཀྱིས་ལྕི་བའམ། ཡམ་ཡོམ་བྱེད་པའམ། ལུས་འདར་བའམ། ནུབ་མོ་གཉིད་སྲབ་པའམ། ཟས་མི་ཞིམ་པའམ། ངག་གི་འཁྲུལ་པ་མང་དུ་འབྱུང་བའམ། སེམས་སང་སང་པོར་འདུག་ པ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་མི་བདེ་བའི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ།།དེ་ནས་བྱུང་སྟེ་ངལ་སོས་ཏེ། ལུས་བསྐུ་མཉེ་བྱ། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཟས་སྐོམ་གྱིས་ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་བརྟས་སུ་གཞུག་གོ།

那么，应当如何运用适当的修持方法呢？根据根器的程度来衡量，无论出现上、中、下三种心住，都应当了知其特征。暂时应当知足，不要过分自满。应当根据根器的自然力量来修持。
如果不了解其特征，心住就会散失。其原因是什么呢？即使出现上等心住，有些人因为以前从未经历过这种体验而感到恐惧，就中断修持；在使原本不安住的心安住时，有人说如果昼夜都修会扰乱身心，所以晚上不要修，于是把这个记在心里，即使晚上出现心住也认为不该修而中断；还有人虽然以前需要专注用功，但在当时不需要用功时反而过分用功而未能善加运用；当出现中等和下等心住时，有人因为看到其他道友获得上等心住，不考虑因缘差别，认为一切都应该相同，认为自己缺少什么而过分精进；其他三种情况如前所述。因此，应当如前所说那样了知心住的程度。
关于不知足的过失，有些人虽然了知心住的特征，但由于听闻经验而生起傲慢，当出现中等和下等心住时过分轻视，即使出现上等心住也想要超过他人而过分用功，结果反而散失。因此，如果出现上等心住不要过分，即使出现中等和下等心住也应暂时安住。
那么，过分自满有什么过失呢？有些人即使只出现中等和下等心住也散乱而不把握分寸地修持，如果出现上等心住就更加过分，认为别人没有这样的境界，于是整夜修持不睡觉，早晨一定要修法，说自己不会生病，不把握分寸地修持，这样会严重扰乱身心，失去所缘。
因此，了知心住后应当远离这些过失，比之前修持时减少修持的次数：在初夜和后夜各修一座，白天修一两座，有时修三座，昼夜总共不超过五座。如果做不到这么多，根据能力大小，白天修两座，晚上修两座共四座，或者白天修两座，初夜修一座共三座。不要超过之前的明晰程度而用功修持。
时间长短则根据能力大小，以普通人的步行距离三箭、二箭或一箭的距离为准来修持。可以修持一夜、一日、一昼夜、两天、三天、四天、五天、十天、十五天、二十天，总之要根据逐渐增长的能力，不要扰乱身心，直到自然出现身体疲惫、心神疲惫、刚修就昏沉、气息紊乱、头部沉重、摇晃不定、身体颤抖、夜晚睡眠变轻、饮食无味、语言错乱增多、心神不宁等身心不适的征兆为止。
之后要休息，按摩身体，以如法的饮食来增强体力。

།ཁམས་སོར་མ་ཆུད་ཀྱི་བར་དུ་ཉིན་མཚན་གཉིས་ལ་ནམ་བསྒོམ་སྙིང་ འདོད་པའི་དུས་སུ་ཐུན་མི་རིང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཙམ་བསྒོམ་མོ།།ནུས་པ་བརྟས་ནས་སྲོད་ཐོ་རངས་ཐུན་རིང་བ་རེ་ཉིན་པར་སྔ་དྲོ་གཅིག་ཕྱི་མ་རེད་གཅིག་དང་ཐུན་བཞི་ཉིན་མཚན་ཕྲུག་གཅིག་ལ་བསྒོམས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལུས་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་དང་། སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་བྱའོ། །དེ་ལ་གསལ་བའི་སྐྱེད་དབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྔར་བསྟན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱས་ནས་གོང་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པ་དེས། དང་པོར་དམིགས་ལ་འབྲིང་དང་ཐ་མ་ལས་མ་ཟིན་པ་ཅིག་ཡིན་ན་བར་ཆད་མ་བྱུང་ཡང་གསལ་བའི་སྐྱེད དབྱུང་དགོས་སོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་ཟླ་བ་གཅིག་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཧ་ཅང་མི་དྲག་པར་བསྒོམ་མོ། །ཆོས་དང་མི་འགལ་བའི་བྱ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱང་བྱ། དེས་ཉིན་པར་སྐབས་མེད་ན་ཡང་སྲོད་དང་ཐོ་རངས་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་བཅས་པ་ཡུན་མི་རིང་བ་ཐུན་རེ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་ དང་པོའི་སློབ་ལུགས་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དང་།ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་མཐའ་དག་ལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བརྟེན་ཞིང་ཡོ་བྱད་སྦྱིན་བདག་ལ་གསོལ་གདབ་བྱས་ལ། གནས་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་གནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅི་མང་དེར་གྲོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཅིང་ལྟ་བ་མཐུན་པ་ འགའ་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དམ་བཅས་ལ་གནས་སོ།།དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ནོར་བུ་རིན་ཆེན་འདྲ་བར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གྲོགས་ལ་རྟག་པར་བརྟེན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་ པོ་སྟོང་པ་འདི་བསྒོམ་པ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པའི་མགོ་ལ་འདི་འདུག་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་ན། །བྱིས་པ་མི་རིགས་བརྩོན་པས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་རེ་ཞིག་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ན་མི་མཐུན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་བས་ན་ཁྱིམ་ཀུན་འབར་བའི་ནང་ན་འདུག་པས་ཆུ་བསིལ་བ་འདོད་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བཏང་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། མགོ་དང་གོས་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ཕ་དང་། མ་དང་། བུ་དང་། བུ་མོ་དང་། ཉེ་དུ་དང་། སྣག གི་གཉེན་མཚམས་དང་།ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་མེ་བཞིན་དུ་སྤངས་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་འཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ལ་དགོན་པར་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟ་བུ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བྱ་བའི་སྨན་ཁ་ཟས་དང་བཏུང་བ་ཆོས་དང་མི་འགལ་ཞིང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་། དྲོས་ཚད་ཀྱི་གོས་དང་སྟན་ལ་སོགས་པས་ཁམས་བརྟས་པར་བྱའོ། །ཞག་ བཅུའམ།ཟླ་བ་ཕྱེད་དམ། ནམ་བདེ་བའི་ཚད་དུ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་སོས་དལ་ཞིང་ཁམས་གསོ་སྟེ། མཚན་མོ་མི་བསྒོམ། ཉིན་པར་ཐུན་ཐུང་ངུ་རེ་རེ་ཙམ་ལས་མི་བསྒོམ་བར་ནུས་པ་བརྟས་སུ་གཞུག་གོ། །དང་པོར་རབ་ཚད་དུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཡང་གློ་བུར་གྱི་ནད་ལ་སོགས་པ་བར་ ཆད་ཀྱིས་ཉེན་ན་ཡང་དམིགས་པ་འབྲིང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐུན་རེ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་མ་གཏོགས་པ་གོང་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ་ནུས་པ་བརྟས་སུ་གཞུག་གོ།།དེ་ནས་ཉིན་རེ་ལ་ཐུན་ཐུང་ངུ་རེ་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་བཞག་ལ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉིན་པར་སྔ་དྲོ་གཅིག་།ཕྱི་དྲོ་ གཅིག་།མཚན་མོ་སྲོད་ལ་གཅིག་དང་ཐུན་གསུམ་དུ་བསམ་སྟེ། ཡུན་ངེས་པ་སྐྱེད་ཀྱི་བར་དུའོ།

在未调理好身心之前，昼夜两时想要修习时，不要长时间修习，只修习这样短暂的时间。当能力增强后，晚上和黎明时各修习一个较长的时段，白天上午一次下午一次，一昼夜共修习四个时段。应当如前所说那样积累福德资粮、调理身体、以悲心为先导并发愿等。
什么是明显的生起呢？以前面所说的方法建立后，如前那样修习，如果最初所缘是中等或下等未达到的话，即使没有障碍也需要明显地生起。因此，这样即使一个月也要适度地修习，不要太过猛烈。也可以做一些不违背佛法的小事。如果白天没有机会修习，也要在晚上和黎明时以先导和发愿来修习短暂的时段。
然后如最初的学习方式那样，尽力依止止观的一切资粮，向施主祈求资具，在具有寂静、悦意等功德的处所，与少数持戒清净、见解相同的道友一起立誓而住。如《圣三摩地王经》中说：'如同珍宝般守护戒律，常时依止随顺的道友。'
又于彼经中说：'修习空性三摩地王，安住于清净戒律之上，若常入定于诸法自性，愚者不知虽勤亦不解。'即使暂时也要舍弃与法相应的事业，更何况不相应的事业。因此，应当以如同处在燃烧的房屋中渴求凉水一般的心，舍弃一切而专注于真实义。
如彼经中说：'应以头发衣服着火般的心，舍弃父母、儿女、亲属、姻亲、妻子等如同火般，舍弃王位安乐如同唾液尘土般，出家住于寂静处。为什么呢？这样的年轻人，连无上正等正觉尚且不难获得，更何况这样的三摩地。'
对此，应当经常服用不违背佛法的药物、饮食，以及治病的药物、适温的衣服和坐具等来增强体力。十天或半月，或直到舒适为止，要休息调养身体，晚上不修习，白天也只修习一个短暂的时段来增强能力。
即使最初是上等所缘，如果遇到突发疾病等障碍的威胁，也要如前所说那样从'中等所缘'到'修习一座'之间来增强能力。然后停止每天修习一个短座，以思维的智慧在白天上午一次，下午一次，晚上一次，共三座来思维，直到生起确定性为止。

།འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟགས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་སྡེ་སྣོད་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་པས་བདག་གིས རང་གི་སེམས་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ།།སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །ཡང་འདི་སྙམ་དུ་གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ནི་ངེས་པར་མི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་མར་མེའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུའོ། །བདག་གི་སེམས་འདི་ཡང་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། རྨུགས་ པ་དང་།གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། མི་རྩོལ་བ་དང་། རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པས་དབང་བྱས་ཤིང་རག་ལས་ནས་སྐྱེ་བས་ན་མི་རྟག་སྟེ། དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་གསུངས་སོ། །གང་སྐྱེས་ནས་འགག་ པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་ཆ་ཤས་ཡོད་དེ།དཔེར་ན་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ལྟ་བུའོ། །བདག་གི་སེམས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་འདི་ཡང་སྐྱེས་ལ་འགགས་པ་ཡིན་པས་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའོ། །གང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དབུགས་ཀྱི་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་བསྐོར་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཅུ་ལ་ལྟོས་པས་ཆ་ཡིས་ཆེ་ན་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ།།བདག་གི་སེམས་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་འདི་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆ་དང་། གནས་པའི་ཆ་དང་། འགག་པའི་ཆ་ཡོད་པས་ཆ་ཤས་མེད་པ་གཅིག་མི་འགྲུབ་བོ། །ཡང་དག་པར་ གཅིག་མ་གྲུབ་པས་དུ་མ་ཅིའི་དུ་མ་ཡིན།དེ་བས་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ། །གནས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཇི་ ལྟར་སྐད་ཅིག་མཐའ་ཡོད་ལྟར།།ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་རྣམ་པར་བརྟག་།སྐད་ཅིག་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་སྐད་ཅིག་ལ་མི་གནས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་མ་འོངས་པ་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་དང་། འབྲས་བུའི་རྟགས་དོན་ དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་མེད་དོ།།འོ་ན་འདས་པའི་སེམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ། འདས་པའི་རྒྱུ་དོན་དམ་པར་མེད་ན་ཅི་ཞིག་འདས་པའམ། མ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་ཡང་ཤི་བ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་ཡང་དག་པར་མི་དམིགས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ་ག་ལ་དམིགས། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་ཀྱང་། འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དོ། །གང་མི་རྙེད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་ སོ།།གང་མི་དམིགས་པ་དེ་འདས་པ་མ་ཡིན་མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཕགས་པ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་མོད་ལས་ཀྱང་། དེ་ནས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཕ་མའི་སྲོག་བཅད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐབས་མཛད་པར་གསོལ། བདག་གིས་ད་ཅི་བགྱི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ།།ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་ནི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ། ཇི་ལྟར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲའོ།

这样想道：从了知心的法性，便能了知一切法的法性，这是在大乘经藏和论典中所说的，因此我当观察自己的心。
又这样想道：凡是依赖因缘的必定无常，譬如灯焰。我的这个心也是依赖贪欲、嗔恨、不悦、昏沉、睡眠、掉举、后悔、疑惑、懈怠、精进等而生起，所以是无常的。因此世尊也说：'呜呼，诸行无常。'
凡是生起后灭去的，就有刹那的部分，譬如痛苦的感受。我现在生起的这个心也是生起后灭去的，所以有部分。
凡是有部分的，必定不能成为一体，譬如构成的极微尘，依靠围绕一个极微尘的十个极微尘，因为有部分而大，就不能成为一体。
我这个生起未灭的心有生起的部分、住的部分和灭的部分，所以不能成为无部分的一体。
既然真实的一体不成立，又怎么会有多体呢？因此，离一和多，现在生起的心胜义中无有任何自性，如同虚空，不应执著，不应安住。
如圣龙树所说：'如同刹那有边际，当观察始中终，因为三刹那自性，世间不住于刹那。'
那么未来是否存在呢？因为自体不成立，果相在胜义中不成立，所以胜义中无有任何自性。
那么过去的心在胜义中是否存在呢？若过去的因在胜义中不存在，又有什么是过去或未来呢？若不如此，则石女儿也应有死亡。
因此，若现在生起的心真实不可得，那么依此的未来和过去又怎么可得？
如圣宝积经中也说：'迦叶，若遍寻求心则不可得。不可得者即是不可见。不可见者非过去、非未来、亦非现在。'
圣未生怨经中也说：'尔时，化人往诣世尊所在处，到已顶礼世尊足，对世尊如是说道：世尊，我杀害了父母，请世尊为我作依怙。我现在应当如何？'
于是世尊对那化人说'善哉'后说道：'善哉善哉！善男子，你是说真语、实语，如实而说。'

།གང་ཁྱོད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་བདེན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་སྟེ། མི་སླུ་བ་ཡིན་མོད་ ཀྱི།སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་རྟོགས་ཤིག་།ཁྱོད་ཀྱི་འདས་པས་སམ། མ་འོངས་པས་སམ། ད་ལྟར་གྱིས་སམ། སེམས་གང་གིས་ཕ་མའི་སྲོག་བཅད། འདས་པའི་སེམས་ཟད་པ་བྲལ་བ་འགགས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཡུལ་ནའང་མི་གནས་པས་དེའི་ གདགས་སུ་མི་ནུས་སོ།།མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །མ་བྱུང་བ། ཡང་དག་པར་མ་བྱུང་བ། མ་གྱུར་པ། རྣམ་པར་མ་གྱུར་པ། མཚན་མ་མེད་པ། མ་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གདགས་སུ་མི་ནུས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ནི་གནས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེས་ནས་ཞིག་ཅིང་ངེས་པར་གྱུར་པ། ཕུང་པོར་མ་གྱུར་པ། བཙགས་པར་མ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་གདགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་ནང་གི་ལུས་ལ་ཡང་མི་འཇུག་།ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡང་མི་རྒྱུ། གཉི་ག་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཀྱེ སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན།སེར་པོ་མ་ཡིན། དམར་པོ་མ་ཡིན། དཀར་པོ་མ་ཡིན། ཇ་གོང་མ་ཡིན། ཤེལ་གྱི་ཁ་དོག་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་གཟུགས་མེད། བསྟན་དུ་མེད། གཟུང་དུ་མེད། ཐོགས་པ་མེད། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དཔེ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ གདགས་སུ་མི་ནུས་སོ།།ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་འདོད་མི་ཆགས། ཞེ་མི་སྡང་། གཏི་མི་མུག་གོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། བྱེད་པ་མེད། ཚོར་བ་མེད། སེམས་པ་མེད། མྱོང་བར་བྱེད་པ་མེད་དོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར། རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་མེད། ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཡང་མེད། གཉིས་ཀ་མེད་པར་ཡང་མེད་དེ། དེ་ན་ཡང་མེད། གཞན་ན་ཡང་མེད་པ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་མི་མཉམ་པ་དང མཉམ་པ་མི་འདྲ་བ།རྣམ་པར་རིག་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལ་མཁས་པས་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། །བདག་གིར་མི་བྱའོ། །བརྟེན་པར་མི་བྱའོ། །གནས་པར་མི་བྱའོ། །བདག་ཏུ་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །བདག་གིར་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་དག་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ནུས་པ་མེད་པའོ།།ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་དག་ང་ནི་དེ་ལྟར་མོས་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བའམ། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའམ། མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་མི་སྨྲའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར། གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར། འོང་བར་མི་འགྱུར། འདུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ་བདག་གི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ལགས་སོ། ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་དང་བ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་སམ། ཞེ་སྡང་ངམ། གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བགྱི་མི་ནུས་སོ། །སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་ནམ། རྡུལ་ལམ། དུ་བའམ། མུན པའམ།སྟུག་པོ་འམ། སྤྲིན་དག་སྣང་མོད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ནི་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་ནས་མེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་བདག་གིར་བྱ་བའི་ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་འབྱུང་མོད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་བྱེད་དོ།།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འགྱོད་པར་མི་བྱའོ།

你在如来面前说真实语，是不欺诳的，然而人啊，你要观察心的本质。你以过去心，还是未来心，还是现在心杀害父母？过去心已灭尽、远离、止息、转变，即使在境上也不住，所以不能安立。
未来心尚未到来，它是未生、未起、未真实生起、未成、未转变、无相、未生起，所以也不能安立。现在心是无住的，生已即灭而确定转变，未成蕴，未成积聚。于此也无来去可安立。
人啊，心既不入内身，也不行于外境，无二亦不可得。人啊，心非青、非黄、非红、非白、非褐、非水晶色。人啊，心无色、不可见、不可取、无碍、如幻无比，所以也不能安立。
人啊，心不贪著、不嗔恨、不愚痴。人啊，心不造作、无作用、无感受、无思维、无体验。人啊，心本性清净，它不会染污，不会清净。
人啊，心于此生不存在，于他世也不存在，于二者皆无中也不存在，于此处不存在，于他处也不存在，与虚空相等，与不平等平等，与不相似相似，不成为识别，对此智者不应执著、不应据为己有、不应依靠、不应安住、不应作为我想、不应作为我所想。
人啊，一切法本性无力。人啊，我对如是信解者不说有染污或清净，或堕恶趣或生天界。为什么呢？因为心的法性不会染污，不会清净，不会去往任何处，不会来，不会住。
又从此经中，国王启问：'文殊师利，我的一切罪障已净。为什么呢？因为心的本性本来清净，贪欲、嗔恨或愚痴不能使其染污。'
答曰：'大王，譬如虽有微尘、尘埃、烟雾、黑暗、浓雾或云彩出现于虚空中，但虚空并未因它们而染污。大王，同样地，虽有我执和我所执见的随眠以及贪欲、嗔恨、愚痴生起，但心的法性不会染污。大王，你不应如此忏悔。'

།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སེམས་ནི་ཐོག་མའི་མཐའ་ནས་ཀྱང་མ་འཕོས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སེམས་ནི་ཐ་མའི་མཐར་ཡང་མི་འཕོའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སེམས་ནི་ད་ལྟར་ཡང་མི་གནས་སོ། དེ་ལ་མཁས་པ་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འཕོས་པ་མི་འཕོ་བ་མི་གནས་པར་རྟོགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་མ་ཆགས་ན་དག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་དང་ལུང གིས་ཉིན་མཚན་ཁ་ཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཆེར་སྐྱེས་པ་དང་།མཚན་མོ་མི་བསྒོམ་ལ་ཉིན་པར་རྩོལ་བ་དྲག་ལ་ཡུན་ཐུང་བར་བསྒོམ་མོ། །འདི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་བཅོས་པ་ཙམ་བྱས་ནས་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བསམས་ལ་བགས་ཀྱིས་འདུག་ ན་དེ་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ་དང་པོ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ཏེ།ཉི་མ་དང་པོར་སྔ་དྲོ་ཐུན་གཉིས། ཕྱི་དྲོ་གཉིས། གཉིས་པ་ལ་སྔ་དྲོ་གསུམ། ཕྱི་དྲོ་གསུམ། གསུམ་པ་ལ་སྔ་དྲོ་བཞི། ཕྱི་མ་རེད་བཞི། བཞི་པ་ལ་སྔ་དྲོ་ལྔ། ཕྱི་དྲོ་ལྔ། དེ་ནས་ཕར་སྐྱེད་ མ་ཐོན་གྱི་བར་དུ་ཐུན་བཅུ་བཅུ་ལས་མི་བསྒོམ་མོ།།དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་སྐྱེད་དང་པོར་བྱུང་བའི་སེམས་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པའོ། །དེའི་སྐབས་སུ་ཉིན་པར་གཉིས། མཚན་མོ་སྲོད་ལ་གཅིག་སྟེ་གསུམ་དུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་རྒོད་པ་རྒྱུན་ ཆད་པས་ཤིན་ཏུ་ཞི་སྟེ།སྔར་དབུགས་ལ་བལྟས་ན་བགས་ཀྱིས་འགུལ་བ་དེ་ཡང་མེད་པ་དང་། རྩོལ་བ་ཀློད་ཀྱང་སྔར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་ལྔ་ཙམ་དུ་བྱིང་བ་མེད་པ་དང་། སྔར་རྒོད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོན་ཆེ་བར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཛིན་ཆེ་ཞིང་ ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བས་མཚན་མུན་ནག་བཞིན་དུ་འདུག་པ་དང་།ལུས་ཇི་ལྟར་འདུག་པ་མ་ཤེས་ཀྱང་། སྔར་བསྒྲིམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་བར་བརྩམས་ན། རྩུབ་ཅིང་བསྡོམས་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་བཤིག་པར་དཀའ་བ་ལྟ་བུར་འདུག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ དང་པོའི་སྐབས་དེར་འཕྲོ་བ་མེད་ཀྱང་བགས་ཀྱིས་མི་གསལ་ཞིང་ཞུགས་ལ་བྱིང་བར་དོགས་པ་ཡང་རེས་འགའ་འབྱུང་བས་དེས་ན་ལངས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་པའི་སེམས་འབྱུང་བ་དང་།མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་བག་གསལ་ བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དེས་སྐབས་སྐབས་སུ་སྤྲིན་བར་གྱི་ཉི་མ་བཞིན་དུ་གསལ་ས་ལེ་བསྐྱེད་དེ།དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཚན་མོ་བསྒོམས་ཀྱང་ནམ་ལངས་སམ་སྙམ་ནས་མིག་ཕྱེ་ནས་བལྟས་པ་འབྱུང་ངོ་། །ལྡང་བར་བསམས་ཙམ་ན་ལུས་བསྡམས་པ་བཞིན་དུ་འདུག་སྟེ། འོན་ཀྱང་རྩུབ་པ་ དང་།ཞི་ནས་འཇམ་པ་དང་། སྣུམ་པ་སྙམ་བྱེད་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་ཁ་ཅིག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་གསལ་བ་དེ་རྟག་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། འོན་ཀྱང་དཔེར་ན་མར་མེ་འཆི་ཁ་མ་རླུང་མེད་ཀྱང་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གཡོ་བ་བཞིན་གཡོ་ཞིང་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཁྱད་པར་ ཁ་ཅིག་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།བཞི་པ་ནི་སྔར་ཧ་ཅང་གསལ་བས་སྐབས་སྐབས་སུ་གཡོ་བ་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་བལྟས་པས་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དཔེར་ན་ཞ་ཉེ་དཀར་པོའམ། དངུལ་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་བྱང་མའི་འོག་ཏུ་ཆུ་གཙང་མས་བཀང་ནས་མི་གཡོ་བར་འདུག་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་གདང་ལ་མི་གཡོ་ཞིང་ཡངས་ལ་གཟུང་རྒྱུའམ། སྤང་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ལ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་སེམས་དེ་ཡང་འདི་ཙམ་ན་སྐྱེ་བའམ། འདི་ཅི་ལ་དམིགས་མི་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་རྟོགས་མི་ནུས་པས་ཐ་མི་དད་དེ་རོ་གཅིག་གོ།

大王，心从最初边际也未迁移。大王，心至最后边际也不迁移。大王，心于现在也不住。对此，诸智者通达一切法无迁移、不迁移、不住，如是了知后，于见解也不生执著。大王，若无执著即为清净。如是以理与教，于某日夜生起大决定，夜晚不修，白天精进猛烈而短暂修持。
如是仅作身体调整后，如实观想一切法远离一切戏论而安住，于彼亦不住而极为专注，初修仅作安住境，第一日上午两座，下午两座，第二日上午三座，下午三座，第三日上午四座，下午四座，第四日上午五座，下午五座，此后递增直至未生起前，每日不超过十座修持。
如是修持，生起第一、第二、第三、第四等心。其时白天二座，夜晚初夜一座，共三座修持。其中第一为掉举断绝而极为寂静，先前观察呼吸时微细动摇亦无，虽放松精进，以先前力量持续时间如常人射箭五箭之距离无沉没，以先前观察掉举过患极大之力而执持增大，止的成分增大如夜晚黑暗般安住，虽不知身体如何安住，以先前专注之力欲从三摩地起时，感觉粗涩紧缩且难以破坏。
第二，虽于初时无散乱，然微细不明显而入定，有时生起疑虑沉没，故于起定时亦想增长观的成分之心生起，等持位中亦以明净力增长，时时如云间日光般明朗，以彼力夜晚修持时亦想是否天亮而开眼观看。刚想起定时身体如被束缚，然粗涩、寂静柔和、滑润等感受，某些差别如前。
第三，彼明显恒常生起，然如灯将灭时无风亦自然摇动般动摇而生疑虑，某些差别如前。第四，因先前过于明显而时时动摇视为过患，所缘差别如白瓷或银器皿下盛满清水不动般了知，能知所知无差别极为开阔而不动，广大无可执持或可断，完全不见，如是通达之心亦不知生于何处，缘于何处，如何亦不能通达故无差别一味。

། དེ་ཅིའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་དྲང་ལ་བརྟན་ཞིང་ངེས་པ་ཐེ་ཚོམ་མི་སྐྱེ་ལ་ཡངས་པའོ། །ལུས་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རེག་བྱ་འཇམ་ལ་ཡང་སྟེ། མི་མཐོ་མི་དམའ་ཞིང་ཡངས་པར་འདུག་ཀྱང་གཡང་ཟ་བ་མེད་ཅིང་བེགས་བུར་མན་ཆད་ལ་བལྟས་ཀྱང་ཁ་གང་ལྟར་བལྟས་ན་སྒོམ་པ་ཡང་མི ཤེས་ཏེ།དེ་བས་ན་ལྡང་བར་བསམ་ན་ཡང་ལྡང་བར་དཀའ་ལ་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་ལངས་ན་ལུས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་སྙམ་བྱེད་པའོ། །ཁྱད་པར་ཁ་ཅིག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་མཉམ་པར་ གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལས། ལྷའི་བུ་བཟང་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ་ནམ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཡིད་ཀྱི་སྨོན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་གཟུང་བར་རམ།སྤང་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ལ། །དེ་གང་དང་གང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་པ་དེ་དང་དེ་སྟོང་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་ པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང་། དོན་དམ་དེ་ནི་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཀུན་ཏུ་རོ་གཅིག་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ། །དེ་ལ་གང་རྣམས་ཐ་དད་ཀུན་རྟོག་པ། །དེ་དག་ང་རྒྱལ་གནས་པས་རྨོངས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་ཀྱང་།དགེ་སློང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དང་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལས་ཀྱང་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའི་ལུས་དང་ཆང་པ་སྟོང་པ་དང་འདྲ་བའི་ ཕྱིར་གཟུང་དུ་མེད་པའོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད། །ལྟ་བ་ལོག་པ་ཀུན་ཟད་ནས། །བློ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གཏན་ལ་ཕབ། །བརྟན་པ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཚོགས་བསྟན་ཁམས་ གསོ་སེམས་ལ་བརྟག་།རྩོལ་དྲག་ཐུན་ཐུང་ཇེ་མང་བསྒོམ། །དེ་ཡི་གསལ་སྐྱེད་རིམ་པ་བཞི། །བཞི་པའི་ལུང་ནི་བཞི་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གསལ་བའི་སྐྱེད་དབྱུང་བའི་ཐབས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལ་ཐུན་རིང་བའི་སྐྱེད དབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན།གསལ་བའི་སྐྱེད་ཐོན་ཞིང་མ་ཉམས་པ་ལ་ཉམས་པ་ལ་ཐུན་བསྲིང་བའི་སྐྱེད་གདོན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅུང་ཟད་གནས་པ་དང་། ལུས་ཅུང་ཟད་བདེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཡུན་རིང་པོར་བསྒོམ་མོ། །བསམས་ཀྱང་བསྒོམས་པས་ཉིན་མཚན་འདའ་བའི་སྐབས་ མེད་པར་ལུས་གཟེར་བ་དང་།སེམས་རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་ཞིང་མི་གསལ་བ་དང་། སྙིང་རླུང་ལྡང་ཞིང་འཇུག་པ་དང་། རླུང་ཁྲག་གཉིས་ཀ་སྐྱེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རླུང་ཅུང་ཟད་འགྲོ་ནུས་པ་ཙམ་གྱི་གྱེན་ཐུར་གཟུགས་ པོ་ལ་ཉིན་རང་འགྲོ་བར་བསམས་ཀྱང་འགྲོ་བའི་ས་དེར་མ་ཕྱིན་པར་ལུས་ལ་མི་བདེ་བ་དང་།སེམས་ལ་གནོད་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གསལ་བའི་སྐྱེད་ཐོན་པའི་སྐབས་དེ་ཁོ་ནར་ཁམས་ཀྱི་མི་བདེ་བ་མེད་ཀྱང་ཉིན་མཚན་གཉིས་ཙམ་བསྒོམ་པ་ཡང་གཞག་ལ། །སོས་དལ་ བར་འདུག་གོ།།དེ་ནས་རེ་ཞིག་མཚན་མོ་ཉལ་བ་དང་འཕྲེས་པ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་ནུས་པ་བརྟས་སུ་གཞུག་ཅིང་། ཉིན་འབའ་ཞིག་ལ་ཐུན་རིང་བར་བསྒོམ་བ་ལ་བསླབ་སྟེ། ཉི་མ་དང་པོ་ལ་ཐུན་གསུམ་བསྒོམས་པས། ཉིན་པར་ལ་བཞིར་བཅད་པའི་ཆ་གཅིག་འདས་པའི་ཚོད་ ཙམ་ཞིག་བསྒོམ་མོ།

由于什么力量使心正直而稳固，确定无疑且广大。由于无身之力，触感柔软轻盈，不高不低而宽广安住时，无有恐惧，即使向下看也不知道如何观修。因此，想要起身时难以起身，用力站起时感觉身体突然出现。
某些特殊情况与前面相同。第四，这是初学菩萨以推理方式入定，称为心等持。如是，在《圣遍行经》中，天子善心请问：'世尊，如何是菩萨等持？'世尊答道：'天子，当菩萨远离一切意愿，于诸法中既不见可执取亦不见可舍离，于彼彼不见真实，见其为空性及非真实。如是称为菩萨等持。'
在《护国请问经》中也说：'胜义谛中无有差别，一味平等即是佛性，若于此中分别差异，彼等由慢而成愚痴。'
在《圣业障清净经》中也说：'比丘，一切法因最初不可得故为断除。比丘，一切法因远离一切故为无所有。比丘，一切法因如虚空身与空屋相似故不可执取。'
在《圣三摩地王经》中也说：'无有妄想分别转，一切邪见皆尽已，智慧究竟得决定，安住如空而修行。'
积集教示调养身心，精进用功短座渐多，其明显生起四个次第，第四以四种教证而说。这是总结偈颂。明显生起方便教授已竟。
其中长座生起是什么呢？对于已生起明显且未退失者，应当生起延长座次，为什么呢？仅仅以心稍安住及身体稍安乐而长时修持。若想长时修持，会因无有日夜经过的机会而身体疼痛，心昏沉，被睡眠所压，不明显，心气升降，气血双起而感受痛苦。
譬如，仅能稍微行走的人想要整日上下行走，未到目的地之前身体不适，心生损害一样。因此，即使在明显生起之时无有不适，也应停止修持一两天夜，悠闲安住。
此后，暂时通过睡眠和休息，让精力恢复，白天则学习长座修持。第一天修三座，以白天分为四份，修持时间大约为其中一份。

།ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་ཐུན་གསུམ་བསྒོམས་པས་གསུམ་དུ་བཅད་པའི་ཆ་གཅིག་འདས་པ་དང་། ཉི་མ་གསུམ་པ་ལ་ཐུན་གསུམ་བསྒོམས་པས་ཉིན་པར་གྱི་ཕྱེད་ལྷག་འདས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྒོམ་མོ། །ཉི་མ་བཞི་པ་ལ་ཐུན་གསུམ་བསྒོམས་པས་ཉིན་གྱིས་ སུམ་གཉིས་ལྷག་བཟླས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྒོམ་མོ།།ཉི་མ་ལྔ་པ་ལ་ཐུན་གསུམ་བསྒོམས་པས་ཉིན་པར་བཞི་ཆར་བཅད་པའི་ཆ་གསུམ་ལྷག་བཟླས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྒོམ་མོ། །ཉི་མ་དྲུག་པ་ལ་ཐུན་གསུམ་བསྒོམས་པས་ཉིན་རངས་པ་ལ་ཟས་ཟ་བ་དང་། སྤྱོད་ལམ་བཅོམ་པ་མ་ གཏོགས་པ་བསྒོམས་པས་དུས་འདའ་བར་བྱའོ།།ཉི་མ་བདུན་པ་ལ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་ཟས་ཀྱི་གོང་དུ་ཐུན་གཅིག་།ཟས་ཟོས་ནས་ཐུན་གཅིག་སྟེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉི་མ་རངས་པར་འདའ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་ནི་སྟན་ཤིན་ཏུ་འབོལ་ཞིང་འཇམ་པ་གཉིས་སམ། གསུམ་ཕ་ཚད་ཚུ་ཚད་དུ་བཏིང་ལ་གང་བདེ་བར་སྤོ་ཞིང་བསྒོམ་སྟེ། དེའི་སྟེང་དུ་དང་པོ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ལ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་ཅུང་ཞིག་ལོན་པ་དང་། །སེམས་རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པ་དང་། ལུས་ལ་མི་བདེ་བ་བྱུང་ན་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་བརྐྱང་བའམ། གཉིས་ཀ་བརྐྱང་བའམ། གློ་གཡས་པས་སྙེས་པའམ། གཡོན་སྙེས་པས་སམ། ཡུད་ཙམ་ཞིག་གན་རྐྱལ་དུ་འདུག་པ་འམ། མདོར་ན་སྤྱོད་ལམ་ཕོག་རེ་བསྒྱུར་བས་ལུས་ལ་གནོད་པ་དང་། སེམས་ལ་གནོད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་ཤས་ཆེ་ན་དལ་བུས་ལངས་ལ་འཆག་ས་དཀྱུས་རིང་ཞིང་ཞེང་ཧ་ཅང་མི་ཆེ་བར་བྱས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཕར་འགྲོ་བ་དང་། ཚུར་འོང་བ་ལན་གཉིས་གསུམ་བཞི་ཙམ་བཅགས་ལ་ཡང་འདུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཀུན་ལ་དམིགས་པ་མི་གཏང་ངོ་། །དེ་ཡང་གང ལྟར་བསྒྱུར་ཀྱང་ལུས་ལ་འཇམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཤས་ཆེ་ཆུང་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་ལ་མེད་པ་མི་སྲིད་ན།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཡིན་གྱི་མེད་ན་ངལ་གསོ་དགོས་སོ། སེམས་རྒོད་ན་རྣམ་པ་ལ་མི་སྤྱད་པར་སེམས་ལ་སྤྱད་ན་དེས་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་འགགས་ན་ གཟུགས་བརྙན་འགགས་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཧ་ཅང་མི་འཇིགས་པར་བྱ། བག་གློད་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་བཞི་ཁྲིར་ཡང་སྤྱོད་ལམ་མ་བསྒྱུར། གོས་མ་སྤོས་པར་མཉམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་ན་བདག་གིས་ནི་ཉིན་མཚན་རེ་རེ་ཡང་ མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་པ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལུས་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་འདས་ཀྱང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ལ་ད་ལྟར་ཡང་སྨོས་པ་ཆུང་ཞིང་གཉུག་ཐུང་བ་འདིས་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་བས་ན་བདག་གི་དོན་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ན།གཞན་གྱི་དོན་ལྟ་ག་ལ་འགྲུབ། དེ་བས་ན་བདག་གིས་ཉིན་རངས་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་འདིས་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །མདོར་ན་ཡུན་རིང་བར་འཛིན་པ་ཆུང་དུ་འགྲོ་ལ་ཐུན་གཞུག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་དགོས་པ་དང་། གཏང་རྒྱུ་ཅིག་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་བསྒོམ་མོ། །གཏང་རྒྱུ་མེད་པར སངས་ནས་འདུག་ན་བསྒོམས་ཀྱང་ཕན་མེད་ལ་གནོད་པ་སྐྱེ་བས་ངལ་གསོའོ།།དེ་ལྟར་ཉིན་པར་ཐུན་གཉིས་ཀྱིས་ཉི་མ་འདའ་བར་ནུས་ནས་མཚན་མོ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ཉིན་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ལ་ཕྱི་དྲོ་རླུང་གི་དུས་སུ་གཉིད་བག་རེ་ལོག་ནས་མཚན་མོ་སྟན་བདེ་བ་གཉིས་གསུམ་ ཡང་བཏིང་ལ།ཡང་ཡང་བྱིང་སྟེ་འགྲོ་ན་འཆག་ས་བདེ་བར་བཅས་བྱས་ལ། གོས་དང་ལྷྭམ་དྲོ་བར་བྱས་ལ་དལ་བུས་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཟིན་པར་བྱ་ཞིང་བསྒོམ་མོ། །ངལ་གསོ་དགོས་པའི་བསམ་པས་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བྱེ་ བྲག་ནི་རྒྱུ་སྐར་ལ་ཚོད་དཔག་ཅིང་ཞག་བརྒྱད་ཀྱི་མཚན་མོ་འདའ་ནུས་པར་བྱའོ།

第二日修持三座，经过三分之一的时分。第三日修持三座，经过白天一半以上的时分。第四日修持三座，经过白天三分之二以上的时分。第五日修持三座，经过白天四分之三以上的时分。第六日修持三座，除了白天进食和调整威仪外，其余时间都在修持中度过。第七日除了这些之外，饭前一座，饭后一座，以两座度过整个白天。
关于威仪，应铺设二三层柔软舒适的坐垫，长宽适中，随意变换姿势而修持。首先结跏趺坐而修。之后过了一会儿，如果出现昏沉、困倦、身体不适，可以伸展一条腿或两条腿，或者右侧卧或左侧卧，或者暂时仰卧，总之通过改变威仪来消除身心的障碍。
即便如此，如果昏沉和困倦严重，就应缓缓起身，在一处长而不太宽的地方来回走动二三四次，然后再坐下，这些过程中都不要放弃观修。无论如何改变姿势，身体都会有或多或少的轻安，不可能完全没有，就这样修持，如果没有轻安就需要休息。如果心散乱，不要执著于相，而应专注于心，这样就能平息，就像镜像随物体消失而消失一样。因此不要过分恐惧这些现象。
放松下来想着：'诸菩萨四万年中都不改变威仪、不换衣服而入定，而我连一昼夜都不能安住等持。从无始轮回以来，虽然经历了无数身，却都无有意义，现在也是懈怠而寿命短暂，将来也会如此，这样连自利都无法成就，更何况利他？因此我应当整日安住等持，以这样的威仪而住。'
总之，长时间持续会减少，在座末需要从三摩地起定，如果有所缘境就这样修持。如果没有所缘而空着，即使修持也无益反而有害，应当休息。这样能以白天两座度过一天之后，就应当学习夜间修持。白天保持舍心，傍晚风时稍微睡一会儿，夜晚铺设二三层舒适的坐垫。
如果一再昏沉，就在舒适的地方设置经行道，穿上暖和的衣服和鞋子，缓缓地来回行走，以正念和正知摄持而修持。需要休息时的想法也如前所述。特别是要观察星宿来计量时间，要能度过八天的夜晚。

།དེ་ལྟར་བསླབས་པས་ཉིན་མཚན་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ལ་གཅིག་རངས་པ་བསྒོམས་པས་འདའ་བར་ནུས་ཤིང་ལུས་བདེ་བ་དང་སེམས་དགའ་བ་དང་བཅས་པར་འདུག་ན་དེ་ ཙམ་གྱིས་རེ་ཞིག་ཐུན་རིང་ལ་ལོབས་པ་ཡིན་ནོ།།ཐུན་བསྲིང་བ་ཡི་ཚད་དང་ནི། །ཉིན་མཚན་རེས་མོས་བསླབ་པ་དང་། །གོ་རིམས་སྤྱོད་ལམ་བསམ་པ་དང་། །ཚད་དུ་ཕྱིན་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།དེ་ནས་ བསྒོམ་པ་གཅིག་པུ་མི་བྱ་བར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་།ལྡང་བའི་སེམས་སུ་བཅས་པ་ཉིན་པར་གཉིས། མཚན་མོ་གཉིས་ལས་མི་མང་བར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་གཞུང་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གཉིས་ཏེ། ཐབས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཐབས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཕན་ཡོན་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད་ཀྱང་བདག་གི་དོན་ཙམ་སྒྲུབ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། །སློབ དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས།གནས་ལ་དད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་དང་སེམས་དང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་སྔོན་དུ་དྲང་བའི་དབང་གིས་དེ་ལ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་རྙོག་ པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུལ་བ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་ལྟ་ལ།བདག་ཉིད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐོས་པར་མི་དགའ། གལ་ཏེ་ཐོས་ཀྱང་ལེགས་པར་མི་སེམས། སེམས་ཀྱང་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། གཞན་དག་ལ་ཞེ་སྡང་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་སློབ་པ་ལ། འདི་སྐད་ཅེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཁོ་ན་གདུལ་བ་ཡིན། དེ་ཁོ ནས་ཆོག་གོ།།གཞན་ན་བསླབས་ན་འདུལ་བ་ལ་བཅིངས་ཏེ། འགྲོའོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་། ལྟ་བ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར། ཟག་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་གང་ཞེ་ན།དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལྔའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདའ་བར་འདོད་ནས་དེའི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ཏེ་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་ཡུན་རིང་ཞིག་ལོན་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱར་ཕྱིན་པ་ལས་དེ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ ཆེན་པོས་བཟློག་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཅུར་དེད་དེ་ཕྱིར་ཕུལ་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་འདའ་འམ།བསྐལ་པ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བསྐལ་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཀྱང་འདའ་བར་ནུས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་དེ་ནི་གནས་མ་ལགས་ཏེ།གོ་སྐབས་མ་མཆིས་སོ།

如是修习，于昼夜任何时候，保持平等心，专注修习一境，能够安住，身体安乐，心生欢喜，如是暂时已熟练长座。
'延长座次之标准，昼夜交替而修习，次第行为与思维，圆满成就所摄也。'此为总结偈颂。
其后，不应只是修习，应具前行及起座之心，白天两次，夜晚两次，不应过多，应当方便智慧双运，如前所说。
于此，何为邪解之根本？有二：于方便邪解及于智慧邪解。其中于方便邪解者，此处有些人仅仅了知功德而发菩提心并发愿，然仅成办自利，就声闻而言，如阿阇黎无著所说：'何为信解处？如是，此处若有人于如来所说之法律生起信心与净心，此即名为信解处。此中所谓处者，即如来所说之法律，以是世间与出世间一切白法生起之处故。由其引导力而于彼生起信心，此即是信解处，以能遣除一切烦恼垢染浊故。'依此而说唯以律仪能得大菩提，如是说及见。
自己也不乐听闻大乘法，纵然听闻也不善思维，思维也不修习，且对他人生嗔，对入大乘经典之理者也生嗔，对初发心菩萨学习学处时如是说道：'唯菩萨学处是调伏，唯此即可，若学习其他则束缚于律仪而行。'如是说及见，以彼等见解不能得大菩提，不能尽诸漏。
如《决定不决定入印经》中说：'其中，何为如牛车般行之菩萨？譬如有人欲越过如五佛刹微尘数之世界，乘牛车入道，经长时间行至百由旬，为大风轮所阻，退回八十由旬，此人以牛车能否越过彼等世界？乃至不可说不可说劫，能否越过一世界？'白言：'世尊，此非道理，无有是处。'

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་འཛིན་མི་ཀློག་།ཁ་ཏོན་དུ་མི་བྱེད། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཉན་ ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་།དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱེད། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཀློག་ཅིང་ཁ་ཏོན་བྱེད། དཔྱོད་ཅིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་ལ་གཞན་ཡང་ཀློག་ཏུ་འཇུག་པ་ནས་ཀུན་ཆུབ་པའི་བར་དུ་བྱེད་ན། དེ་ནི་དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གང་ཡིན། དེ་བླ་ན་ མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལམ་ལས་སླར་དྲངས་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྟུལ་པོར་གྱུར་ཅིང་ཉམས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསླབ་པ་ཡིན་ལ། སྡོམ་པ་གསུམ་ལས་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཤིན་ཏུ་གུས་པས་བསྒྲུབ་དགོས་ལ།དེ་ཁོ་ནས་ཆོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་སྡོམ་པས་བསྡོམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་སྤྱོད་དོ།།སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་འདི་མདོ་སྡེ་དང་འདི་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་པ་དེ་དག་ལ་བདག་གིས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་ཤེས་རབ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ལ་སྤྱི་ནི་འདི་ན་ཁ་ཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རླུང་ཆུས་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་མེ་གསོད་པར་བྱེད་ དེ།འདི་སྐད་དུ། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤང་བ་དང་། དགེ་བ་བཅུའི་བསྒྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཟབ་མོའི་དོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་ན་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ ཏེ།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་སྐྲ་བྲེགས་པ་ཙམ་ལ་ཟེར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཕྱལ་ལེ་བ་ཅིག་དགོས་སོ། །དེ་བས་རྟོགས་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། མ་རྟོགས་ན་གཉེན་པོ་ཡང་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འཕགས་པ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་ པ་ལས།འདོད་ཆགས་སྒྲིབ་པ་ནས་ཤེས་རབ་སྒྲིབ་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པར་གཉེན་པོ་སློབ་པར་བྱེད་པས་ངན་འགྲོ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་སོགས་པ་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ཡང་མི་དགེ་བ་སོགས་འཇུག་གོ། །དེ་ སྐད་དུ།སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། དབུ་མའི་རྩ་བ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་ལྡན་ཕུང་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་པ་དང་། །གསང་སྔགས་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་ པ་ལས།རྣམ་པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་པར། །ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་ཅིང་། །གང་དག་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ། །སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག་།ཅེས་གསུངས་སོ།

世尊说道：'同样地，如果有人发起菩提心后，不受持、不读诵、不背诵大乘，不如理作意，而依止声闻乘者，与他们一起修学，读诵声闻乘、背诵、思维、通达，并且也让他人从读诵乃至通达，那么他原本所具有的智慧眼，就会从无上智慧道中退转回来。这位菩萨由修习菩提心所生的智慧根和智慧眼也会变得迟钝而退失，这就是如牛车般行进的菩萨。'
因此，善说的律法是三种学处中增上戒学，在三种律仪中属于律仪戒，所以应当以极大恭敬心修持，但仅此还不够。如《圣宝云经》中说：'善男子，云何菩萨为菩萨学处律仪所摄受？在此，菩萨如是行持：仅以别解脱戒，我不能证得无上正等正觉，而应当学习如来在诸经中所制定的菩萨行为和菩萨学处。'
关于对智慧的错误理解有二：总的和别的。其中总的是：有些人用空性之风水熄灭白法之火，他们说：'断除十不善业和修持十善业是为执著实有的声闻说的。如果了知大乘甚深义——诸法无自性，则做什么都不会成为过失。出家也不是仅仅剃发而已，需要心无所住。因此，若有证悟，杀生等也不会成为障碍；若无证悟，对治也会成为障碍。如《圣业障清净经》中说从贪欲障到智慧障。'这种说法是在未降伏自身违缘的情况下修学对治，只会造作恶趣之业，追随这种说法的人也会趋入不善。
如龙树菩萨在《中论》中说：'若于空性见解错，智慧浅薄者将毁，如错误执蛇方式及颠倒修持密咒般。'又在《六十正理论》中说：'不知离戏义，仅依闻行事，不造诸福德，此等劣者毁。'

།འོན་ཏེ་ང་ཤེས་རབ་ཆེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱང་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་མི་འཛེམ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལས་ཀྱང་། ས་གཉིས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་བཞག་སྟེ། ས་ལ་གནས་པ་བས་ང་ཤེས་རབ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་གཟུ་ལུམ་ཆེས་སོ། །དེ་བས ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་པར་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ན་དང་དུ་བླངས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རང་དགར་སྤྱོད་པ་བསླབ་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལས། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བུ་མོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ། གང་བདག ཉིད་ཀྱང་བསླབ་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ ན་སྟོང་པ་ཉིད་གོ་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་ཕམ་པར་བྱས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ཏེ།མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བུ་མོས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་ནི་དཔའ་བོ་ཞེས་མི་བགྱིའོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་བཅོམ་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་མི་བགྱིའོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཟླ་བའི་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། དེ་ནི་བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པ་གཞན་མི་འདོར། །དཔའ་བོ་དེ་ ནི་བུད་མེད་དབང་དུ་གཞར་མི་འགྲོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བ་ལས་ཀྱང་། དཔེར་ན་མུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་ནི་མར་མེ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ཤེས་རབ་མ་ལགས་སོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ཀྱང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སྦྱིན་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་འབྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་བསྒོམས་ནས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲ་དང་།ཐབས་ལ་མཁས་པར་བྱའི། རང་གི་ཁྱིམ་ན་དཔའ་བ་བཞིན་དུ་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཆེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་ཕམ་པར་བྱས་ལ་དད་པ་ཆུང་བས་བསླབ་པ་ལ་ གཡེལ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་གཞན་ལམ་ལོག་པ་ལ་གཟུད་ཅིང་བསྟན་པ་ལ་རྨ་གདོད་པ་ནི་མི་རིགས་སོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཁོ་ནས་ཆོག་པར་འཛིན། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟོགས། །དེ་དག་སུན་དབྱུང་མདོར་བསྟན་པ། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་ཡིན།།དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ན་ཁ་ཅིག་བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ གཉིས་སུ་མེད་དེ།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།

如果说'我智慧很大而且也修福德，所以不避讳烦恼'，这也是不合理的。《十地经》中说：'二地菩萨戒律清净，对于微细的过失也要保持正知而安住，相比于住地的菩萨，说我智慧大是非常傲慢的。'因此，在世俗谛中，如果在未生起对治之前对烦恼保持舍心尚且会增长，更何况是主动接受烦恼呢？
因此，随意放纵烦恼、远离学处的人不是出家菩萨。如《圣文殊游戏经》中文殊说：'女子，出家是依赖戒律的，破戒者根本不是出家人。'
又在同一部经中说：'若自己受持学处和清净戒律，也使破戒众生趋入戒律学处和禁行，这才是出家菩萨。'
因此，即使通达空性，但被烦恼所降伏的人不是菩萨。同一部经中说：'女子说：文殊，譬如阿罗汉不称为勇士，文殊，同样，被烦恼所降伏的人也不称为菩萨。'
关于智慧广大并通达空性后修行的功德，《月灯经》中说：'他不舍弃如来的其他学处，这位勇士不会被女人所控制'等等。
《圣法普行经》中也说：'譬如与黑暗共处的不是灯，同样，与烦恼共处的不是菩萨的智慧。'
《圣顶髻珍宝经》中也说：'空性瑜伽从布施到智慧都不应分离。'
《学处摄要》中也说：'修习般若波罗蜜多后也要善巧调伏烦恼的声音和方便，不要像在自己家中逞英雄一样。'
因此，说菩萨虽然智慧广大但被烦恼所降伏，因信心小而懈怠学处是合理的，但引导他人入邪道并损害佛法教法是不合理的。
仅以戒律为满足，以智慧悟一分，破除彼等邪见，摄颂偈如是。
其中对别相的邪解有二：对见解的邪解和对修行的邪解。其中对见解的邪解是：有些人认为二谛在事物上不成立，因为未生的东西是无二的，如虚空一样。

།བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པས་གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་གཉིས་མེད་པར་བསྒྲུབ་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པོ། །འོན་ཏེ་སྤྱིར་བསྒྲུབ་ན་ནི་ གཏན་ཚིགས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ།མངོན་སུམ་དང་འགལ་ལོ། །མ་སྐྱེས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པས་ཁྱོད་ལ་མཚོན་གྱིས་བཏབ་ན་བཟོད་དམ། ཞེས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བྱིས་པ་མ་རིག་པས་ལྡོངས་པའི་བསམ་པ་དང་སྦྱར་ནས་སྨྲ་བའམ། འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཏེ། དེ་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བའམ། མཁས་པའི་བསམ་པས་ཀྱང་སྨྲ། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་གཉིས་མ་ གྲུབ་སྟེ།འདི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཟག་དེས་མ་ཐོས་མ་བསམས་མ་བསྒོམས་པས། བློ་ལ་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་མ་གྲུབ་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པའོ། །བདེན་པའོ་སྙམ་པས་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བས་འདི་བརྫུན་པའོ་ཞེའམ། སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བའམ། རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་འགྲུབ་མི་སྲིད་དོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་གིས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའམ། གང་ཞིག་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པར་དེ་མ་ཤེས་པ་དང་། དེ་གཞག་པའམ། རིགས་པས་གནོད་པར་མ་གྲུབ་ན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ། གལ་ཏེ་རིགས་པས་གནོད་པར་གྲུབ་པས་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་གྲུབ་བོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྔར་གྲུབ་པས་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ། དེས་ནི་གཉི་ག་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། ཧ་ཅང་ཡང་ཆེས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མིང་ལས་དོན་མེད་པར་བཞེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། མིང་ལ་བརྩད་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་མངོན སུམ་དང་འགལ་ཏེ།མོ་གཤམ་གྱི་བུ་འདི་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། དེ་ལ་མཚོན་བཏབ་པ་དང་། ཁྱོད་ལ་མཚོན་བཏབ་པ་གཉིས་གནོད་པ་མེད་པས་འདྲ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སློབ་དཔོན་ནི་དེ་ལྟར་མི་བཞེད་དོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་ལ་ མཁས་རྣམས་ལ།།ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས། །མེད་པ་རྣམ་པར་བཟློག་ཟིན་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་དགག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཁོ་བོའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་བཀག་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས་ཏེ་བཏང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བ་ལས་ཀྱང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ལ་སྨྲས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མིང་ཙམ་དང་བརྡ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སམ། ཡང་ན་ གཅིག་གིས་གཅིག་བཤད་པར་གསུང་གི་།དོན་དམ་པར་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བདེན་པ་གཉིས་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་རིགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་རིགས་པས་གྲུབ་པ། རྟག་པ་གཅིག་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདུག་པ།སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོའོ།

二谛从本初即无生且清净，故无二。对此回答说：如果要成立胜义无二，则是成立已成。若要普遍成立，则因不成立，与现量相违。无生则无苦，你被刀刺时能忍受吗？应如是说。有些人说无胜义谛，唯一只有世俗谛。对此回答说：是依愚者无明迷惑的想法而说，还是依事物的实际情况相符而说，或是依智者的想法而说。对此，若如第一种情况则二者皆不成立。如是，胜义谛是由于未闻、未思、未修宣说彼法的补特伽罗，故于心不成立。由于彼不成立，色等唯生起'是真实、是谛实'的想法，故此为虚妄，或因能障蔽故称世俗，或因理能破故称世俗，皆不可能成立。
若如后一种情况，对此回答说：若不知何者能障蔽，或何者有障蔽，且未建立彼，或理未能破，如何称为世俗？若说由理能破而成立此为世俗谛，则由此先成立胜义谛而知此为世俗谛，故彼已承认二者。有些人说圣龙树的密意是胜义不成立，甚至世俗中亦许唯有名无实义。对此回答说：于名无诤论。此与现量相违，若说石女儿存在，则你被刺与石女儿被刺二者应成无害相等。
论师并非如此许可。《六十正理论》中亦云：'于因果善巧诸智者，一切过失生起处，无性已得遮。'又说：'你遮破我为破除彼而起的烦恼，是帮助我。'《圣法普行经》中亦云：菩萨无所作对菩萨智慧降伏说：一切法唯是名称、唯是假立等，此亦是世俗中的异名或互相解说，并非显示胜义。有些人说二谛于事物中成立，其中世俗谛为理所破，胜义谛为理所立，是常一、为一切法之法性、离一切戏论之体性。

།དེ་སྐད་དུ། བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་། མ་བྱུང་ཡང་རུང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ དོན་དམ་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ནི། དེ་ཉིད་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཉིད་རིགས་པ་དང་ ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རིགས་པས་མཐོང་བར་འགལ་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་བརྟགས་ན་དེ་སྐད་གསུངས་ཀྱི། དེ་ནི་རིགས་པ་གྲུབ་པ་དོན་དམ་པར་གཞག་རྒྱུ་མེད་དེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་བདེན་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ལས། ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཀྱང་འདས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ལྟ་ཕར་ཞོག་དེས་ཀྱང་ཡུལ་དུ་བྱ་བའི་གནས་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱུང་ཙམ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་ལ།བྱུང་བས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱིས་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་ཙམ་ནས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་སྐྱེ་བ་ན་དེ་སྐད་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་རྟག་པ་དེ་གང་གི་ཆོས་ ཡིན་ཏེ།སྔ་ན་གནས་པ་དང་ཆོས་ཅན་གསར་དུ་བྱུང་བ་གཉིས་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་ཏུ་མི་འདོད་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཟག་གིས་བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཡོད་པར་བརྟགས་ནས་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལ། གང་ ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་ནས་བདག་ཡོད་པར་མི་བདེན་ཏེ།རིགས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཡོད་པ་བདེན་ན་བྱིས་པ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་བས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཚངས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ད་འབད་པ་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ པ་ཡིན་ཏེ།རིགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ན་དོན་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཆོས་ཅན་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ ཅིག་ཡོད་ན།མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བདག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ཁས་ལེན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལ་ཐ་དད་ཕྱོགས་དང་འདྲེ་བས་ན། །ཁྱབ་རྣམ་གཅིག་པུར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སུན་དབྱུང་ངོ་། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བུས་བརྗོད་ན། འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྟན། དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་རིག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་པར་གཅིག་ཡོད་མི་སྲིད་དོ།

如是说道，在《二谛分别论》中说：'随顺正理之本性，是诸救护法身故。'
在《圣十地经》中说：'如来出世与否，此法界恒常安住，如是一切法空性，一切法无所缘。'
在《圣宝云经》中说：'善男子，若无胜义谛，则梵行无义。'对此回答：
所说'随顺正理之本性'等，即是从彼中思维为何是依理安住之本性时，说明彼本性具足正理。
然而一切法胜义中以正理见相违，仅就未见而观察时如是宣说，彼非胜义中可建立之正理，
如是在《圣二谛教授经》中说：'天子，胜义谛者，超越一切种智智慧之境。'
更不用说其他，此说明即彼亦无可作为境之处。
所谓本来安住常者，亦是如来未出世时，色等胜义中有，非因出世而无，而是任何事物从生起之时即胜义中不成立之理而生时如是宣说。
若非如此，法性本来常住者是谁之法，若不许先前安住与法相新生二者成立与安乐为一，
'梵行无义'之说，是就凡夫众生执著补特伽罗我与法我为实有，对此执著补特伽罗与诸法无我之理而说，非说无有正理所成。
若实有为真，则因凡夫皆见无错乱故，为得涅槃清净故，现今精进即成无义。
此即是说，非说无正理境界成就则无义。
所谓'安住于一切法相之法性'者，亦是一法相离戏论，如是他法亦离戏论而如是宣说，
若有遍及一切法相者，则如外道许我遍一切，对此'以差别方分相杂故，岂能成一遍满性'而破。
所谓'远离一切戏论之本性'者，即彼本身即是戏论。
若如是说，圣无垢称为何不说？因此，胜义中以正理成立之胜义一性不可能存在。

།འོ་ན་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འཕགས་པ་ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། དེ་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་བམ་དོན་དམ་པ་གཉིས་སུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་འདིར་ཟད་དོ་ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར ལུང་བསྟན་པ།འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས། དབུ་མའི་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ། །དོན་དམ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བསྟེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལས། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དུས་སུ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་གྲུབ་ལ། མཁས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་གཉིས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དུས་ན་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཡང་ཁས་བླང་དུ་མེད་དོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ན རེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བདག་ཉིད་གཅིག་པས་ཆོས་ཅན་དབང་པོའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་སྟེ།དེ་སྐད་དུ། བར་ཏི་ཀ་ལས། དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་།བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ལ། །ཚད་མ་རྣམས་ཀྱི་བརྟག་བྱ་གང་། ། མ་མཐོང་ཆ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་བདེན་པ་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པས་མ་མཐོང་བ་དང་འདྲའོ། །དེ་སྐད་དུ། དབུ་མའི་རྒྱན་ལས ཀྱང་།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་དབེན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པས་བསྒྲིབས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བཟུང་བཞིན་དུ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཟུང་མོད་ ཀྱི་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་མ་བཟུང་བ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་པས་འདི་ནི་དམིགས་པའི་རིགས་བྱར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་མཐོང་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་མ་འདོགས་ཤིག་།དེ་སྐད་དུ། བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། ཐ་སྙད་ནི་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་དགོངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ ན།དེ་ནི་མི་འགལ་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱི་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་མི་སྲིད་དོ། །བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ འདི་ཁོ་ན།།ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཐ་མི་དད་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་འདིར་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ཐ་མི་དད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ བས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་ཡང་བདེན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡང་འདུས་བྱས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་ འགྱུར་རོ།

那么如何呢？为此这样说：如实通达诸法实相的世尊在《圣父子相见经》中说道：'如来通达世俗谛和胜义谛二谛，所应知的也仅此世俗谛和胜义谛而已。'如实通达如来密意并得授记的圣龙树也这样说道，在《中论根本慧论》中说：'诸佛依二谛，为众生说法，一以世俗谛，二第一义谛。'因此在抉择时，事物是成立的，智者也如是了知而安立二谛。在抉择时既非成立亦非不成立，任何也不可承许，如是宣说。
有些人说：法与有法是一体，如同现量见到有法根境一样，法性也能现量见到。如《释量论》中说：'一体义自性，本身是现量，诸量所观察，未见有何分？'对此回答说：那么凡夫异生也应该见到真谛。若说因为未生起决定智慧故如同未见，如《中观庄严论》中也说：'诸法远离增益相即是空性，空性为增益相所障蔽的自性，故凡夫虽然执取事物自性也不能决定，因此虽然执取但因可安立名言故如同未执取，此非所缘境。因此为现量等所违。'如是宣说。
若说如此，则不应说眼识见到法性。如《二谛分别论》中说：'名言是以决定为先导故。'若说与法称论师的密意相违，则不相违。论师是针对无常性而说，因为那是事物故无相违。空性非事物故不可能为根现量所见。《二谛分别论》中说：'如是所显现，唯是世俗谛，其他是胜义。'或者是针对无别而说，故于此处也无相违。
对此有人说不异和一非是异义。如是现量见到法性则一切都应现量见到真如，如同法界般有法也应成为真实，应成为无烦恼，如同有法般法界也应成为有为法和有烦恼。

།དེ་ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་ཁས་མ་བླངས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། འོ་ན་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མས་བཅིངས་པ་རྣམས་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཐ་ དད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཞན་དུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དུང་དང་དཀར་པོ་བཞིན་དུ་གཅིག་དང་ཐ་དད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ནི་སྐྱོན་འོང་ལ། དེ་གཉིས་སུ་ མ་བརྗོད་པས་གྲུབ་པ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་སྐྱོན་དེ་ནི་ཆོས་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ལ་འཐད་དོ། །ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཅན་དང་གཅིག་པར་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཐ་དད་པར་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན།བརྗོད་དུ་མེད་པ་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པར་གཞག་རྒྱུ་ཅིག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་གྲུབ་ནས་འབྲེལ་པ་གསུམ་པར་ཁས་བླང་རྒྱུ་ཡང་མེད་དེ་འབྲེལ་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ལས་གཞན་མེད་པར། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་ གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།།འོ་ན་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ་སྙམ་པ་ལ་བདེན་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་ལ་གང་ ཟག་དང་ཆོས་དེ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་དུ་གདགས་པས་དེ་ཙམ་ལ་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པས་བཀག་སྟེ།བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ། དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། མ་ཡིན་ཐོག་མེད་རྒྱུད་ལྕི་བར། །དངོས་པོར་སྒྲོ་བཏགས་དབང་བྱས་པས། །དེ་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མངོན་སུམ་ རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་ས་དང་པོ་ཐོབ་ཡན་ཆད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གསལ་བར་རྟོགས་སོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པ་གཅོད་པ་ཙམ་དུ་བས་ཀྱི་མངོན་ སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་གཅོད་བྱེད་པ། །ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །རྗེས་སུ་དཔག་རྣམས་དཔོག་པར་བྱེད། །རྣལ་འབྱོར་དབང་རྣམས་མངོན་སུམ་གསལ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ ལོག་པར་རྟོག་།ཆོས་ཉིད་མཐོང་ལ་ལོག་རྟོག་དང་། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་འབྲེལ་པ་ལ། །ལོག་པར་རྟོག་པ་སུན་དབྱུང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།

说了'在一切处都未承许为一故无过失'之后，那么仅仅是诸行无我就不会成为胜义的性相，被诸行相缚的人们也不会被瑜伽师所降伏，因为执著彼为异体且法界为他故。因此，如同螺与白色一样，不可说一与异，是不可说一体与他体的关系。
对此回答说：说为一体与他体是有过失的，但未说为二者而成立一个关系也非无过失。一与异的过失是对法成为事物而言合理。法性离戏论，与有法一体有过失也非有也非无，异体有过失也非有也非无。
不可说这一说法与有法的关系，也没有真实成立后而可承许为第三种关系，因为关系除了彼之体性和从彼所生的关系外别无他者，这是前代的法称论师等人所说。
那么，对于觉得'莲花戒论师在《中观光明论》中说为不可说一体与他体'的想法，虽然是对的，但那是指补特伽罗和法本身以正确的智慧未成立为补特伽罗和法，仅仅在此基础上安立补特伽罗和法本身为法性，仅仅对此假立为自性一体的关系。
以不可说一体与他体而说明为任何都不成立。因此，有法本身即是离戏论，仅此即是法性。而且遮遣增益后，凡夫异生们不能现见。如《中观庄严论》中说：'非是无始串习重，增益事物力所致，是故一切有情类，不能现量而通达。'
大瑜伽自在者从获得初地以上，如来们则清晰通达。诸异生仅仅以因相门中遮遣增益而已，并非现量。如彼论中说：'于彼遮除增益时，以能了知诸因相，比量诸者而推度，瑜伽自在现量明。'
'于二谛邪分别见，见法性邪分别见，法与有法关系上，邪分别见当破除。'此为摄义偈颂。

།ཁ་ཅིག་ན་རེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་སྒྲོ་བཏགས་པས་གཅོད་པ་ན། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་ཏེ་འདི སྐད་དུ།གང་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་དེ། བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་འདི་དག་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་སྨྲས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ སྦྱོར་བ་ལ་གོམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ནི་རིགས་ན་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་དགོས་པའི་རིགས་ཅིག་ཡིན་ན་ནི།སྦྱོར་བ་དེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནམ་གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་གང་གྲུབ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟ་ བུར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྤྱིར་བཏང་ནས་དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སྨྲས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། མཐུན་པའི་དཔེ་དེ་ལ་འབྲེལ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་བམ་མ་ཕབ། མ་ཕབ་ན་ནི་དཔེ་སྨྲོས་པ་ལ་དོན་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཕབ་པོ་ ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ལ་སྨྲས་པ། དགག་པའི་སྒྲར་སྦྱར་ནས་གཏན་ཚིགས་དོན་དམ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་གཉིས་འབྲེལ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་བམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་ནས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཅིག་ལ་འབྲེལ་པ་གཏན་ལ་ཕབ། དེ་ ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན།སྨྲས་པ། འབྲེལ་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའམ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ། དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་ན། འོན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས། རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་འཕགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ན་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་མི་སྲིད་པས། མི་སྲིད་པའི་དོན་སྨྲས་ན་བདག་ཉིད་ཉམས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པས་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་དེ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་དེ། རྟག་ཏུ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྣང་བ་ལས་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཡང་མི་མཐོང་མི སྲིད་དོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་བསལ་ཏེ། གང་ཁས་བླངས་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན། བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་ལྟ་བུའོ། །རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་བས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ མི་དམིགས་པའོ།།གཟུགས་བརྙན་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲགས་པས་ཀྱང་གསལ་ཏེ། བརྡ་ཤེས་པ་གྲུབ་པའི་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ཅིག་ལ། མེ་ལོང་གི་ནང་ལ་ཅི་འདུག་ཅེས་དྲིས་ན། བཞིན་ཁོ་ན་འདྲ་བ་ཅིག་འདུག་ ཅེས་ཟེར་བ་ལས།ཅི་ཡང་མ་མཐོང་ཞེས་ཟེར་མི་སྲིད་དོ། །རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཟེར་རམ། ལུང་གིས་གསལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་མིའམ་ཅིའི་རྒྱལ་པོ་ལྗོན་པས་ཞུས་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།དཔེར་ན་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡི། །མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་དག་ལ། །གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ལྗོན་པ་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་ གྲུབ་མི་སྲིད་དོ།།འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གྲུབ་པོ་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་དཔེ་མི་སྲིད་དོ།

有人说，凡夫通过遮遣增益而了知，是从因明的角度而了知的，说道：'凡是离一和多的，在胜义中无自性。我与他人所说的这些，也是离一和多的，仅仅通过说这些就能了知所要证成的。'
对此回答说：利根者通过修习而了知是合理的，但如果需要同法喻等推理，那么这种推理是遍计所执性还是依他起性尚未确定，因此似乎成为不定因。
如果说'通过总的类推，例如如同影像'而无过失，对此回答：在相似的比喻上是否确立了关联？如果未确立，则说比喻毫无意义。如果说已确立，对此回答：
是通过否定词而确立了胜义因与所立的胜义无自性二者的关联，还是通过非遮而确立了世俗谛的关联？如果是第一种情况，回答说：
这种关联是通过现量成立还是比量成立？如果说是通过现量成立，那么能立和能破双方都将成为圣者。因此，追随所立法相的标志就成为无意义。
因此，凡夫不可能现见法性，若说不可能的道理，自身也将有过失。因此，这个比喻似乎是不成立的比喻，由于承许所立法相存在，这就成为似因中的自性不成因。
现量也能破除这种关联，因为即使经常显现为影像，也不可能不见到影像。比量也能遮破，因为无论承许什么，若未见到就不应安立名言，如同无瓶的地方。
作为诤论所依的胜义谛也是未被现见所遍，这是不可得因。'由于显现为影像'也是相违遍的所量。
共许也能显示：对于未经改变认知的了解名言者，如果问'镜中有什么'，他会说'只有面容的影像'，不可能说'什么也没见到'。
这也与自语相违，说见到胜义是否是指影像？经典也能显示：如《圣狮子请问经》中，世尊说道：'譬如本性空，清净镜圆中，显现诸影像，狮子当知法。'说的是影像显现，而非不显现。
因此，不可能通过现量成立。如果说通过比量成立，这也不合理，因为这样的比喻是不存在的。

།གལ་ཏེ་སྲིད་ན་རྟགས་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེས་ན་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅིག་གིས་གྲུབ་དགོས་པས་དཔེ་ཐུག་པ་མེད་ པ་དང་།རྟགས་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་འོང་ངོ་། །འོན་ཏེ་དེའི་སྐྱོན་མི་འོང་སྟེ། དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། མུ་སྟེགས་རྒྱལ་དཔོག་པ་ན་རེ། གདོང་ཉིད་དེར་དམིགས་པ་ལས། གཟུགས་བརྙན་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཟེར་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ན་རེ། གཟུགས་ གཞན་ཞིག་དེར་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་།མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་དེ་ལྟར་སྣང་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་དཔེ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒྲུབས་པས་དེ་བས་ན་དཔེ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཐམས་ཅད་དུ་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་དོན་དམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་ སོ་ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེར་ཡང་གང་དག་སྔར་སྒྲུབ་པའི་མཐས་བློ་མ་འགྱུར་ཙམ་ན། དེ་ལྟར་མི་འཛིན་ཡང་ཕྱིས་གྲུབ་པའི་མཐས་བློ་བསླད་ནས་དོན་མེད་པའི་བཞིན་ཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ དགག་པ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྟགས་དང་དཔེ་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དང་པོ་དེ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་དགག་པར་དགོངས་ནས་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། སྦྱོར་ བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞིག་གང་དང་།མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་དེའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ཤེས་པ་གཟུགས་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་གྱིས་ཤེས་པ་ཡང་གདོང་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ གནས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་བྱེད་པས་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བཀག་ལ། དེར་གཟུགས་བརྙན་དོན་དམ་པར་མེད་པར་མ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལས་ གཟུགས་ཅན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དགག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ།འདི་སྐད་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་དངོས་པོ་ལུས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་རང་བཞིན་དག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པའི་གཞིར་ གྱུར་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ལུས་ཅན་ཡིན་པས།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེར་ཡང་དོན་བྱེད་པའི་གཟུགས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་བཀག་པ་ལས་གཟུགས་བརྙན་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་ནི་མ་བསྒྲུབས་སོ། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་གསལ་བའི་ ཕྱིར་གསུངས་པ་འདི་སྐད་དུ།ཕ་རོལ་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་མོད་ཀྱི། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་དཔེ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པར་ཤེས་ པ་ལ།སྣང་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེར་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་གཟུགས་བཀག་པ་ལས། གཟུགས་བརྙན་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པར་ནི་མ་བསྒྲུབས་ཏེ། མངོན་ སུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་གཅིག་གིས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་ན་བརྡ་ཤེས་པའི་གང་ཟག་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཐོས་པ་ཀུན་གྱིས་གཟུགས་བརྙན་ལ་བཞིན་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་ཐལ་བར་ འགྱུར་རོ།

如果说标志不是由现量所成立，则关联也不能现量成立。因此，这也需要由比量来成立，就会有无穷尽的比喻和无穷尽的标志的过失。
如果说不会有这个过失，如《中观庄严论》中说：外道胜论派说，由于在面前观察到，就安立镜像这个名言。毗婆沙师说，是另一个色法在那里产生。经部师说，只是识如此显现。通过比量的方式证明比喻无自性，因此不会成为无穷尽的比喻，在一切相同的比喻上确立胜义。
对此回答说：在此，有些人在最初未被宗派见解所转变时，虽然不如此执著，但后来被宗派见解所染，就说是无实义的面容。对于这种说法，只是否定它不是有作用的面容，而不是证明镜像在胜义中无自性。因此没有无穷尽标志和比喻的过失。
如此，首先为了否定它不是有作用的自性，这样说道：凡是识与某法的特征不相符而显现，就不是它的所缘，比如声识与色法特征不相符而显现一样。镜像的识也是与面容等对境如实安住的特征不相符而显现，因此是遍及能作所违背的认知。
这是否定它不是有作用的色法，但并未说镜像在胜义中不存在。其次，为了否定有色法有作用的共同安住而说：任何有形体的事物，都是处于互相排斥的场所的自性，如瓶子等。作为诤论对象的这些事物也是有形体的，因此是自性因。
在此也只是否定有作用的色法共同安住，而未证明镜像无胜义自性。为了明了第三方面而说：虽然对方承认镜像等这些是识的本性实有，但不承认这些镜像等是比喻。那么是什么呢？是显现为镜像等的识的本性。由于这是虚妄的，所以比喻已经成立。
在此也只是否定外境中遍计所执的有作用的色法，而未证明镜像本身无自性，因为这与现量相违。如果否定，则由一个具有违害性的量就能证明胜义中无自性。如果这样，则会导致所有了解名言的补特伽罗，凡是听闻量论的人都会将镜像执著为真实面容的过失。

།དེ་ལྟ་བས་ན་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་གཏན་ཚིགས་དོན་དམ་པར་དང་། བསྒྲུབས་པ་དོན་དམ་པ་འབྲེལ་པར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མ་གྲུབ་སྟེ། གང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་སྐྲ་སྦྱར་བར་བྱས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པས་དེ་དཔེར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་ནི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ལ་དོན་མེད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་དོན་དམ་པར་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་ པར་གཉིས་འབྲེལ་པར་གོ་དགོས་ལ།དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པར་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་སྔར་གཏན་ལ་མ་ཕབ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་སྔ་ནས་གྲུབ་པས་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དོན་དམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཞུགས་པས་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་བོ་ཞེས་བརྒྱ་ལ་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་དོན་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་ཐུན་མོང་ མ་ཡིན་པའི་ངེས་པའམ།འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་དོན་དམ་པར་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཞུགས་ནས་འདུག་ལ་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་རུང་སྟེ། དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། བདག་དང་གཞན་སྨྲས་དངོས་འདི་དག་།ཡང་དག་ཏུ་ན་གཅིག་པ་དང་། །དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པས། ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མེད་པ་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གཏན་ཚིགས་ལ་དོན་དམ་པའི་སྒྲ་མ་ཞུགས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ལས། ཕྱི་རོལ་ནང་ན་གནས་འདི་ཀུན། །ཡང་དག་ཏུ ན་རང་བཞིན་མེད།།གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད། །བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །གང་ཞིག་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་རང་བཞིན་མེད་དེ་དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་ནང་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ན་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་སྒྲ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་མ་ཡིན་པ་དགག་པའི་སྒྲར་སྦྱར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། དབུ་མའི་རྒྱན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཊཱིཀཱ་ལས། སྦྱོར་བ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་ མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་དེ་དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ།།བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་གཏན་ལ་ཕབ་ཅེས་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་མེད་དེ། དཔེར་ན་མེ་དང་དུ་བའི་འབྲེལ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དུས་སུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་གཏན་ལ་ཕབ་ཅེས་ཐ་ སྙད་གདགས་སུ་མི་འདོད་པ་ལྟ་བུའོ།།རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་དོན་དམ་པ་ལ་འབྲེལ་པ་འཇོག་པ་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།

因此，在相似的比喻中，胜义谛的因和所立的胜义谛之间的关系，无法通过现量和比量来成立，如前所述。如果说通过非遮的方式，在世俗谛的影像上成立了现量可见的关系而以此为喻，对此回答：
那么关系的成立就没有意义了。因为在所立的有法上，需要理解胜义谛中远离一多的因与所立的胜义谛无自性这二者的关系，而与此不同的是在世俗显现的一法上成立关系，胜义谛的关系之前并未确立，而世俗谛早已成立，这是在已成立上再立。
再者，胜义谛无自性的相违方面，因在世俗谛中起作用，就会成为相违因的似因。如果说是要成立世俗谛一法上的关系，即使如此，也有关系成立无意义的过失，以及因不共同决定或相违因似因的过失。
因为在所立法上，胜义谛中远离一多的因已经进入，而在同品喻上，是世俗谛中远离一多的因进入的缘故。即使如何，《中观庄严论》中说：'自他所说诸事物，真实中无一与多，以离一多自性故，无自性如影像般。'其中'真实'一词是针对胜义谛而言，因此是非遮。对此回答：
因中也有不带'胜义'之词的，如《入真实论》中说：'内外诸法皆，真实无自性，以离一与多，自性如影像。'凡是远离一多者，胜义中无自性，如影像。一切内外诸法，由于远离一多自性，故无自性。
即使有'真实'之词，也是作为非遮词来用。如《中观庄严论释》中说：'其论式如下：凡非一多自性者，胜义中无自性，如影像。自他所说诸事物亦非一多自性，此乃能遍不可得。因为遍于一性和多性的自性故。'
如此，若关系未经现量和比量成立，就不能说已确立。例如，在确立火与烟的关系时，不认为是在确立胜义谛。争论的基础——胜义谛中安立关系这一点，由于未经现量和比量成立，故为能遍不可得。

།གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་གཏན་ལ་ ཕབ་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ།དཔེར་ན་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས་རྒྱབ་ཀྱི་མེ་རྟོགས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཁོ་ན་ལ་འབྲེལ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཕྱོགས་ ཀྱི་ཆོས་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་མི་དམིགས་པའོ།།དེ་བས་ན་བྱེ་བྲག་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའམ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ལ་ཡང་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་མི་འདོད་དོ། །འོ་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པ་མེད་པས་འབྲེལ་པ་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པའི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རིགས་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླངས་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡོད། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་། རང་བཞིན་ལས་ལོག་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་དང་། རང བཞིན་མེད་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་།དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་གོ། །འོ་ན་སྤྱི་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་བམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་གང་དག་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་སྨོས་པའོ།།དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་སྤྱིའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་སྤྱི་འགྲོ་བར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པས་ལྡོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ ལྟ་བ་དང་།བསྒོམ་པ་དང་། མྱང་བ་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རང་བཞིན་འདི་ལ་དོན་དམ་པར་འཛིན་ལ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ནི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་ཟེར་བས་དེ་གཉིས་ཀ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་པ། སྤྱི་དེ་བྱེ་བྲག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ཞུགས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་བཞིན་གཅིག་དང་དུ་མ་མ་ཡིན་པས་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་བཞིན་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བས་ནི་ཤེས་པ་རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་འཁྲུལ་པ་གཅིག་གིས་དེ དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ།།དེ་ལྟར་སྤྱི་བྱེ་བྲག་དང་བཅས་པ་དེ་དཔེར་གྲུབ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་སྨྲས་པས། ཆོས་ཅན་གཟུགས་བརྙན་དང་མི་ འདྲ་བར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པས།ཡང་དག་པར་འདོད་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གཞན་གྱི་དབང་དོན་དམ་པར་འདོད་པ་འདི་ཉིད་ལ་ ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ།།དེས་ན་སྤྱིར་དོན་དམ་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡོད་པར་རྒོལ་བས་ཀྱང་སྨྲས་པ། ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཡོད་པར་གོའོ། །དེ་སྐད་ དུ།བམ་པོ་ལྔ་པ་ལས་ཀྱང་། མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་དོན་མཐུན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

凡是所要成立的法与相违背的关系，通过确立就不需要了解宗法，比如通过确立所作性和无常的关系，对了解背后的火是没有必要的。仅仅在成为诤论基础的世俗谛上确立关系这一点，也因为宗法和相违背而为不可得。因此，不欲在胜义谛或世俗谛任何一者上确立差别。
若问：既然没有不摄入二谛的，则关系不能成立？答：说得对。然而，必须承许所谓异类等常有的共相，以及同类等安住于各自本性。如此，一和多，以及离开自性的一和多，以及无自性二者，既趣入世俗谛，也趣入胜义谛，是共同趣入。
若问：是否在此共相上成立关系？答：也不是这样。若问：那如何成立？答：如此，当说'凡是非一多自性者'时，是总说因。说'胜义中无自性'以及因的共相随顺所立的共相而说。
为无明所蔽的世间人执著具有正确世俗相的见、修、证的能作用的自性为胜义，而在宗义中说以理成立为胜义，显示这两者都随顺。如说'譬如影像'，显示彼共相趣入世俗谛差别。因此显示影像本身因为非能作用的面容的一和多，故非能作用的面容的自性。对方以无分别现量错觉一心如此了知。
如是共相及差别成立为喻后，为显示所立法上有因，故说'我与他所说诸事物也'，显示法与影像不同，是世间人认为真实的此能作用。说'非一多自性'，显示彼因存在于所立法能作用他所执为胜义的此依他起上。
因此，总的胜义一多非有趣入差别影像的彼量，一切所立法上也有，能立者如是说，所立者也如是了知。如《五百论》中亦云：'同喻与所立法的共相相符。'

།དེ་ཙམ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཅན་དང་། གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པར་སྣང་བ་འཇོག་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། རྒོལ་བ་གཉི་གའི་ཤེས་པ་ ལ།།ཇི་ཙམ་སྣང་བའི་ཆ་ཡོད་པ། །དེ་ཙམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ཆོས་ཅན་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བསྒྲུབ་དང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་འདི་ནི། །གཞུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཆོས་ཅན་སྤངས་ནས་མཁས་པ་དང་། །བུད་མེད་ བྱིས་པའི་བར་དག་གིས།།ཤེས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་རྣམས་ལ། །མ་ལུས་ཡང་དག་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟགས་དེ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་བྱེ་བྲག་ཅིག་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མཁས་པས་ནི་མངོན་སུམ་དང་ཆ་ཤས་བཅུར་སྣང་སྟེ། གཅིག་མ་ཡིན་པར་ རྟོགས་ལ་བསྟན་བཅོས་ལོག་པ་ལ་གོམས་པས་བློ་བསླད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་འགྲུབ་སྟེ།འདི་ལྟར་བརྟགས་ཏེ་མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་བཞག་པས་ཁས་བླང་ན་དགོས། །མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་ན་རགས་པ་བུམ་པ་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཡིད་རབ་ཏུ་བཏུད་ནས།ཕྱོགས་ཆ་བཅུའམ། དྲུག་གམ། བཞིར་བརྟགས་ནས་གཅིག་དང་བྲལ་བས་ངེས་པ་སྐྱེད་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཡིད་རབ་ཏུ་བཏུད་ནས་བལྟས་ལ། ཕྱོགས་ཆ་བཅུར་ཕྱེ་བས་ གཅིག་ཏུ་མ་མཐོང་ངོ་།།དེ་མི་སྣང་བས་ཆ་ཤས་མེད་པར་དུ་མར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་མེད་དེ། དེ་མ་མཐོང་བས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་རྟགས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཆ་ཤས་མེད་པའི་གཅིག་དང་ དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་མ་བསྐྱེད་པས་བདག་ཉིད་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་མི་སྐྱེ་ལ། གཞན་ལ་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མི་བརྗོད་དེ། དེ་ནི་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་དེ་ལ་འོ་ན་ནི་ གཏན་ཚིགས་དོན་དམ་པ་ལ་གཞག་པར་འགྲོ་སྟེ།དེས་ན་བསྒྲུབ་པའི་མཐའ་སྤངས་ནས། །ཇི་ཙམ་སྣང་བའི་ཆ་ལ་གཞག་པ་དང་། །འགལ་བ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་བླངས་པས་ཡང་ན་ མ་གྲུབ།གྲུབ་ན་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཇི་ཙམ་སྣང་བའི་ཆ་ལ་འཇོག་།ཅེས་བྱ་བ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་སུ་མཐུན་པར་སྣང་བ་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་གྱིས་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ལ་ནི་ཆོས་ཅན་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ལ་ནི།གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བར་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད། མཐུན་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་ཅན་དང་གཏན་ཚིགས་འཇོག་པ་ཡང་ཡོད་དེ། །དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དངོས་ པོ་ལ་གནས་པས་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཉི་ཟེར་གྱི་ནི་རྡུལ་གཅིག་ལ། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ནི་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད། །ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་དང་བཞི་བཅུ་གསུམ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་དེ་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགོས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བའི་དགོས་པ་ཡོད་ལ། དགོས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་བློ་གཞིགས་པའི་དུམ་བུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་དགོངས་པའོ།

考虑到这些，所说的'依据所显现的有法和因等相同而安立'，以及'于二方辩论者的心识中，依据所显现的部分，依此而了知有法、法等'的说法，还有'所立与能立的事物，由论典所生的差别，舍弃有法后，智者、妇女乃至儿童，对于所知的诸事物，皆能如实趣入'的说法。
以瓶子为例的这个因，对于对方辩论者中的智者来说，通过现量和十个部分显现而了知其非一，对于受到错误论典熏习而心智受染等的非智者们，则通过比量而成立。如此观察，若承许安立于相同显现的有法，则需要。
仅仅看见而未生起决定，若有怀疑，则从粗大的瓶子直至极微尘，专注观察，分析十方、六方或四方，由离一性而生起决定。若对此仍有怀疑，则专注观察，分为十方后未见一性。
由于不显现彼故，无有怀疑无分而为多的因，由于未见彼故，通过比量成立离一多之因。胜义一多与无分一多这两个名称的含义并无差别。
由于未见彼而未生起智，自身也不生起离一多的言说，对他人也不作语言表述，这已说明是以决定为先。
有人说：'若如此则因成立于胜义中，因此舍弃所立边而安立于所显现的部分'相违，以及取无自性、非异的立宗一分为因，则或不成立，若成立则追随因相即成无义的过失。对此回答：所谓'安立于所显现的部分'是指在为他比量时于相同显现上安立言说，而在自比量中，有法现量显现，因也通过现量和比量生起离一多的决定。
也有在非相同显现上安立有法和因的情况，如极微尘。若说彼由实际存在故为相同显现，此不应理。'于一日光尘中，有八百万极微，二万与三千，五百四十三'，如此部分是否为相同显现？因此，目的是为了遣除瑜伽士的证悟以及拔除怀疑的刺，目的是针对非现量的极细分析部分而言。

།དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དེ།འདི་སྐད་དུ། གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་ནི་དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡང་མེད་དེ། གྲུབ་པའི་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དང་། སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འདི་ནི་བ་གླང་སྟེ། ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་ འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་བར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་འཐད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།གང་དག་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ ཡོངས་སུ་འཕེལ་བ་སྤང་བར་དཀའ་བ་དང་།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གོམས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ངེས་པར་མི་སེམས་མི་བརྗོད་ཅིང་། གཞན་དག་ལ་ཡང་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ཐ་སྙད་ འདོགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ།འདི་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་གྲུབ་སྟེ་དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལས། མི་དམིགས་པས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡིན་པས་སྣང་བ་ ཡིན་ལ།བསྒྲུབ་བྱ་ནི་མེད་པར་དགག་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་ནི་མི་གསུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རུང་། འོ་ན་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་སྒྲར་སྦྱོར་ལ། དེ་དང་མཐུན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྨོས་པས་ཁྱད་ པར་དུ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཅིས་རྟོགས་ཤེ་ན།གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བར་བསྒྲུབས་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི་དགག་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ལས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བཀག་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་བསྡུས་པ་ དང་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།མིང་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཐེག་པ་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་སོ། །ཤུགས་ནི་འབྲེལ་བའི་ཤུགས་སོ། །དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་དོ། །ཞེས་སྨྲས་པས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ ཤེས་པ་བསམ་པའི་དབང་གིས་འདི་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་གྱི།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པ། རིགས་པས་མི་གནོད་པ་བློས་མ་བརྟགས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ ཏེ།འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། །ནམ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་དག་ནི་ཇི་ལྟ་བུར། །བྱས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །རང་བཞིན་བྱས་པ་མ་ཡིན་ པ།།ཕ་རོལ་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་དེ་མེད་ཀྱི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རིགས་པ་བྱ་བ་ཅི་ལ་བྱ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྣང་ངམ་ཞེས་དྲིས་པ་ན་སྣང་ ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ཉིད་རིགས་པས་མི་གནོད་ཅི་གྲུབ་པ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་སྤྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པས་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དམ་བཅས་པ་དང་། ཕྱོགས་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་གཅིག་སྟེ།དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་གཉིས་སུ་དམ་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་གཅིག་ལ་གཉིས་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་སྣང་ན་ཆོས་ཉིད་ཅེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ། མི་རྟག་པ་ནི་དངོས་པོ་ ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ།

这个'承许的一分'也没有过失。如此说道：此因不存在承许的一分，因为是以所成的境来成立有境的认知、声音和名言的缘故。譬如说'这是牛，因为具有垂胡等聚合的自性'这样的说法一样，如前所说的诸多道理已经说明离一多自性，然而有些人从无始轮回以来，颠倒相续，难以断除对事物的执著增长，由于不以如理作意修习的缘故，对于真实遍及一切事物的无自性不能确定思维和宣说，也不愿对他人生起定解而安立名言。
对于这些人来说，如此认知、声音和名言的境界成立，即具有可得的相而言，以不可得故无，如是所说。因是非遮故为显现，所立是无遮故无过失，并非如此说。若非如此，如何能有同体性？那么，在同品喻上用非遮词，与此相应而说宗法，因为没有差别，如何了知？
对影像已成立离能作用的一多，对所立法则是从所破本身，遍计已被他所破。因此称为摄略和以势力理解的论式，这样的名称在《大乘集论》中说过。势力是关联的势力。胜义中无自性，已说明了所立法。这也是依据真实智慧的意趣说此无自性，而非依世俗智慧的意趣。
对此有人说：所谓自性是指常住、非因缘所生、理不能破、心不所观察。如圣龙树说：'若以自性有，则彼定非无，自性若变异，是事终不然。自性云何能，说为所作性，自性非所作，亦不观待他。'等等所说，彼无而缘起显现。对此回答说确实如此，然而何须作理证？若说是真实智慧，问其是否显现时若说显现，则此理不能破何成？称为胜义而非世俗。
若说在了解所立时是共相推理故显现，则承许、宗、所立、所推度是一，即胜义无自性和世俗显现二者是承许等，而非一智中显二，若法相显现，如何说为法性？无常是事物故无相违。

།ཆོས་ཅན་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། གཏན་ལ་འབེ+ེབས་ཙམ་ན་འདི་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ཞེའམ། རང་བཞིན་མེད་ཅེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི། གཏན་ལ་འབེབས་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཙམ་ན། ཆོས་ཉིད་ དུ་མི་འཛིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ།།འོན་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཅིས་གྲུབ། དེ་སྐད་དུ། འཇམ་དཔལ་གནས་པ་ལས། འདས་པ་གང་དང་མ་འོངས་དང་། །ད་ལྟར་བྱུང་ཆོས་བརྗོད་པ་ནི། །དོན་གྱིས་མ་ཡིན་ཐ་སྙད་ཙམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེས་ནི་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའོ།།གཅིག་དང་སྣ་ཚོགས་མཚན་ཉིད་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ནི་དོན་དམ་པར་ན་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །འོ་ན་ཡོད་པ་བཀག་ནས་ མེད་པ་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན།མཚན་ཉིད་མེད་པར་གང་རྟོགས་པ། །དེ་དག་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེས་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་ཅེས་བསྟན་ཏེ། འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བ་ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བདག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དུ འདུས་བྱས་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ནི། སྟོང་པ་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་མི་གསུང་བར་མེད་ཅེས་མི་གསུང་བ་སྙམ་པ་ལ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། འདི་ནི་དེ་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། །མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་བཟུང་ངོ་། །དཀར་པོ་མིན་ཞེས་བསྟན་པ་ན། །ནག་པོ་ཡིན་ཞེས་མ་བརྗོད་བཞིན། །ཞེས གསུངས་སོ།འབྲེལ་པ་ལ་ནི་ལོག་རྟོག་བཞིན། །བསྒྲུབ་བྱའི་གཏན་ཚིགས་ལོག་རྟོག་དང་། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ལ་ལོག་རྟོག་དང་། །དེ་དག་སུན་དབྱུང་མདོར་བསྟན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་སྒོམ་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་འདི་གཉིས་ཏེ། བསྒོམ་པ་དང་། དེའི་རྟགས་སོ། །གོང་མ་ལ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པ་དང་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ད་ལྟ་ནི་རྒྱུའི་དུས་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། ཐོས་བསམ་བྱ་སྟེ་བསྒོམ་དུ་མི་འདོད་དོ། །དཔེར་ན་རྡོའི་སྟེང་དུ་ས་བོན་འདེབས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལ་ནན་ཏན་བྱ་དགོས་པས་བསྒོམ་མོ། །འོན་ཏེ་ངའི་སེམས་འདུག་ཏུ་མི་འདོད་དོ། །ཞེ་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་གཞན་བདག་ཏུ་མི་འདོད་དོ། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྔ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྨྲ་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནུས སོ།།འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་ཏིང་འཛིན་འཛིན་པ་དག་།ལྔ་བརྒྱ་ལས་ནི་མི་ཉུང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།

如果说没有事物，那法性是什么呢？在确定时，仅仅说这是离戏论的法性，或说是无自性，这只是名言安立。当确定并生起比量智时，并不执著为法性，所以没有过失。
然而，由于事物本身离戏论，通过缘于差别法门而说为共相并不矛盾。因此，世俗谛即是通达无自性的真实智慧。否则，如何成立这是世俗？
如《文殊住处经》中说：'过去及未来，现在所说法，实义非如是，唯是名言说。'这是说由于胜义中不成立，故唯是世俗。
'非一异为相'，这是说胜义中世俗离一多。因此说它无自性。
如果说遮破有而执著无，《经》说：'了知无相者，彼等即为相。'这表明所谓'无'也不成立。
如《圣法普行经》中，无所作菩萨对智慧降伏菩萨说：'云何通达以无我故空？空非是有法，亦非无法。若空是有法，则空应是有为无常。若空是无法，则空应不空。是故空非有法，亦非无法，如是应通达以无我故空。'
若想：为何不说一切皆不成立而说无？龙树菩萨说：'此是遮彼性，不应执为无。如说非白时，未说是黑故。'
如同对关系有邪执，所立因有邪执，对所立有邪执，及彼等之破除略说。这是总摄偈。
其中对修行的邪执有二：修行和其标志。前者有二：所缘和智慧。关于所缘，有人说：现在是因位时期，应当闻思而不应修行。譬如在石头上播种一样。
对此回答：因此应当精进于殊胜因而修行。若说：我的心不愿安住。仅此不能说他人不愿意。从具有正见且可信者前所说的经验可以推知。
《圣三摩地王经》中也说：'五百最后时，彼时持定者，不少于五百。'

།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ ཏེ།དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཙམ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡེ་མ་གོ་བ་ཡིན་པས། རེ་ཞིག་གཞག་སྟེ་ཟབ་མོའི་སྣོད་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ། །དེ་བས་ན་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་སྐྱེད་འབྱུང་བ་ཡིན་ ཏེ།སྤྱིའི་རྣམ་པ་ལ་གསལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། རྣམ་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཙམ་ཤེས་པ་ཡིན། འོ་ན་བདེན་པ་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ཁས་མ་ལེན་ཅིག་།སྤྱིའི་རྣམ་པ་ལ་ཡང་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་འགྲོ་བར་ལུང་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཐོས་པ་སེམས་ལ་གཞག་པས་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར་འོང་ཞེས་གསུངས་ལ། རིགས་པས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིད བརྟན་པའི་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནུས་སོ།།འོན་ཏེ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་དེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཚིག་ནི་འབྲེལ་ པ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། དངོས་ཀྱི་སྤྱི་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཐ་དད་པས་གཞན་བསྒོམས་པས་གཞན་འཐོབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དོན་གྱི་སྤྱིའི་རྣམ་ པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་ལ་སྨྲས་པ། རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྙམ་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པར་འཇོག་སྟེ། དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་ རེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་མེད་དེ།ཀུན་རྫོབ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཞེས་བྱ། རིགས་པས་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ཟེར་ན། འོ་ན་དོན་དམ་པའང་ མ་གྲུབ་སྟེ།རིགས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རིགས་པས་ཡེ་མི་འཇུག་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཡེ་མ་གྲུབ་ཟེར་ན། འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ཀྱང་མ་ཟེར་ཅིག་།ཁྱོད་བྱིས་པ་བསྟེན་པ་ཆོས་མ་ ཐོས་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་དོ།།དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་མི་དགོས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་གིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སོ།།ཟླ་བའི་སྙིང་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་སྟག་གང་གིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཟབ་མོ་སྐེམ་མི་ནུས་སོ། །ཟླ་བའི་སྙིང་པོ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་ པ་གང་གིས་ཀྱང་རང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱ་མཚོ་སྐེམ་པར་མི་ནུས།སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཡེ་མི་བསྒོམས་ཏེ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། དོན་དམ་ པའི་བདེན་པ་ནི་གང་ལ་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་གསུངས་པས།སེམས་ཀྱི་བསྒོམ་དུ་མི་འདོད་དོ།

有些人说：'只修法和有法二者。'对此回答说：这只是了知无常而已，完全不懂离戏论的道理，暂且搁置，不是甚深法器。
有些人说：'只修法性的自性相。因此会越来越明显，而共相无有明显。'对此回答说：这只是了知无常而已。若如此则应成见到真谛。他们说：'这是功德不平等。'因此，你不要承认。
经中也说共相会越来越明显，如说：'如来身像闻已置于心中，会如同见到一般。'以理也能推知清净戒律可信之语。
若说：'六十正理论中说，于共相修习相应，成就体性之境不应是自相，因为太过。其文说无关联。'对此，并非说实事论者的过失，因为自相实有成立和实际共相非实有成立二者不同，若修一者得另一者则成相违。
有些人说：'只修义共相。'对此回答说：是什么样的相？若说：'安立仅有无所成立之想，这是法性相。'这不是法性相，因为是戏论。
有些人说：'胜义谛根本不存在，只修如实安住的世俗缘起。'对此回答说：那为何称为世俗？若说：'以理观察不成立故称世俗。'那么胜义也不成立，以理观察补特伽罗和法不成立仅此非胜义。
若说：'理根本不入，补特伽罗和法无我根本不成立。'那么也不要说世俗。你与亲近愚者、未闻法者无异。不需要修此。
如是，月藏品中说：'胜义谛是无上正等正觉，一切声闻缘觉不共。因此，任何世俗谛都不能成办无上正等正觉的殊胜善根资粮。月藏，譬如火星不能干涸深广大海。月藏，如是任何世俗谛都不能干涸自己的烦恼大海，更何况其他众生。'
有些人说：'胜义谛根本不修，如圣者无尽慧所说：胜义谛连心行处都无。'因此不许心修。

།ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་དོན་ལ་སེམས་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་དང་། བེམས་པོ་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ནི་བདེན་ན། གང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྣམ་པར་བྱུང་བ་དེས་མི་རྟོགས་ཞེས་ནི་བྱར་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། རྟགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་པ་ནི་སླུ་བར་མི་འགྱུར རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡོད་པ་བཀག་ལ་མེད་པ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེད་པ་དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་དུ་མེད་ཅིང་སེམས་པ་མེད་པ། རིན་པོ་ཆེ་བསགས་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས་སོ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་འགལ་ལོ། །ཡོད་པ་བཀག་ནས་མེད་པ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པ་ནི་མདོ་སྡེ་གང་ན་ཡང་མི་བཞུགས་སོ། །མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན། །དངོས་པོ་མེད་པ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི། །དངོས་པོ་མེད་ཅེས་སྐྱེ་བོ་སྨྲ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་བོ་སུ་དག་སྨྲ་ཞེ་ན། །རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་སྐད་དུ། གནས་བརྟན་གཞོན་ནུ་མ་ལེགས་ཀྱི། འོ་མ་དག་ལ་ཞོ་སོགས་མེད། །དེ་ནི་སྔ་ནས་མེད་ཅེས་བྱ། །ཞོ་ལ་འོ་མ་མེད་པ་ནི། །ཞིག་ནས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མགོ་ཡི་ཡན་ལག་འཇོང་བ་དང་། །སྐྱེད་དང་སྲན་པ་རྣམས་སྤངས་པ། །རི་བོང་རྭ་ལ་སོགས་དངོས་སུ། །དེ་ནི་གཏན མེད་བརྗོད་པ་ཡིན།།བ་ལང་ལ་ནི་རྟ་སོགས་མེད། །དེ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་བརྗོད། །ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་དག་ལས་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད། གང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྨྲ་བས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ།།དེ་བས་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་སུ་ཞིག་ཡོད། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བརྫུན་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་བསྒོམས་ཏེ། དེས་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ ཤེས་སྐྱེ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་ལ་སྨྲས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་བརྫུན་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ། གལ་ཏེ་རིགས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་མ་གྲུབ་པས་སྣང་བ་འདི་བརྫུན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་རིགས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ པས་དེ་བསྒོམ་མོ།།འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ཁོ་ན་སྣང་བའི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་མདོ་སྡེ་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡང་འདུས་པ་རྫས་སུ་མི་འདོད་དོ། །དབུ་མ་པར་ཁས་འཆེས་ནས་འདུས་པ་རིགས་པའི་ཤེས་པས་གོམས་ པར་བྱེད་དམ།དེ་གོམས་པས་བདེན་པ་མཐོང་ན་བྱིས་པ་ཀུན་གྱིས་བདེན་པ་མཐོང་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་བརྟག་བཞིན། །དངོས་པོ་དེས་ཏེ་བདེན་འགྱུར་ན། །དེ་དག་དངོས་མེད་རྣམས་ཐུར་དུ། །གང་ཕྱིར་མི་འདོད་རྒྱུ་དེ་ཅི། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྱིར་སུན་དབྱུང་བ་གང་གོམས་པར་བྱས་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྟ་བུའོ།

说道：对此回答说：由于种种缘故而思维心和义，由于思维的缘故称为思维，由于异于无情物的缘故称为心，如果这是真实的，那么不应该说'以其本性所生起的相不能了知'，因为经中说'无分别智所知无有差别，见一切法如虚空界'，又说'由证相力而得的决定义不会有错'。
有些人说'否定有而修无'。对此回答说：是否定蕴等诸法？如果是的话，这个'无'是胜义谛还是世俗谛？如果说是胜义谛的话，那就是在修般若波罗蜜多，因为一切法不可思议且无所思维。如《宝积经》中，文殊师利说：'于一切法无所住，即是修习般若波罗蜜多。'这也是相违的。在任何经典中都找不到否定有而说无是胜义的说法。
'无'不是胜义谛，如圣龙树所说：'若法性不成，无法性不成，法性变异时，凡夫说无法。'什么样的凡夫这样说呢？是顺世外道等。如上座童子贤所说：'新鲜牛奶中，无酪等诸物，此说本来无，酪中无牛奶，坏灭无为相。无头肢节直，腰部及韧带，兔角等诸物，说为永远无。牛中无马等，说为互相无。'在这些中你认为是哪一种？无论承认哪一种都不是法性。
如果说是世俗谛的无，那就与现量相违，是诽谤，暂且搁置。因此，对于说出不被二谛所摄、违背经论的说法，有谁能够遮止呢？
有些人说'修习虚妄有过失的世俗谛，由此生起无分别智'。对此回答说：为什么说世俗是虚妄有过失的？如果说因为以理智观察人法不成立，所以这些显现是虚妄和世俗的话，那么以理智观察人法不成立这一点就是胜义谛，应当修习这个。如果不成立，为什么说是世俗？这应该是真实显现的道理。
而且，声闻经部和毗婆沙师也不承认和合为实有。既然承认是中观师，是否以理智熟习和合？如果通过熟习就能见到真谛，那么一切凡夫都应该能见到真谛。如圣龙树所说：'若如诸愚者，所观察为真，诸法应成真，何故不许无？'一般来说，熟习什么就会成为那个的本性，比如对事物的执著。

།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་འདི་དག་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། དེས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས། ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། །མེད་པས་སྲིད་པ་འདི་ལས་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དངོས་བདག་ཅན། །ཡོད་དང་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་། ཉེས་པས་ཉོན་མོངས་དབང་གྱུར་པ། །རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསླུས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། བློ་ཆུང་གང་དག་དངོས་རྣམས་ལ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་ཉིད་དུ། །ལྟ་བ་དེས་ནི་བལྟ་བྱ་བ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་མི་མཐོང་སྟེ། །དམུས་ལོང་བཞིན ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱི་འདས་པ་གཅིག་བསྒོམ་མོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན།འདི་ལྟར་གང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱིས་བཟླས་པ་འདི་ཡང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་ པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་བོ།།གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཆོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་བརྗོད་པར་བྱའི། དོན་ལ་འདུག་ཏུ་མི་བཏུབ་པས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གོམས་པར་བྱས་ན་ བརྗོད་བྱའི་དོན་ལན་ཅིག་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཡི་གེ་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །དེ་ཡང་རྐན་ལ་སོགས་པ་སྒྲའི་གནས་བརྒྱད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་ པའོ།།དེ་ནི་མི་སྲིད་དེ། ཀློག་མཁན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྗོད་བྱེད་མ་ཡིན་པས་ཁས་ཀྱང་མི་ལེན་ནོ། །བརྒྱ་ལ་ཟེར་སྲིད་ན་དེའི་ཚིག་འཇུག་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ལ་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཡི་གེ་གཅིག་སྔགས་གང་ཡང་མེད། །ཡི གེ་མང་པོ་གཞན་ཡང་མེད།།ཡི་གེ་འགག་པ་རྣམས་མིན་ཡང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ག་ལས་འཇིགས་མེད་ལས་ཀྱང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། རིག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་ནི། དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་བྱིས་པ་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀུན་ཏུ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དེ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུངས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་ན། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་མེད་པ་དེ་གོམས་པས་ཉོན མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

对于修习有和无的这些人也会成为它的本性，这是自性因。由此不能超越凡夫地。如此，上师说道：'以有不能解脱，以无不能出离此轮回。'又说：'凡夫执著实有，颠倒于有无，为过患烦恼所控，为自心所欺。'又说：'智慧浅薄者，于诸事物上，执著有与无，以此见解者，不见所见境，寂灭如盲人。'
有人说：'无自性，修习一个无自性的意念。'对此回答：这是胜义谛还是世俗谛？如果说是胜义谛，凡是有部分的就不是胜义，如瓶子。这个心中所念的无自性也是有部分的，以自性因和能遍相违的观察可以证明它不是胜义谛。
如果说所立法的有法上因有怀疑而不成立，这样你所说的无自性应当表达，因为实际上不能安住，所以如果修习能诠，一次就能现前所诠义，由于承许了能诠的究竟是文字，那个总相也是有部分的分别。如果是自相，由于有腭等八处发音部位，那也是有部分的。
这是不可能的，因为会成为读者，且不是能诠，所以也不承许。如果说有百种可能，那就违背了他的语言运用。因此，这不是胜义谛，因为是能诠的缘故。如《圣无尽慧所说经》云：'胜义谛中心行都无，何况文字。'如圣龙树所说：'无有一字咒，亦无多字咒，诸字虽不灭。'《离怖论》中龙树也说：'以智慧为先，以遍观察则能证悟真实。'
如果说是世俗谛，这是凡夫的法，暂且搁置。有人说只修遍计，对此回答：遍计即使在世俗中也无自性，诽谤它也无过，如师龙树说：'如《无分别陀罗尼疏》中说：即使在世俗中也不存在的，若加以诽谤，不会成为诽谤的边际。'因此，即使在世俗中实事上也不存在的，通过修习也不能断除烦恼障和所知障。

།ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཞན་གྱི་དབང་ཁོ་ན་བསྒོམ་སྟེ། བློའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་བློ་ཐ་མི་དད་དེ། བློ་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བ་དང་གཞན་གྱི་དབང་ཐ་མི་དད་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྒོམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མདོ་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་། །ཆོས་མཐོང་བ་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། མཐོང་ཞེས་ གསུངས་སོ།།ཞེ་ན། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་མཐོང་ནས་ལངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་འཇོག་གི། །མཉམ་པར་གཞག་པའམ། དོན་དམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བསྟན་པ་ལས། གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བ། །དེ་དག་དངོས་ཉིད་ཅི་ཡང་མིན། །གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། །དེ་དག་གང་དུའང་འབྱུང་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་དབུགས་འབྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་རྙེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་གིས་ཆོས་རྣམས་བརྟེན་ཏེ་མི་འབྱུང་བར་མོས་པ་གནས་པ་སྟེ། གཞན་དག་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་བརྟེན་ཏེ་མི་འབྱུང་བར་མོས་པ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དབུགས་འབྱིན་པ་རབ་ཏུ་རྙེད་དེ། དེ་ལ་རྐྱེན་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་བརྟེན་ཏེ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ མེད་པར་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་།སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་མེད། །དེ་ལྟར་གང་ཤེས་དེ་ནི་མཁས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་སྟེ། དེ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་གཅིག་བསྒོམ་ བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ལ་བྱ་བ། གལ་ཏེ་མི་འགྱུར་བར་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་ལ་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་བརྟགས་ལས་བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། འཕགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྟོང་ པར་འདྲ་བས་ན་མི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ།ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ཐག་པར་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་གཉིས་སྤྲུལ་མེད་པར་འདྲ་བ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་མི་ཤེས་སམ། བདག་དང་བདག་གིས་ དང་།གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མས་གནོད་བཞིན་དུ་བྱིས་པས་ཡོད་པར་ཀུན་བརྟགས་པའོ། །འོན་ནི་དབུ་མ་བསྒོམ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། སེམས་ཙམ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དོན་དམ་པར་འདོད། དབུ་མ་པས་ནི་ སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ཁྱད་ཆེའོ།།སྒྱུ་མ་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས་ཀུན་རྫོབ་དུ་སྣང་བ་ལ་ཟེར་རམ། འོན་ཏེ་རིགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ལ་ཡང་བྱ། དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རིགས་པས་གནོན་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་བདག་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

有人说：'唯修他力，修习心的行相也是心不二，如同心是他力一样。'对此回答说：'那么，缘起和他力无二，应成修习缘起。'如果说不应成，因为经中说：'见缘起者即见法，见法者'，对此回答说：'说见。'这是针对世俗谛而言。在见到胜义后起定的阶段，安立缘起、法、佛等，而在入定或胜义的状态中则不是。
如《圣海慧所说经》中说：'凡是缘起法，彼等皆无实，凡是无自性，彼等皆不生。'
《圣华严经》中，如来说：'文殊，若得此五种安慰，菩萨们将初得圆满'，乃至'我于诸法缘而不生起信解住，亦当安立他人于诸法缘而不生起信解中'，而得殊胜安慰，其中因缘无生为自性故，说诸法缘而不生。
《说一切法无生经》中亦说：'无佛亦无法与僧，如是了知成智者。'
有人说：'唯修圆成实，因为它是胜义谛的缘故。若不如此，应成修一个世俗谛。'对此回答说：'圆成实指什么？如果说是指不变的圆成，这本身就不了解。如果说因为遍计所执在凡夫位和圣者位都同样是空，所以是不变圆成实，如同绳子被误认为蛇时和见到是绳子时两种状态同样无蛇一样。'
遍计所执是什么，难道也不知道吗？是指我、我所、所取、能取等，虽为量所破而凡夫执为实有的遍计。
若说'这不是修中观而是修唯识'，这是不对的。因为唯识宗认为依他起是胜义，而中观宗认为仅是如幻，差别很大。如幻是指胜义中以智慧和智识未成立而世俗中显现，还是说也指在理智前显现？若说是这样，回答说：'这只是遍计所执，因为虽被理智所破仍执为实有，如同人我。因此，幻等也应成胜义。'

།གལ་ཏེ་རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ནི་མི་བསྒོམ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་ནི་བསྒོམ་སྟེ། དེས་ན་སེམས་ཙམ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གིས་སྟོང་པ་ལ་མི་བསྒོམ་གྱི། ཀུན་བརྟགས་པས་སྟོང་པ་གཅིག་པུ་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་དེ་ཡང ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་བསྒོམ་པར་འདྲའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དབུ་མ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་དམིགས་ཏེ། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། ངས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་ཏེ།མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི། ཀུན་བརྟགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ།།དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི། དེ་དག་གིས་སྟོང་པར་འཛིན་པ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་བཤིགས་པ་ནི། །བརྟགས་པ་མེད་ཅིང་གཞན་དབང་ མེད།།གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་ན། །བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་།ཅེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྒོམས་པས་ནི་ཐབས་ཀྱང་མ་བསྟེན། ཅི་ལ་ཡང་མི་བྱ་བར་ཟབ་མོ་ཁོ་ནར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དབུ་མ་ལ་ཆེ་ཆུང་ནི་མ་གསུངས་ལ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བརྩོན་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས། ཐབས་མེད་པས་བཅིངས་པའི་ཤེས་རབ་བཅིང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ངེས་པར་རྟོགས་ཤིང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྒྱན་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ བ་ལ་ངེས་པར་མི་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཐབས་མེད་པས་བཅིངས་པའི་ཤེས་རབ་བཅིང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིར་ཡང་མི་བསྒོམ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་ ཀྱི་དབུ་མ་ལ་ཡོད་མེད་དུ་བསྒོམ་པ་མེད་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།དབུ་མ་ལ་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པར་ཕྱེ་བ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཁྱེའུས་ཁྱེའུ་དབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་གསུངས་པས། སྔོན་ལ་མེད་པ་བསྒོམ། དེ་ནས་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ པ་ལ་བསྒོམ་ཟེར་ཏེ།དེ་ལ་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པ་བདེན་པ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་པོར་མཛད་པ་ལས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་ནི། གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་ནས། ཁྱེའུས་ ཁྱེའུ་དབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་ཟད་དོ།།འདི་ལྟར་འདི་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་བདག་མེད་པར་བསྒོམས་པས། ཉན་ཐོས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་གོ། །ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་པས། རྣམ་པར་ཤེས་ པ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་གོ།།ཚུལ་འདིས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པས་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཆོག་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

由于理智能够破除，所以不修持依他起性。他们修持本来成就的法性，因此与唯识不同。他们不修持遍计所执和依他起的空性，而是唯一修持本来成就的遍计所执空性。
这是真实的，然而依他起缘于法性，所以也与圆成实修持相同。因此中观也缘于圆成实。如《圣解深密经》中，世尊如是说：'胜义圣者，我依三种无自性而说一切法无自性：相无自性、生无自性、胜义无自性。其中相无自性是遍计所执无自性，生无自性是依他起无自性，胜义无自性是彼等空性的执著也无自性。'
《圣楞伽经》中也说：'以智慧分析时，无遍计所执，无依他起，圆成实事物也无，智慧如何分别？'
有些人说这是龙树菩萨的大中观，修持时不依方便，于一切都无所作，唯应作意甚深义。对此回答：未曾说过中观有大小之分。论师自己在《经集论》中说：'菩萨离开方便善巧不应精进于甚深法。如《圣无垢称经》中广说：何为方便所缚的智慧缚？即通达空性、无相、无愿，而不通达相好庄严、佛土庄严、成熟有情，这就是方便所缚的智慧缚。'
有些人说在最上乘阶段不修持有无等任何法。对此回答：这是说在中观本身没有修持有无，中观没有最上乘与非最上乘的区分。
有些人说由于经中说'如童子出童子'，所以先修持无，然后修持无所有。对此回答：为了渐次趣入胜义谛而说修持无并非如此。如《修次第初篇》中说明声闻等道是为了引导而方便说，如同童子出童子而已。
如是，这些仅是蕴等诸法而无我，通过修持，声闻趣入人无我。修持三界唯识，为了说识而趣入无境。以此方式，无二智也趣入无我性，即是趣入最胜无我性。

།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱེའུས་ཁྱེའུ་དབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་ལས། དབུ་མ་བསྒོམ་ པ་ལ་མེད་པ་བསྒོམ་པས་རིགས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི།བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ལས་མི་སྲིད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དབུ་མ་པ་ནི་མཐའ་རྣམས་སྤངས་ནས་དབུས་ལ་བསྒོམ་སྟེ། དེས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་གསང་སྔགས་ན་ལེགས་ པར་ཡོད་དོ།།ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གསང་སྔགས་ནི་དགག་པ་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དབུ་མ་ནི་དབུས་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཡོད་ཅེས་མེད་ཅེས་གཉི་ག་མཐའ། །དག་དང་མ་དག་གཉི་ག་མཐའ། །དེ་བས་ དེ་གཉིས་རབ་སྤངས་ནས།།མཁས་པ་དབུས་ལའང་གནས་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་དབུ་མའི་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ཏུ་དྲངས་སོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། གང་བློ་ཡོད་དང་མེད་པ་ལས། །རྣམ་ པར་འདས་ཤིང་མི་གནས་པ།།དེ་དག་ཟབ་མོ་མི་དམིགས་པའི། །རྐྱེན་གྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་དག་ནི་བློ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མཐོང་བ་ལས་འདས་སོ། །མཐའ་གཉིས་དེ་ལས་ལྷག་པའི་དབུས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ གནས་པ་མེད་པས་མི་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང་། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བར་དུ་མཛད་ང་ལས་ཇི་ལྟར་སེམས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཆོས་མཐའ་དག་ཀྱང་། མཐའ་དང་དབུས་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་གསུངས་ནས། ཡང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དེའི་མིང་གདགས་པའི་སྐབས་སུ་མི་གནས་པའི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དབུ་མ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཕུགས་རིངས་བསྒོམས་ཏེ། སེམས་ཀྱང་མེད་པར་བྱས་ནས་སྟོང་པ་གཅིག་ཡུལ་དུ་བྱེད་དེ་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་བོ།

我将为您翻译这段藏文文本为简体中文：
因此，对于这种情况，以孩童引导孩童的方式所说的是：修习中观时，以修习空性而入于理趣，在一切经论中是不可能的。有些人说：中观派舍弃诸边而修习中道，但这并非如实修习法性，这种方式在密咒中才是善妙的。对此回答：虽然不否定密咒，但中观也不住于中道。如《圣三摩地王经》中说："有与无二边，净与不净二边，因此远离此二者，智者亦不住于中。"这段话被中观论师们在所有中观论著中引用。
龙树菩萨在《六十正理论》中也说："若智超越有无，不住于其中，彼等于甚深无所缘之缘起义中修习。"其释论中解释道："彼等超越见有见无的心识。因为除此二边外再无更高的中道，故于彼亦不住。"
堪布莲花戒在《修习次第》中间篇中也说："如心无边无中，应了知一切法亦无边无中。"并在定义这种禅定的名称时说："称为无住禅定。"
有些人说中观派修习极端的空性，使心成为无有，以空性为所缘境，但如此不能证得菩提。

།འཕགས་པ་ཀླུ་ སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི།རང་གི་སེམས་ཡོད་མེད་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དབུ་མ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་། འཕགས་པ་ལང་ ཀར་གཤེགས་པ་ལས།ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་འོག་ཏུ། །ལྷོ་ཕྱོགས་བེ་ཏིའི་ཡུལ་དུ་ནི། །དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཆེར་གྲགས་པ། །དེ་མིང་ཀླུ་ཞེས་བོད་པ་སྟེ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་ཅིང་། །ང་ཡི་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ། །བླ་མེད་ཐེག་ཆེན་རབ་བཤད་དེ། ། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་པས། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ། །ཚུལ་རྣམས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དུས་དག་འདས་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཤེས་བྱོས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ བ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་པར་ལུང་བསྟན་པ་དང་།སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཅིག་དབུ་མའི་ནང་དུ་སྟོན་མི་སྲིད་དོ། །སྟོང་པ་ཅིག་ ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ནི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་གང་ལས་ཀྱང་མ་གསུངས་ན།ཅི་ལ་འཁྲུལ། འོན་ཏེ་སེམས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པས་སྟོང་པ་སྐད་དུ་བྱ་ན། འོན་ནི་སེམས་ཙམ་བསྒོམ་པ་ཡིན་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་རིམ་གྱིས་དྲང་བའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་ཡིན་པས་བདེན་ཏེ། རེ་ཞིག་གཞག་གོ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཡོང་མེད་དུ་མི་བསྒོམ་མོ་ཞེ་ན། དེ་སེམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཟེར་རམ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་མེད་དུ་མ་གྲུབ། དེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་དབུ་མ་པ་ཡང་སེམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་གང་ཡང་མི་བསྒོམ་སྟེ། དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དཔྱོད་པའི་དབུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཕྱི་མ་ཡིན་ན་ནི། མེད་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཟེར་རམ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་མ་གསུངས་ལ། མེད་པ་དེ་ལ་ནོར་པ་དང་། མ་ནོར་བ་ཡང་བརྩིར་མི་འདོད་དེ་མོ་གཤམ གྱི་བུའི་སེམས་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པར་ནི་སེམས་སྟོང་པར་ལྟ་ན། དེ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ལ། ཡོད་པར་ལྟ་ན་དེ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཅིང་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལྟན། དེ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པར་བལྟས་ཀྱང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ ཡིན་ནོ།

有人说：龙树菩萨的密意是修习自心本来清净、不成立为有无的境界，由此可证得菩提。对此回答：中观是由圣龙树所说，如来在《楞伽经》中也曾授记说："我涅槃之后，于南方贝提国，有一大名闻比丘，其名唤为龙，破除有无二边，于世间中善说我之无上大乘教法。证得极喜地后，往生极乐净土。他将成为持教者，大慧你当知，此事将在未来发生。"
经中授记他将破除有无二边，如实宣说大乘。古代的堪布莲花戒等人也说他"明显开显般若波罗蜜多"，因此不可能在中观中教导非菩提因。将空性作为所缘境的说法在任何中观论著中都未曾提及，为何会有此误解？
若说因为教导心无生而称为空性，那么这就是修习唯心，为了次第引导宗派见解而作的教说，这种信解暂且搁置。若说不是这样，而是随顺龙树菩萨密意，不修心为无，那么：是说心胜义中不成立为有无，还是说世俗中也不成立为有无？
若是第一种情况，中观派也不修心为胜义中有无，这与瑜伽行中观没有丝毫差别。若是后者，是说不成立为无，还是说世俗中也无？经论中未说世俗中也无，对于这种无，也不愿意计较是否错误，就像石女儿的心识一样。
因此，若视心为胜义中空，这是增益；若视为有，这也是增益；若视为非有非无，这也是增益；即使视为无漏，也是增益。

།ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ཆོས་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ལས། ཆོས་ཅན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཞུས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་གཞན་ བརྗོད་པ་ལས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་མཆིས་པར་བརྗོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་གོས་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པ་ལྟར།ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ། ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྟག་པ་བརྟན་པ་ཐེར་ཟུག་པར་ནི་བརྗོད་ ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་སྨྲས་པ། འདི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འདྲ་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་བྱེད་པ། ཡོན་ཏན་བྱེད་པ། ཁྱད་པར་མི་འཇོག་པའོ། །ཞེས་བདག་སྨྲ་བ་སྟོན་པར་ བགྱིད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ ཉིད་དང་།ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བསྟན་པ་བྱས་ནས། བྱིས་པ་རྣམས་བདག་མེད་པས་འཇིགས་པར་འགྱུར་ བའི་གནས་རྣམ་པར་སྤང་བའི་དོན་དུ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་བསྟན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་ མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་རྫ་མཁན་ནི་འཇིམ་པའི་རྡུལ་གྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ལས་ལག་པ་དང་། བཟོ་དང་། ལག་གཟུང་དང་། ཆུ་དང་། སྲད་བུ་དང་། ནན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལས་སྣོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ།

所谓"本来清净"是就法性而言，并非就有法而说。如在《楞伽经》中，大慧菩萨请问，世尊引述其他经典说：
"如来藏以自性光明清净，本来清净，具足三十二相，住于众生身中。就如世尊所说的大价值珍宝为污秽衣物所包裹一般，如来藏为蕴界处之衣所包裹，为贪嗔痴所覆盖，为遍计所执分别垢染所染，而说其为常、坚、恒。"
"世尊，如此所说如来藏，与外道所说之我有何不同？世尊，外道们也说我是常、作者、无差别。"
世尊回答说："大慧，我所说如来藏与外道所说之我不同。大慧，如来应正等觉是以空性、真实际、涅槃、无生、无相、无愿等词义显示如来藏，为了令诸凡夫远离因无我而生怖畏处，以如来藏门显示无分别境、无相行境。大慧，未来现在诸大菩萨不应执著于我。大慧，譬如陶师从一泥团，以手、技艺、工具、水、绳索及精进，制造种种器物。"

།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ལོག་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་དང་།ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། ལྡན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བསྟན་པའམ། བདག་མེད་པར་བསྟན་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྫ་ མཁན་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ།དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་བསྟན་པ་དང་མི་འདྲའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་ཏེ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་ལྟུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་དག་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་པ་བསམ་པ་ དང་ལྡན་ཞིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་པ་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་ཟློག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བདག་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། གཉིས་ མ་ཡིན་པ་དང་།རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་བླ་ན་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཤེས་པ་སྔ་མ་བས་གསལ་བ་ཅིག་ཁོ་ ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་ལ་སྨྲས་པ། གང་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འདུས་བྱས་བཞིའི་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ཡང་ཤེས་པ་སྔ་མ་བས་གསལ་བ་ལ་ དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མི་བསྒོམ་པས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ས་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་རིག་པ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར།།སེམས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས། །རྣམ་པར་དག་པའང་ཡང་དག་ཏུ། །རིགས་སམ་འོན་ཏེ་མི་རིགས་སམ། །ཞེས་བྱ་བས་སུན་དབྱུང་བར་བྱའོ།

我将为您直译这段藏文：
大慧，诸如来以智慧方便善巧，以种种方式宣说如来藏或无我，即是了知诸法无我分别之相悉皆远离。如陶师以种种文字语言来宣说。因此，大慧，如来藏之教说与外道之我说不同。
大慧，诸如来为了对治执著外道我见者，以如来藏教法开示如来藏。若有人执持不正确的我见，如何能住于三解脱门境界，具足意乐而速证无上正等正觉？大慧，为此诸如来应正等觉宣说如来藏。因此，此说与外道我说不同。
大慧，为了遮遣外道见，应随顺无我之如来藏。即是说，诸法空性、无生、非二、无自性之教说，是菩萨们无上究竟之宗。
有些人对如来有邪解：有人说"胜义谛无所成立，故唯修比前更明显的觉知"。对此回答：若缘于觉知即是修胜义谛，如意识缘四有为法处。此瑜伽师缘于比前更明显的觉知，不是观察相违。若不修胜义谛，凡夫不能超越地位。略说至此。
有人说"唯修一个自证"。对此回答：应以"由于是自证故，心行境之智，清净亦应理，抑或不应理？"来破斥。

།ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་རིག་པ་ལས་བསྒོམ་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་བྱ། ཤེས་པ་གཞན་ཅིག་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ ན་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་ནི་གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་དེ་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་གཉི་ག་ལ། ཤེས་བྱ་མེད་ཕྱིར་གཞན་རིག་མིན། །གཉིས་སུ་མེད་ཕྱིར་བདག་རིག་མིན། །གལ་ཏེ་ བརྟགས་ན་ཡང་དག་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་ཕྱུང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཤེས་པ་རིག་པ་མེད་པ་ཅིག་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེས་ནི་མུ་སྟེགས་དཔྱོད་པ་པའི་ལྟ་བ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་རང་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣལ་འབྱོར་བའི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གང་དེ་ཁོ་ན་ཡུལ་དུ་ཡེ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཁོ་ན་མཐོང་བར་ མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་མི་ཐ་མལ་པའི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཡེ་ཡུལ་དུ་ཡེ་མི་བྱེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་མི་དམིགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྩོལ་བ་བྱས་ན་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་ཏེ་ཡེ་མི་བཅོས་པར་གཞག་སྟེ། མ་བརྩལ་བར་བཞག་ན་ བསྒོམ་པར་འགྱུར།ཞེས་འབྱུང་བས་གོ་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཆུ་ཡོད་པར་གོ་བས་སྐོམ་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རམ། ཟས་ཡོད་པར་གོ་བས་བཀྲེས་པ་སེལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ལྷན་ནེ་འདུག་བཞིན་དུ་རྩོལ་བ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་མ་གོ་བར་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། སེམས་གཡེངས་པ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི བསམ་གཏན་བསྐྱེད་པ་ཡང་དཀོན་ན།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསམ་གཏན་ལྟ་ཅི་སྨོས་དེ་བས་ན་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ནས་མི་གཡེངས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མངོན་སུམ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ནི་དངོས་ པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ནི་དེ་དང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པས་མི་སྲིད་དོ། །རང་རིག་པ་ནི་བེམས་པོ་ལས་ལོག་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དེ་མི་སྲིད་དོ།

有人说："何谓修自证？应了知其他觉知，因此应唯了知法性。"对此回答：如此则因有二分别故非修法性，如瓶子与执瓶。因此对这两者，应以"因无所知故非他证，因无二故非自证，若观察则非真实"等来破斥。
有人说："唯修无觉知的知。"对此回答：这是承许了外道顺世派见，他们说："不仅非有相知，也非自证。"此人如何能成为瑜伽师？略说至此。
有人说："唯以等持作为对境。"对此回答：凡是作为对境者即非胜义境，如眼识。此瑜伽行者的智慧也因作对境而有自性相违之所缘。
有人说："唯是不作对境。"对此回答：若完全不作对境则不能见真如，如凡夫之知。此瑜伽行者的智慧也因完全不作对境而有遍及的不可得。
有人说："若用功则违法性，应无改安住，不用功而安住则成修习，故仅解了即可。"对此回答：应以"违背现量之行为，知有水能除渴否？知有食能除饥否？"等来回答。
他们不了解佛说在等持时寂然安住而用功成过的意趣，而是随文解义。如来在《般若波罗蜜多经》中说："心散乱者尚难生起世间禅定，何况出世间禅定？因此应从发心之始即不散乱。"
有人说："修现量。"对此回答：感官现量缘实物为境故非此。意现量与彼同时安立故不可能。自证仅是离无情故不可能。

།རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་འཇིག་རྟེན་པའི་ས་ནི་མི་སྲིད་དོ། །འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ནི་འཕགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་སུན་དབྱུང་ངོ་།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ང་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མན་ངག་ཡོད་དེ། དེ་ལ་བློ་གནས་པ་ནི་མི་ཐ་མལ་བའི་ཤེས་པ་ངལ་དུབ་མ་ཁྱེར་བའི་ཤེས་པ་ལྷང་ངེ་བ་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་འདྲ་བ་ དེ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་ལ་སྨྲས་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱ་བ་དེ་ཅི་ལ་བྱ། གལ་ཏེ་སེམས་སམ། གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཟེར་ཏེ། དེ་གསང་སྔགས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེའམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་དེ་མི་སྟོན་ཏེ། ཆོས་ ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་བྱ་བ་ཙམ་ལ་འཇོག་པ་ལས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་ནི་མི་འཇོག་གོ་ཞེ་ན།གསང་སྔགས་ལ་ནི་དགག་པ་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་སེམས་པ་ མེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་བརྩེགས་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇམ་དཔལ་ལ་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བགྱི་བ་ནི།དབྱིངས་གང་སེམས་མ་མཆིས་པ། སེམས་གྲོལ་བར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ། སེམས་དགག་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ་བསམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བགྱི་བ་མ་ལགས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་སོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་པ་ལགས་ཀྱི། སེམས་ཉིད་སེམས་མ་ལགས་པས་སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་མཆིས་པའོ། །སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པས་སེམས་མ་མཆིས་པ་ཉིད་སེམས་ལགས་ཏེ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མའི་ཁུངས་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་ཐ་མལ་པའི་སེམས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པ་མ ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་གི་ཀུན་གཞི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དུས་གསུམ་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་མི་འགྱུར་བ་རྟག་པ་དེ་ངོ་ཤེས་ན། བྱང་ཆུབ་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཟེར་བས། དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལྟར་ཧ་ཅང་ཆེས་གསང་སྔགས་ཟབ་མོ་ནས་ཀྱང་མི་སྟོན་ཏོ། །འདི་ནི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན།བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་པས་དེ་རྟག་གོ།

瑜伽现量在世间地不可能。若是出世间，则应成圣者，以此来破斥。
有人说："我有不可思议的教授，安住于此的心，即是凡夫未感疲惫的明朗觉知，修习即是类似于此。"对此回答：所谓不可思议是指什么？若说是心或心的法性，这在密咒中有，但经典或波罗蜜多中不说此，仅安立一切法无自性，而不安立为自心法性。
虽然不破斥密咒，但这在经中也说过。在《无所缘无思虑宝积经》中，如来对文殊说："文殊，何谓不可思议界？"文殊答道："世尊，所谓不可思议界，是指无心、非解脱心、非遮遣心、非以思维分别的界。然而世尊，心itself即是不可思议界。为何如此？因心中无心，心itself非心，故心以自性而无。如实之心即是无心，世尊，这就是不可思议界。"这是瑜伽行中观的依据，无有差别。然而，如此凡常之心因是无记心的缘故，非修法性。
有人说若了知自己的阿赖耶识、菩提心、三世无为、不变常住，即是所谓的菩提、法性等。这不仅在波罗蜜多乘中不说，甚至在甚深密咒中也不说。这是如来藏，是教法精髓，故是常住。

།ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གསང་སྔགས་པ་ནི་དགག་པ་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་དྲང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ ཡང་གསུངས་པ།།ཇི་སྲིད་འདུ་ཤེས་ཡོད་ཀྱི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསུངས་སོ། །ཡང་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ཐེག་པ་བཅུ་བཞི་གསུངས་པ་ལ། ངེས་པའི་དོན་དུ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་ལས་མེད་པར་གསུངས་ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ། འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ལས། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་འདུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་ཚུལ་གཅིག་གོ་ ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་དགོངས་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཞུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པས་ཡང་འདོད་དོ། །བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ངེད་འདུས་མ་བྱས་སུ་རྟོག་ དབུ་མ་པ་ནི་དེ་ལམ་འདོད་པ་བྱེད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ལས། འདུས་མ་བྱས་ལ་གང་རྟོག་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་གང་རྟོག་པ། །གཉི་ག་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །དེ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། ། འོན་ཏེ་ཆོས་ཅན་རང་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་གསང་བར་སྨྲ་བ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་ཅེས། བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་གསང་བ་ལས་བསྟན་པ། རྣམ་རིག་ཙམ་ནི་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་།འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ ཡིན།།བླང་དང་དོར་བ་མེད་ཅེས་རབ་བརྟག་པ། །ཚངས་པ་མྱ་ངན་མེད་ཅེས་རྟག་གནས་བྱོས། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་མ་གོ་བར་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་ལ་རློམ་པར་བྱར་མི་འདོད་དོ། །སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཅི་ལ་ ཡང་མི་རྟོག་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སེམས་དཔས་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཀུན་ ཏུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས།།གང་ཞིག་དེ་རྟོགས་འདོད་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དབུ་མ་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་སྨྲའམ། བརྟགས་ནས་སྨྲ། གོང་མ་ལྟར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འཕགས་པར་ཁས་བླངས་པས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ།




我将为您翻译这段藏文。以下是完整的中文翻译：
说到这里，对此回答道：密咒师虽然不作否定，但是为了随顺引导，依据《楞伽经》中所说的三乘："只要有想，乘就无有究竟"等等。
又在《华严经》中说到十四种乘，但从究竟义来说，因为法界唯一，所以只有一乘。如此在《大集经》品中说："一切乘归于一乘，诸乘平等归于一乘，因为入不可分法界是同一方式。"
因此，依据法性的意趣而说心性本来清净，如《大慧所问经》中所说。瑜伽行中观派也如是承许，没有差别。
若说："我们执著无为，而中观派则执著其为道路。"
《圣文殊神变经》中说："若执著无为，及执涅槃者，二者皆魔境，此为智者说。"
若说："诸法自性本如是。"这就是接受外道吠陀论终极密义的主张。他们如是说，如《甘露滴密续》中说："唯识恒清净，如是佛常行，无取亦无舍，梵天常住无忧。"
因此，不应不解如来密意而仅执文字而傲慢他人。略说到此。
有些人说："虽然于一切都不作分别，但是要修习胜义菩提心。菩提离诸戏论如虚空，菩萨于此修习胜义菩提心。"如经中说："菩提虚空相，远离一切分别。若人欲证此，名为菩萨。"若说中观派没有这个，对此回答：是从自性门中说，还是观察后而说？若如前者，那么因为已承许是圣者，暂且搁置。

།འོན་ཏེ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དབུ་མ་པ་ཡང་དེ་འདོད་དེ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས གསུངས་ཏེ།དེ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ཞེས་གསུངས་པས་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐོས་པའི་དུས་སུ་བསམ་པ་བྱེད་པ་དེ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་ནས་ཞི་གནས་ལ་བསླབས་ནས་དེ་ཕྱིན་ཆད་བསྒོམ་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། སྔར་ཐོས་པའི་དུས་སུ་བསམ་པ་དེ་ནི་ཐོས་པའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཐོས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་ནས་ཀྱང་བསམ་དགོས་ཏེ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བསྒོམ་པ་གཅིག་པུ་བྱེད་པ ཡིན་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་དེ་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྡུ་ སྟེ།དེ་སྐད་དུ། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། ལྷག་མཐོང་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང་། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟ་དཀྱུས་ཀྱིས་བསྟན་ནས་རྒྱུག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུན་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ཟེར་རམ། འོན་ཏེ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ན་ཡང་རྟགས་ལ་བརྟན་ནས་ཡང་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད། ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བསྒོམ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི ཕྱིར་རོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མི་སྲིད་དེ། མངོན་སུམ་ཡིན་པར་ཐལ་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ནར་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་གོམས་པར་བྱེད་དོ། ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་བསྒོམ་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟ་ནི་མ་མཐོང་བས་བསྒོམ་ཞེས་མི་བྱའོ།

若说是观察所得，对此回答：中观派也承许此义。如寂护论师所说："所谓胜义菩提心即是出世间、离戏论边际"等。又说到成就此的因也离分别和观察，因此无有差别。
有些人说："闻法时所作的思维是思所成慧，之后学习止后，从此之后唯一是修。"
对此回答：先前闻法时的思维属于闻所成慧的范畴，否则就是浪费闻法。之后也需要思维，如思所成慧时所说。因此，不能说只作修习。
有些人说："这有两种：修择法观和无分别观。"对此虽无过失，但是择法观应归入思所成慧。如此，就修所成慧的观而言，《圣解深密经》中说："观是从清净闻思因中生起。"寂护论师也说："从闻思所生的慧分别，并非如修所成慧之修习对象，如马先指示路径后奔跑一样。"
有些人说："唯修比量。"对此回答：是说因为是比量相续所以称为比量智，还是说在等持位中也依据因相而反复生起？若如后者，不能称为修，因为是思所成慧。
有些人说："唯修无分别。"对此回答：这是不可能的，因为会成为现量。
有些人说："唯修习思所成慧，因为所谓修即是熟习先前所见，如见道后的修道。

།དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མན་ཆད་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མི་སྤོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བསྒོམ་པ་ཡང ཡོད་དེ།འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མན་ཆད་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ ཤཱི་ལས་ཀྱང་།འདི་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པའི་ལམ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ད་ལྟ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ ཡང་ཞི་གནས་ཁོ་ན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ།ལྷག་མཐོང་ནི་མི་སྐྱེ་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་བརྟགས་པར་བསྒོམ་པ་ལ་བྱ། གལ་ཏེ་འོག་མ་ལ་ཟེར་ན་རིགས་ཀྱི། སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་ དུ་སོང་ནས་བསྒོམ་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་གསུངས་སོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ད་ལྟ་ནས་ས་བཅུ་མན་ཆད་ལྷག་མཐོང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ ལས།ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་མི་མཐོང་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་མཐོང་སྟེ་མི་གསལ་ལ། ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་གཟིགས་ཏེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མི་སྤོང་སྟེ། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སློབ་པའི ལམ་རེ་ནས་མེད་པར་ནི་མ་གསུངས་ཏེ།ཞི་གནས་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེ་བའི་སྒྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྷག་མཐོང་གཅིག་པོས་བདེན་པ་མཐོང་ན་ནི། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་གཉི་ག་སློབ་དགོས་པར་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་ཞི་གནས་བསྒོམས་ནས།ཕྱི་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་ཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཚོགས་མི་སྲིད་དོ།

我将为您完整翻译这段藏文：
因此，有人说世间第一法以下都是思所成慧。对此回答：虽不舍弃思所成慧，但也有修习。《圣解深密经》中说：有分别影像和无分别影像两种三摩地，是在世间第一法以下宣说的。寂护论师也说："这是止观双运道，缘于有分别和无分别影像。"
又有人说："现在修无分别也只是修止，观是不会生起的。"对此回答：是以择法慧观察后修习，还是不观察而修习？若说后者则可以，但寂护论师说：先行择法后修习是止观双运修。
有人说："从现在到十地以下都只修观择法智慧，如《大般涅槃经》中说：'声闻不见如来藏，因为止多观少的缘故。菩萨虽见但不清晰，因为观多止少的缘故。如来则全见，因为双运的缘故。'"
对此回答：这并非要舍弃，但这是显示有学和无学道的差别，并非说有学道中完全没有某一个，因为有"止分多"和"观分多"的说法。再者，若仅以观能见谛，则与《圣解深密经》所说"一切出世间善法都是止观之果"相违。
因此，寂护论师也说凡夫也需学习二者。有人说："所谓止观双运是指先修止后修观而说，意思是在一个补特伽罗相续中具足，若非如此，刹那间不可能有两种相违法聚合。"

།ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གང་དུ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དེ་དུས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དཔྱིད་དང་སྟོན་བཞིན་ནོ། །དབྱར་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ཞི་གནས་བསྒོམས་ནས་དགུན་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་འདི་ཡང་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གང་སྐད་ཅིག གཅིག་ལ་མི་འཆོགས་པ་དེ་ནི་ཤས་ཆེ་ཆུང་མཉམ་མི་དགོས་ཏེ།དཔེར་ན་ཁྱིམ་ན་འདུག་པའི་གླང་དང་། ཞིང་ཐོག་ན་འདུག་པའི་གླང་ལྟ་བུའོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མི་འཚོགས་པས་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། དེ་ལྟའོ། །ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཞི་གནས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་མར་མེ་རླུང་ལ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་སེམས་གཡོས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་དེ་བསྒོམ་པར བྱའོ།།ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ན་ཡང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་མི་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དྲང་བར་བྱ། གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པས་ཤེས་རབ་ཤས་ ཆེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཡོ་བ་དེའི་ཚེ།སང་དགུན་གྱི་ཞི་གནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གི་ཚེ་གླང་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་མཉམ་དུ་ཞུགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀ་མཉམ་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་དང་། སེམས་ལ་གནོད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་དུས་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཉིད་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་དང་། གླང་གཅིག་ཁྱིམ་ན་འདུག་པ་དང་། གླང་གཅིག་ཞིང་ཐོག་ན་འདུག་པས་ཞིང་རྨོར་འདོད་པ་ལ་གསུངས་པར་ཐལ་བར འགྱུར་རོ།།ཆོས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་ན་ནི་མི་སྐྱེ་ལ། གཉིས་ཀ་ཡོད་ལ་སྐྱེད་པ་དེ་གཉིས་ནི་དེ་སྐྱེད་པ་ལ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་དང་རྣ་བ་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་ལ།དེ་གཉིས་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་དེ་སྐྱེད་པ་ལ་མཐུན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་གཉིས་ཀྱང་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་ན་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་ཉིད་ལ་གསལ་བར་མི་སྐྱེ་ལ་གཉིས་ཀ་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱི་ གཏན་ཚིགས་སོ།།དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་བགྲོ་བ་ལས། མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་གཞན་མེད་དོ།

对此有人说，对此回答：凡有前后的就不是同时，如春秋一般。夏季等时修止，冬季等时修观，这也是有前后性质相违的所缘。若说刹那间不能聚合，则不需要分量相等，如在家中的牛和在田地里的牛一样。瑜伽士的止观也是在一刹那间不聚合，故无法观察其差别。
若如此，则当修观时慧分特别增盛之时，由于止少，如同风中灯火般心动摇，故不能极为清晰地见到真实性，因此那时应当修止。若止分过多，则如同睡着的人一般不能极为清晰地见到真实性，因此那时也应当修慧。对此经文应如何解释？若现在因修观慧分增多而心动摇时，难道要等到明年冬天才修止吗？
因此，如同两头牛双运般同时趋入时，只要身心未受损害，就应无功用住。若按你的说法，则变成不同时的心同时趋入，以及一牛在家一牛在田而想耕地的情况了。
所谓二种相违法也是成立的，因为若缺其一则不生，二者具足则能生，这二者对于所生是相顺的。如眼耳二者，若缺其一则不能对瓶等生起眼识，二者具足则能生起，对于所生是相顺的。止观二者也是如此，若缺其一则意识不能清晰生起对法性的认识，二者具足则能生起，这是自性因。如《圣法集经》所说："由等持而如实了知。"等持即是三摩地，此外别无他物。

།རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང་། སེམས་རྩེ་ གཅིག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གང་དོན་དང་མ་ཕྲད་པར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅིག་འབྱུང་བ་དེ་ནི་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱི་མིར་སྣང་བ་ རྟོག་བཅས་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཆོས་ཉིད་དང་མ་ཕྲད་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བས་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་ཡོད་མེད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཅིའི་རྣམ་པར་ཡང་མ་བྱུང་བ་ཅིག་དགོས་ཏེ། དེས་སྤྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་ ཟེར་བ་ནི་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་རུང་བའི་རྟོག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པ་བྱ་བར་འགྲོའོ།།ཡང་ན་བྱིས་པ་ཆུང་ངུའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཐ་སྙད་འདོགས་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟོག་བཅས་བསྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཆོས་ ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་མི་སྲིད་པས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་ནི་རྟོག་བཅས་དང་རྟོག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་མ་འབྱུང་སྟེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་ན་ཁྱབ་ པ་ཡང་བསྡོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན། རྣལ་འབྱོར་པས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མེད་པ་ལས་གང་གིས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་པར་ཁས་མི་ལེན་པར་སྐྱོན་འདོགས་ སམ་ཞེ་ན།འོ་ན་ཡོད་ན་རྟོག་བཅས་ཡིན་ནམ་རྟོག་མེད་ཡིན། དེར་སྨྲ་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་དེ་བསྟན་པར། །བྱ་མིན་ཞེས་བྱ་རྐང་བརྐྱང་སྟེ། །གྲགས་པས་དད་པ་བསྐྱེད་པ་ཡི། །དད་ལྡན་རྣམས་ལ་མཛེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་སུན་དབྱུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་རྟོག་པ་དང་ བཅས་པའམ་རྟོག་པ་མེད་པར་བརྗོད་དུ་མི་འདོད་དོ།།ཤེས་པ་དཔེར་ན་མདའ་སྒྲོ་བྱི་བ་འདྲ་བ་བརྐྱང་བ་ཟོར་མཐོ་བ་ཅིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། རྟོག་བཅས་མ་ཡིན་རྟོག་མེད་མིན། །རྣམ་པས་ཉེ་བར་མ་བསྒོམས་ཤིག་།སྔ་ན་བས་ནི་ཟོར་མཐོ་བའི། །ཤེས་པ་ཡང་དག་ངེས་པར་གནས། ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་བས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ་ལྷག་མཐོང་གི་གནས་སྐབས་ན་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ལ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡོད་མེད་དུ་འཇུག་ལ། ལྷག མཐོང་གི་ནི་དེ་གཉིས་གང་ལ་ཡང་མི་འཛིན་པ་མི་འདྲ་ཞེ་ན།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟོག་ཅེས་བཏགས་པ་དང་འདྲའོ།

《六十正理论》中也说："由心一境性而如实了知。"略说到此。
有些人说，凡是未与对境相遇而生起对境相的，即是有分别，如依烟而生的知识中显现背后的人是有分别的一样。凡夫的这种知识也是未与法性相遇而生起法性相，故是有分别，这是自性因。法性应当是非有非无、不现任何相的，他们说修共相即成为可言说相关的分别，这就成了所谓的修法性。或者如同婴儿的认识一样，瑜伽士修法性将变成不能安立名言。因此，既非修有分别，又因不可能见到法性自相，故也非无分别知。
对此回答：若如此，由于有分别与无分别遍及一切知，其他知也将不生，因为能遍若返，所遍也应返。如此则瑜伽士将不能获得殊胜功德，因为无中不可能从因生果，如兔角等。若说不承认为无而加以过失，那么若有，是有分别还是无分别？若说不愿说明，则以"若说此境界，不应说为非，以名闻生信，于信者为妙"来破斥。
若说不愿说是有分别或无分别，知如箭羽直伸高举，则将成为"非有分别非无分别，莫以相而修，较前更高举，知识确实住"之说，暂且搁置。
有些人说，这在胜观位时所说的明了是对无境的明了。对此回答：那将与止的知识相同。若说止缘有无而入，而胜观不执著二者故不同，正因为如此才是对境施设，如同假立无分别一样。

།ཁ་ཅིག་ན་རེས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ནི་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མན་ཆད་ནི། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་གཉིས་དྲུད་པ་ལས་མེ་བྱུང་ནས་ཤིང་དེ་ཉིད་སྲེག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་མེ་བྱུང་ན། གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པའི་མེ་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི ཤིང་སྲེག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་རབ་བརྟེན་ནས། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་རྟོག་གོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་གནས་དང་། །སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་བཟླ་བར་བྱ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འདས་ནས་སུ། །སྣང་བ་མེད་ལས་འདའ་ བར་བྱ།།སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་། །ཞི་བ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས། །སྨོན་ལམ་དག་གིས་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བདག་མེད་པར། །སྣང་བ་མེད་པར་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་ རབ་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་པ་ཡིན་གྱི།ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་བསྒོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་ཁ་ཅིག་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་ཟེར་བ་ནི། སྟོན་མོན་མུན་གྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ཡིན་ཏེ། རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་བསྒོམ་ལུགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཟུངས་འགྲེལ་ལས། བསྒོམ་པའི་རིམ་པས་ནི་མི་རྟོག་པ་ སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྤྲོས་པའི་ཕྱོགས་རེ་བཅད་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་པོ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་ལ་བློ་གནས་མི་སྲིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཐ་མར་མཛད་པ་ལས། ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ པ་ལས།གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཅི་ཞིག་ལ་དམིགས་དགོས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོག་པར་འགྱུར། གཉེན་པོ་གང་གིས་ནི་ ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར།བསམ་གཏན་བཞི་པོ་མ་ཐོབ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ནི་འགག་པར་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་དང་པོར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་བདེན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ལ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ཡང་དག་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྷག་མཐོང་ལ་ཐོག་མར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེས་མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།

有些人说，初地以上是修无分别，而世第一法以下是修择法慧，如《圣宝积经》中说："迦叶，譬如钻木生火后烧其木，如是由正择法生如实知之火，如钻木之火般烧分别之木。"
《圣楞伽经》中也说："善依唯心已，不分别外境，如是真如境，亦当离唯心。超越唯心已，当超无所现，住于无现相，瑜伽见大乘。寂静任运成，以愿善清净，无我胜智慧，将见无所现。"
因此，这些是次第修择法慧，而非修一切无分别。现在有些人说修一切无分别，这是随学暗昧，并非次第修行之法。若问《陀罗尼释》中说修次第是无分别，那是初地以上的境界。或者是就断除一分戏论而言，初业者不可能安住于一切无分别。
如《修次第后篇》中说："复次，瑜伽师入等持时，若有意识必定应缘某境，凡夫之识不会突然无所缘。若无，则如何能了知诸法体性？以何对治断除烦恼？未得四禅的凡夫之心不可能灭。"
对此回答：首先说初修择法慧确实正确。对于如来所说，堪布莲花戒也说："因此，欲生无分别智者，首先应修正择法相之胜观，由此将断诸相。"

།འོན་ཀྱང་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དོ། །སོ་སོར རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཡོད་དེ།ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཟེར་བ་དང་། མི་རྟོག་མི་འབྱེད་མི་ཚོལ་བ་བྱེད་པ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཟེར་བ་དང་། མི་རྟོག་མི་འབྱེད་མི་ཚོལ་མི་འགྱུར་མི་གཡོ་བ་ལ་ བྱའོ།།དེ་ལ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག་།སོ་སོར་དེ་རྟག་གལ་ཏེ་སྒོམ་བྱེད་ན། །དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ། །རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་དེས་ནི་ཞིར་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས།དེ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་ནས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤངས་ནས་ཇི་ལྟར་བསམ་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་དག་ལ་ཤེས་བྱའི་དོན་དེ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་།རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལས་ཀྱང་བསྡུས་པའི་དོན་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་དེར་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་མ་སྣང་བ་ལ་སེམས་བཞག་ནས་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་ སོར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེས།མཚན་མ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དེར་ཡང་ཇི་སྐད་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་དོན་ལ་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པའམ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པར་སོ་སོར་བརྟག་པའམ། བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་ མི་འབྱུང་བར་དཔྱད་པའམ།ཆ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པའམ། མདོར་ན་ཇི་ལྟར་རྟོག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཆོས་མེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དགོངས་སོ། །ཞེས་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་སོ།

我将为您完整直译这段藏文：
然而还有一些需要实修的内容。"择法"这一词有两种含义：一是指在获得止后，以思慧寻求通达人法无我；二是指不分别、不辨别、不寻求、不转变、不动摇。
关于思慧，《圣三昧王经》中说："若于法无我择法观，若常如是修习者，此为得涅槃果因，余因皆不得寂静。"
《圣解深密经》中说："彼得身轻安及心轻安已，住于其中，舍心相已，于所思维诸法，内三摩地行相影像中择法观察，胜解。如是于三摩地行相影像中，于所知义分别、极分别、遍思、遍察、堪忍、欲求、辨别、见解、思维，是名胜观。如是菩萨善巧于胜观。"
《入无分别陀罗尼释》在第七摄义中也说："如前所说，于相显现安住其心，息灭沉掉等已成就止，以彼如实择法相之不作意，断除彼等诸相。亦应以如闻所思之义，以决定方式择察：或修缘起，或择察无来去，或观察非从自他二者生起，或择察支分，总之以任何思维方式，应当如是择察令生无事物决定。"同论中说："无事物即无法，是指法界。"

།མི་རྟོག་། མི་འབྱེད། མི་འཚོལ། མི་འགྱུར། མི་གཡོ་ཞིང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའམ། རྟོག་པ་ཙམ་ལ་ལྷག་མཐོང་དང་པོ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་སེམས་པ་མེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་བསགས་པའི་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ པ།འཇམ་དཔལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཆོས་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་གང་། ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་བགྱིད་གཅིག་ཏུ་ཡང་མི་བགྱིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འགྱུར་ བ་མ་མཆིས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། བདག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའམ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་མི་ སེམས་སོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའམ། འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལགས་ཏེ། ཆོས་ གང་ལ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་བགྱིད་མི་མཉམ་པར་ཡང་མི་བགྱིད།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ནི་མི་མཉམ་པའོ་ཞེས་རྟོག་པར་མི་བགྱིད། འཕགས་པའི་ཆོས་ནི་མཉམ་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བགྱིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དམིགས་པ་གང་མཉམ་ པའམ།མི་མཉམ་པར་བགྱིད་པ་དེ་ལ་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུའོ། །གང་གི་མཉམ་པའམ་མི་མཉམ་པར་བགྱིད་པ་དེ་ཡང་དགེ་སློང་དེ་ལ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དགེ་སློང་ནི་བདག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུངས་འགྲེལ་དེ་ཉིད་ལས།བསྡུས་པའི་དོན་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་ཞིང་རང་རིག་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ བསྟན་ཏོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་འགྲུབ་བོ། །འོན་ཏེ་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་ལས། མཐའ་མ་མཐོང་བའི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།

不分别、不辨别、不寻求、不转变、不动摇，如实择法或仅是思维，称为第一择法胜观。如《圣一切法无缘无思积宝教授经》中说：
世尊告曰："文殊，所谓正择法是何法之异名？"
文殊答曰："世尊，所谓正择法者，于任何法既不分别为异，亦不分别为一。世尊，是无变化、无分别。世尊，所谓正择法者，是无正择法之异名。世尊，依于正择法，我不作是念：我是凡夫或声闻圣者。何以故？以不见有任何成为凡夫或圣者之法故。世尊，依于正择法，善男子善女人以法界之理如是显现：于任何法既不作平等想，亦不作不平等想，不作凡夫法是不平等之分别，不作圣者法是平等之分别。何以故？以于所缘何为平等或不平等皆无所缘故。彼比丘于平等或不平等皆无所有。如是无分别之比丘，亦无我是无分别之执著。"
《无分别陀罗尼释》同论中第八摄义处说："由修习真实义力，生起一切法无自性之分别相及自证，亦生起自身无自性之分别时，即说瑜伽师以智慧见。"
《圣迦叶问经释》中说："如实正择法。"由此成立有两种语言运用之因。若依《二万光明论》，则如未见边际之事。

།ཞེས་ གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དྲང་།དེ་ཡང་མཐའ་མ་མཐོང་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་ད་ཅིའི་སར་འདུག་པ་བཞིན་དུ། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་མ་མཐོང་བས་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡང་ལྟར་འགྲོ་བྱ་བར་འགྱུར་གྱིས། ད་ཅིའི་སར་འདུག་ཅེས་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ། དཔེར་ན་ བྱ་དེ་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་བལྟས་པས་མ་མཐོང་སྟེ་འགྲོ་ས་མེད་ནས་འདུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་མ་མཐོང་བ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གྲོགས་བྱས་ནས་དེ་ལས་མི་གཡོ་བར་ལྷན་ནེ་ཡོད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཙུབ་ཤིང་ གིས་གཙུབས་པའི་མེས་བསྲེགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གཙུབས་པས་མེ་ལམ་གྱིས་འབར་བས་བསྲེགས་པ་བཞིན་དུ་བཙལ་ཕྱེ་བརྟགས་པས།དེའི་འཕྲོ་ཁོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྷག་གིས་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ས་ལས་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་རྟོག་པ་ལ་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གྲོགས་བྱས་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཆ་མི་སྙོམས་ན་མཉམ།མཉམ་ན་ཇི་སྲིད་ནུས་ཀྱི་བར་དུ་འདུག་པ་ལས་འབད་པ་དང་། བསྒྲིམ་པ་དང་། རྩོལ་བའི་སྒོ་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མེས་མེའི་བྱ་བ་བྱེད་འདོད་ཅིང་མེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གཙུབ་གཏན་གྱི་སྟེང་དུ་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་ ཏེ་དེ་མངོན་པར་གཙུབས་ཤིང་འབད་པར་བྱེད།སྒྲིམ་པར་བྱེད། རྩོལ་བར་བྱེད་ན། དེས་འབད་པ་དང་། སྒྲིམ་པ་དང་། རྩོལ་བ་འདིའི་སྒོ་ནས་དང་པོ་ཁོ་ནར་གཙུབ་གཏན་ལས་དྲོད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དྲོད་དེ་ཉིད་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ན་རྩེ་མོ་འབྱུང་ཞིང་དུ་བ་འཐུལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་ཆེར་མངོན་པར་འཕེལ་བར་གྱུར་ པ་ན་མེ་ལྕེ་མེད་པའི་མེ་འཕེལ་བར་འགྱུར།མེ་བྱུང་མ་ཐག་ཁོ་ནར་མེ་ལྕེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མེ་ལྕེ་འབྱུང་ཞིང་འབར་བ་དེས་མེའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་གཙུབ་ཤིང་འབད་པ་དང་། བསྒྲིམ་པ་དང་། རྩོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་ཅིང་གོམས་པར་ བྱེད།ལན་མང་དུ་བྱེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དང་པོ་ཁོ་ནར་གཙུབ་གཏན་ནས་དྲོད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ནི་མེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བསྲེག་པ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དྲོ་བར་འགྱུར་བ་དག་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དྲོད་དེ་ཉིད་མངོན་ པར་འཕེལ་བ་ན་རྩེ་མོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལྟར་ནི་རྩེ་མོ་དག་བལྟའོ།།ཇི་ལྟར་དུ་བ་འཐུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ནི་བདེན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་བལྟ་བར་བྱའོ།

如何理解此说？并非如未见边际而返回，如今安住何处之意。不是说经过观察未见而再次观察。若是那样，就应说再次前往，而不会说如今安住何处。因此，应如是说：
譬如鸟观海边未见，无处可去而安住。如是以思慧、择法慧观察未见时，由三摩地助伴，不动而明明安住，识即安住于此。
关于"以钻木生火而焚烧"之说，并非意指如钻木而火立即燃起焚烧般，通过寻求观察，由此立即生起殊胜智慧。此说意为：
凡夫依地相观察一切皆不成立时，由三摩地助伴，若止观不均则令均等，若已均等则随力所及而安住。通过精进、专注、努力，譬如有人欲求火之作用而求火，于钻座上钻木，精进专注努力钻磨。由此精进、专注、努力之门，首先从钻座生暖。当此暖相增长时，顶相出现而生烟。当广大增长时，无焰之火增长，火生之际即生火焰。由此燃起之火焰即能作火之作用。
如是，应观察如何精进、专注、努力钻磨，如是依止并修习五根，多次修习。如同首先从钻座生暖，应观察如火之补特伽罗与法无我之法能焚烧烦恼，此为生起之前行与因之暖相。如同此暖增长而生顶相，应观察诸顶相。如同烟起，应观察随顺谛之诸

།ཇི་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་མངོན་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ནས་མེ་ལྕེ་མེད་པའི་མེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ མཆོག་རྣམས་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་མེ་བྱུང་མ་ཐག་ཁོ་ནར་མེ་ལྕེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། མེ་ལྕེ་འབྱུང་ཞིང་འབར་བ་དེས་མེའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་དག་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་སྟོབས་ལྔ་པོ་དག་མཇུག་ཐོགས་སུ་བྱུང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པ་མཐའ་ དག་དང་བྲལ་བ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་བྱུང་བས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་རྩོལ་བ་དང་།འབད་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཙམ་ལ་སྲེག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མ་མཐོང་བ་དེས་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ བར་ངེས་པ་ཙམ་ལ་བློ་གནས་པ་དེ་འཁྲུལ་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་སྲེག་ཅེས་བྱ་སྟེ།འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པས་ཚིག་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་མེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མེས་སྲེག་པ་དང་འདྲ་བར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གྲོགས་བྱས་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ལ་གོམས་པས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའམ།ཅིར་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ན་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པ་ཙམ་ལ་བསྒོམ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་དང་ བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ལངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འབྱེད་པ་དང་འཚོལ་བའི་ཤེས་པ་ཡང་རྟག་ཏུ་མི་འབྲལ་བར་བརྟེན་དགོས་ཏེ། འཕགས་པ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་མ་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ལང་ ཀར་གཤེགས་པ་ལས།ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་མདོར་བཀའ་སྩལ་ཏེ། སེམས་ཙམ་པ་ནི་བབ་བརྟན་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིམ་གྱིས་ནམ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་བར་དུ་བརྟག་པ་ཡིན་གྱི། བརྟགས་ནས་ཆོས་ཉིད་རེ་མོས་བསྒོམ་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་སྐད་དུ། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་པོར་མཛད་པ་ལས། དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་བརྟན་པར་བྱས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བདག་མེད་པར་སྣང་བ་མེད་པས་མཐོང་བར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་བར་དུ་ལེགས་པར་བཤད་ནས། དེ་ལྟར་བསྒོམ་ པའི་རིམ་པ་འདིས་དེ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེས་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་གོམས་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

如同广大增长而生无焰之火时，应观察世间法之殊胜。如同火生之际即生火焰，由此燃起之火焰作火之作用，如是由世间法殊胜所摄持之五力相继生起，超出世间，远离一切戏论，极为明显，见未曾见，由此于共相中离开勤作与精进而了知自相，仅此称为焚烧。
由于未见无相之自相，依据标相而确定远离一切相仅此安住于心，生起迷乱平等之智，故称焚烧。如《迦叶请问经》中说："如实了知犹如烧焦。"
因此，如同生火之因即火能焚烧，生起无分别智慧之因即依标相观察一切不成立，由三摩地助伴，修习止观双运，当生起一切不成立或一切未见之智慧时，不需依标相修习确定，即已远离彼等，此为教示。
于起身时分，亦需恒常不离择法与寻求之智，如《圣宝髻经》云："从布施乃至般若，不离空性禅定。"
《圣楞伽经》中略说修习智慧次第："心一境性已安住"等，是说止成就后，由思慧次第观察直至生起信解，而非观察后轮替修习法性。如《修次第初篇》中善说："如是令心安住所缘已，当以智慧观察"乃至"以无所显现之无我最胜智慧而得见"。之后说："应以此修习次第修习真实义"，此说应以思慧修习至生信解。

།དེས་ན་ཡིད་ཆེས་པས་དེའི་དོན་ལ་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ད་ལ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ན་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཞི་བར་བྱའོ་ཞེས་ གསུངས་པས་ན།སྔར་ཞི་གནས་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་བྱིང་རྒོད་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་དོན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་བསྒོམ་པ་འདི་ལ་ཡང་ཞི་བར་བྱ་དགོས་པའི་དོན་ཏོ། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་དམིགས་པ་ལ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི་སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་རེ་བཅད་པ་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཞེས་གསུངས་པས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཤེས་ པ་དང་ཡང་བྲལ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི། རྩོལ་བ་མ་བྱས་ཀྱང་ལྷན་ནེ་གནས་ཞེས་གསུངས་པའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པའི་ལམ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ ནི་གཉིས་ཀ་ཆུང་ཡང་མཉམ་པར་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་ཡོད་པས་གདགས་སུ་འདོད་དེ།རེ་ཞིག་སྐབས་དེར་རྩོལ་བ་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཇི་སྲིད་དུ་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི། འཕགས་པ་ཤིན་ཏུ་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཏེ།གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ངེས་པ་སྐྱེས་ཤིང་། དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ན་མོས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་གོམས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ན་ཡང་མོས་པ་སྒོ་ནས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་ པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པར་བྱས་ནས་ཡང་མོས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དྲོད་དང་། རྩེ་མོའི་གནས་ སྐབས་སུ་ཕྱི་གཟུང་བའི་ཡུལ་སྤོང་།བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ནང་འཛིན་པའི་སེམས་སྤོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་ བསྒོམ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྟོག་པ་རགས་རིམ་གྱིས་འབྲེལ་ཏེ།དེ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

因此，依据信解而作为修习其义之所依，现在若生起昏沉、掉举等，应如前所说令其寂止。此说明如同前述单修止时令昏沉掉举等寂止一样，于思慧各别观察之义上修习止观双运时，亦需令其寂止之义。
由说"缘取一切法无自性"，显示并非意在遮除片面戏论。
由说"远离昏沉掉举等"，是说应远离止增胜、观增胜、不喜、无记之心的意思。
由说"无功用智得转起时"，是说不作功用而自然安住。
由说"止观双运道圆满"，是说虽二者微弱但因平等双运而愿立名，暂时于此不作功用之意。
由说"尔时随力所及，以胜解力，应修住胜解行地"，是说圣者尚未现证一切法之法性，依据理由对所隐义生起定解，于此在异生地是胜解，故说应当串习。此将显示即使在异生地亦有从胜解门修无分别。
若非如此，则有次第修习而生无分别智后，又从胜解门修习之过。那么，如所说"成为十二种差别阶位"，以及所说暖位、顶位舍外所取境，忍位、世第一法位舍内能取心等，如何解释？
诚然如此。然而，即使于一切法性离一切相亦不住著而修，也是渐次断除粗分分别，针对此义而作是说。

།འོ་ན་ཆོས་ཉིད་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་ན་ནི་རིམ་གྱིས་འབྲེལ་བར་རིགས་ཀྱི་ཅིག་ཅར་དུ་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཅན་སྤངས་རྒྱུ་རིམ་གྱིས་འབྲལ་བ་མི་རིགས་ཏེ། ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བ་རིགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ས་དང་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་སྤོང་བའི་རིགས་སོ། །དེ་ནི་གོས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་འདྲ་སྟེ་རགས་རིམ་གྱིས་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་སྤོང་མི་ནུས་སོ་ཞེ ན།དེ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས་ཀྱང་། རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གཉེན་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། འཐོབ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་དང་། བཞི་རིམ་གྱིས་སྤོང་བར་གསུངས་ པ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནམ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་བར་དུ་བརྟགས་པ་ལ། དེའི་དོན་ལ་མི་རྟོག་པར་བསྒོམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་བསྡུས་པའི་དོན་ བདུན་པའི་སྐབས་སུ་ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་དེ་ནས་དེ་སྤོང་བ་ན་བརྒྱ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོག་པ་བྱུང་ན།དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྐབས་སུ་བཞི་ག་ལ་ཡིད་ཆེས་ན་ཡང་དེ་ནས་བསྒོམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡིད་མ་ཆེས་ན་འཐོབ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་སྤང་བ་ཡིན་པར་དེ་ཉིད་ལས་ས་ལ་སོགས་པ་ ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་འདི་དག་ནི་ལས་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཁོ་ནའི་སྟེ།ས་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།

若问：若渐次修习法性则应渐次相应，而顿时修习时有法之所断应渐次断除不合理，应当顿时断除才对？
答：那么，在初地现证一切法性之智慧生起时，所断烦恼也应当一时断除。如同衣服污垢，是渐次断除粗分，因此不能一时断除。
若问：那么，《入无分别陀罗尼》中也说到渐次断除四种相：自性分别、对治分别、真实分别、所得分别？
答：那也是说在止成就后，以思慧的观察智慧观察直至生起信解为止，然后于其义无分别而修。如彼经中，在断除诸相正加行摄义第七时说：止成就后，观察自性分别相，然后断除它时，若生起"瑜伽师们作是念"等分别，应当观察。
若于自性分别生起信解时，对四者都生起信解，则说从此修习。若未生信解，则所得分别也应以观察智慧断除。彼经中说此是异生所断："于地等分别相的现行，唯是初业瑜伽师的，入地者则无，因为于彼不可能故。"

།དེ་ནས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚན་མ་བཞི་ཅར་མ་གྲུབ་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་ མཛད་ནས།དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་མོས་པའི་དབང་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་དང་འབྲལ་བ་བརྗོད་པ་མེད་པར་རོ་གཅིག་པའི་ཡིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་ནས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་ གསལ་བར་བསྒོམ་ཞིང་འདུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ནས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པའི་དྲ་བ་སྤངས་ལ་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་ཞིང་འདུག་པར་བྱའོ ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་རེ་བཅད་ནས་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའམ། ལས་དང་པོ་བཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ནི་མ་བསྟན་ཏོ། །བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བར་དུ་མཛད་པ་ལས་ཀྱང་། དེ་ནས་ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནས།ཤེས་རབ་མཆོག་གི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ནས་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཞུགས་པ། དེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་བལྟ་བར་བྱ་བ་གཞན་མེད་པས་རྟོག་པ་ དང་།དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྒོམ་ཞིང་འདུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེར་ཡང་སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་བཅད་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡང་ གསུངས་ལ།ལས་དང་པོ་པ་ལ་མི་རྟོག་པར་བསྒོམ་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ས་དང་པོ་པ་མེ་ལ་ཚེ་ཐུན་ཕྱེད་ལ་སོགས་པ་ལས་གནས་མི་ནུས་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཐ་མར་མཛད་པ་ལས་ཀྱང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ནས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ ཀྱིས་དབང་དུ་མཛད་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཇི་སྲིད་དུ་མདུན་དུ་བཞུགས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསམ་གཏན་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་བྱོན་པའམ། བཞུད་པ་ལ་རྟོག་པས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ནས།དེ་ནས་དེའི་དོན་ལ་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའོ།

然后，依据以思慧确信四相皆不成立之义而修的意趣，说道："其后瑜伽师以胜解力及智慧断除一切有等分别相之网，无分别离寻伺，于无言说一味之心性真如胜解，无功用极为明显而修住。"此说明：异生住于三摩地后，以思慧观察，断除一切相之分别网，以胜解门无所分别而修住。
并未说断除一分戏论而修，也未说初业者修无分别。在《修次第》中篇中也说："其后止成就已当修观，应当如是思维"乃至"名为最胜智慧禅修者"之间，宣说思慧后，在修慧阶段中说："如是于人法无我、趣入真实、别无所观察所见，离寻伺无言说一味作意，任运而入无功用，于真如极为明显而修住"等。
彼中也说断一分戏论而修，初业者修无分别也已成立，初地者不能住于半座等短时是不可能的。在《修次第》后篇中也说："住于三摩地已，依思慧观察智慧"之后说："乃至如来身相现前明见为止，当修禅定。其后于如来身相现起、隐没等作意，当修观"等。
然后依彼义而修说："离有等自性。"

།ཞེས་དཔྱད་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་བརྗོད་པ་མེད་པ་དང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བའི་ཡིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་བསྒོམ་ཞིང་ཇི་སྲིད་འདོད་པའི་བར་དུ་འདུག་པར་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་།རྣལ་འབྱོར་པའི་ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས། དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མཆོག་གི་བསམ་གཏན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ནས།དེ་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ལྟར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཞུགས་པས་བལྟ་བར་བྱ་བའམ། བརྟག་པར་བྱ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་མེད་ཅིང་བརྗོད་པ་མེད་ པ་དང་།ངང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡིད་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ངེས་པར་གཟུང་ཞིང་འདུག་པར་བྱའོ། །དེར་གནས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མི་གཡེང་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཞི་ གནས་ལ་གནས་ནས།བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་སོ་སོར་རྟོག་པ་དེས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་ནས། དེའི་དོན་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་ངེས་པར་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་རེ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ལས་ དང་པོ་པ་རྟོག་པ་དང་ཚོལ་བ་ལས་མི་རྟོག་པའི་བསྒོམ་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་།དེ་ཙམ་གྱིས་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤས་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་པ་ཡང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་བཅོས་ལ། དེ་ལྟ་བུ་དེས་ཀྱང་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ལས་གནས་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ དང་པོ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཡང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་གམ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་གྱིས་ གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བདག་སྔོན་ལས་དང་པོ་པའི་ཚེ་ན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །ད་ལྟར་ནི་བདག་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལགས་ པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་ལགས་སོ།།ཞེས་དཔེ་དང་བཅས་ནས་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་པ་ལས་འདས་པའོ། །བསམ་པ་ལས་འདས་ པ་ནི་བསམ་དུ་མེད་པའོ།།ཞེས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་གསུངས་སོ།

如是观察后，以无分别、无言说、一味之心修习真如，应当随欲而住等。又说：瑜伽师止成就已，为证真如，其后当修观，于真实观察即名为观，乃至以智慧观察，由不得一切法之自性故，亦是最胜智慧禅修者。
依此而修说：如是于人法无我真如趣入故，无余可见可察，故无寻伺无言说，心成一味任运而入故无功用，瑜伽师应极为明显决定持守而住。住彼已亦当令心相续不散。等等也说明住于止已，以思慧观察观，由彼不得一切补特伽罗与诸法，为修彼义故，亦应以无分别决定不可得之理而持。
非是修一分戏论，亦非初业者无有离分别寻求之无分别修，亦非仅此便见真谛。关于粗细等，应当反复调整，彼等亦说唯能住于一时等，故初业者非离一切戏论亦非修无分别。
如《七百颂般若波罗蜜多》中说："如来问文殊师利：'汝不入不可思议三摩地耶？'文殊师利答言：'世尊，我不入不可思议三摩地。何以故？我昔为初业时入不可思议三摩地，今我自身不可思议故，不入不可思议三摩地。'"如是以喻而说。
不可思议者，如彼论释中说："所谓不可思议者，超越思维也。超越思维者，即无可思也。"此

།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས་ཀྱང་། མཚན་མ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། གང་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ སོ།།ཞེས་དཔྱོད་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དཔྱོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྟོན་མུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ཅར་འཇུག་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་ རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྤངས་ནས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་བསྒོམ་པ་ཙམ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་བསྟན་ཏོ།།ཐབས་མི་སྟོན་པ་ནི་གཞན་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་གྱི། སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་ ནི་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་གྱི།ཡུན་རིང་པོ་མ་ལོན་པས་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་དག་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། གང་དང་གང་ལེགས་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་དམིགས་ པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་སྣང་བ་གང་ཞིག་ལེགས་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་ཆུར་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པར་མ་ཡེངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།།དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིག་མི་བྱེད། །དེ་ཡིས་ཉོན་མོངས་ཕྱི་ ནས་རབ་ཏུ་ལྡང་།།ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་དང་གང་མ་ཡེངས་པར་ལེགས་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་མཐོང་བ་གང་ཞིག་མ་ཡེངས་པར་གྱེན་ལ་འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི། མཐའ་འགྲོའམ། དབུས་ འགྲོའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མ་ཡེངས་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཆུར་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ།།ལས་དང་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ཡང་ཞི་གནས་ལ་གནས་ནས་འདི་ཡང་དག་པར་གཅིག་ཡིན་ནམ། དུ་མ་ཡིན། ཞེས་ལེགས་པར་རྟོག་པ་སྔོན་ དུ་འགྲོ་བས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ལྷག་མཐོང་གིས་བརྟགས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།

《入无分别陀罗尼》中也说：于断除相之方便时，一切分别中，凡是无所分别者即是无分别界。即使观察也是观察于分别。
所谓"顿入"者，即是一时入。所谓一时入者，如阿阇黎莲花戒所说：于离一切戏论之法性，舍弃以观察慧善加观察为先导，仅作无有任何分别之修习。不示方便者已于他处说明。是故说彼等，若先以观察而后无所分别者是渐入，此即阿阇黎自身所说，如前所述。
所说"凡夫之心识不能骤然无所缘"者，是说无因不能成就，并非说未经长时则不生无分别智，因为此说他人也不承许。
因此，此说如是：若无善加观察为先导者，则不能成为无所缘，譬如对阳焰显现为水，若无善加观察为先导，则不能成为无水所缘。此瑜伽师若无以不散乱心破除缘取补特伽罗与诸法之观察为先导，则遍计执不能无所缘。
如《圣三摩地王经》云："虽修彼等持，然不破我想，彼后烦恼起。"
凡是以不散乱善加观察为先导者，则能成为无所缘，譬如见阳焰为水者，以不散乱观察此上行显现是至边际耶？抑或至中间耶？等，以不散乱观察为先导，则生起无水所缘之智。
此初业瑜伽师亦住于止已，观察"此是一耶？是多耶？"以善加观察为先导，是自性因。如《圣宝云经》云："以观察慧观已，通达无自性，即是入

།འཕགས་པ་ལང་ཀར་ གཤེགས་པ་ལས།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གང་གི་ཕྱིར། བློས་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟོག་སྟེ། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གླང་གི་རྭ་ཡང་རྡུལ་ ཕྲ་མོར་བཤིག་ན་མི་འདུག་གོ།།རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་བཤིག་ནས་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལས་ཀྱང་། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བུ་མོ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡིན།བུ་མོས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཀྱང་དམིགས་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་ རྟོག།།སོ་སོར་དེ་དག་གལ་ཏེ་སྒོམ་བྱེད་ན། །དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ། །རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་དེས་ནི་ཞིར་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཐ་མར་མཛད་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཡིད་ ལ་བྱ་བར་ནུས་པ་དང་།དམིགས་པ་མེད་པར་ནུས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ། དེ་ལྟ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་། ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་དྲན་པ་མེད་པ་དང་།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་ནུས་སྲིད་ཀྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན། དོན་དམ་པར་ན་དུས་གསུམ་དུ་ཆོས་སྐྱེས་པ་གང་ཡང་མ་ མཐོང་བ་དེའི་ཚེ།ཇི་ལྟར་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་པོར་མཛད་པ་ལས་ཀྱང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལག་གིས་བཟུང་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་ པའི་ས་བོན་གྱི་ཟུག་རྔུ་སེམས་དེ་ལ་ཡོད་པ་བསལ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྩ་བ་ནས་ཕྱུང་བའི་ཤིང་དག་ས་ལ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་རྩ་བ་མེད་པས་ན་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞི་མ་ཐོབ་པའི་ཞེས་གསུངས་ པ་དེ་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དུས་སུ།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ། གདོན་མི་ཟ་བར་ཅི་ཞིག་ལ་དམིགས་དགོས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་རྒྱུ་མེད་པར་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

《圣楞伽经》云："大慧，由于以智慧观察已，不分别自相共相，故说一切法无自性。"
又于彼经云："大慧，若将牛角分析为微尘则不存在，诸微尘亦各别分析则不住于微尘相。"
《圣文殊游戏经》中亦云：文殊说道："少女，云何菩萨为战胜者？"少女答道："文殊，于一切法虽作分别而无所缘。"
《圣三摩地王经》云："若于法无我作观察，若于彼等作修习时，即是得涅槃果之因，其他诸因不得寂静。"
于《修次第后篇》中说：于彼时以观察为先导而能作意，能无所缘，如是说道："是故于正法中所说无念无作意者，亦应视为以正确观察为先导，以正确观察方能无念无作意，非由他途。如是，当瑜伽师以正慧观察时，胜义中于三时中不见有任何法生起，尔时，云何作念作意"等如是说。
于《修次第初篇》中亦云："以三摩地手执持，以极细慧剑，当除色等邪分别种子刺存于彼心中。如是作已，如从根拔除之树不生于地，因无根故，彼邪分别心亦不生。"
所说"未得四禅"者，于他宗正等持时，若有意识，尔时必定应缘何事，凡夫之心识无因不能成为无所缘。

།ཅི་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ ན་ནི།དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོག་པར་འགྱུར། གཉེན་པོ་གང་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་ལན་དུ་ཕ་རོལ་པོ་བརྒྱ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ ཤེས་མེད་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་།འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡུལ་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བས་སྐྱོན་དེ་མ་ངེས་སོ་ཞེས་ཟེར་དུ་དོགས་ནས། ལན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་མ་ཐོབ་པར་ ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དགག་པར་མི་ནུས་ལ།སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་འཕགས་པས་ནུས་ཀྱི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་མི་ནུས་པས་དེ་སྐད་སྨྲས་པས་ཅི་ལ་ཕན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོའི་ སྐྱེ་བོ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ལེགས་པར་བརྟགས་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཟུག་པོའི་བློས་མི་དཔྱོད་པར་རེས་འགའ་ནི་ད་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ་ཞེས་ཁུངས་འདྲེན་པར་བྱེད། རེས་འགའ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་མ་ སྒོམས་ཤིག་།འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། མཁས་པའི་སེམས་འཕྲོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྟགས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། ལངས་པའོ། ། དེ་ན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཉམ་པར་གཞག་ཙམ་ན་ལུས་ཕྱོགས་རེ་ལ་སོགས་པ་ཧ་ཅང་ཟ་བ་དང་། གཡའ་བ་དང་། འཛག་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། འདར་ཞིང་གཡོ་འཕར་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། གཏིང་དུའམ། གྱེན་དུ་བཏེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་དགའ་བ་ཙམ ལྷག་མཐོང་གི་རྟགས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ།ཞི་གནས་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། འོད་ལ་སོགས་པ་དང་། ཟས་སྟོབས་པ་ལ་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་དྲི་མ་རགས་པ་ གསུམ་དང་མ་བྲལ་བར་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཞལ་མི་མཐོང་ན་ལོ་དང་ཟླ་བ་ཙམ་ལོན་མ་ཐག་ཏུ་འཕགས་པས་ལུང་སྟོན་པ་དང་།བྱིན་གྱིས་བརླབས་སུ་རེ་བ་དག་ནི་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ལངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཁ་ཅིག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་མཐོང་ཞེས་ཟེར་ བའམ་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་ཞེས་ཟེར་བ་ཡང་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ།འདུས་པ་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དང་། ལངས་པའི་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་མེད་པར་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若无意识，尔时云何能观察诸法无自性？以何对治而能断除烦恼？如是则云何成为瑜伽师？如是说已。
对此回答：恐有人言，他宗于无想等至虽无意识亦称瑜伽师，于灭尽定虽有意识而不缘境，故彼过失不定。为此答道：纵是凡夫，未得第四禅不能遮止意识，若无先行观察慧，虽有意识而成无所缘，是圣者能为，凡夫不能，故说此有何益？
即是说，于凡夫虽先有三摩地而善观察亦不能无所缘。是故，不应以执著心观察，有时引证说"现今不可能成为无所缘"，有时又说"莫修无分别，将成无想等至"，此非能夺智者之心。此是所说之义。
于此，对证相之邪解有二：等持时与出定时。
其中有人说，仅于等持时，身体某部分过度发痒、瘙痒、流溢、粗糙、颤动摇晃、温暖、下沉或上升等，以及心生欢喜等，执为胜观之相，此乃邪解，因仅是止观随行故。
听闻非人之声、见其形色、见光明等，对供养饮食生稀有想。有些人未离三种粗垢即欲见化身之面，仅经年月即望圣者授记加持，此为魔之加持故是邪解。
于出定位时，有说见极微尘或说什么也未见，亦是邪解，因有聚合与二者假名安立，出定之识不可能无相而生故。

།དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བྱིས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་བསམ་ གཏན་དང་།དོན་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་བརྩོན་བྱས་ན། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་གཟུགས་འདྲ་དང་། །འོད་དང་པདྨོ་འདྲ་བ་དང་། །རི་མོ་ནམ་མཁའི་མེ་འདྲ་མཐོང་། །མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ནི། །མུ་སྟེགས་ཅན་ ལམ་ཁྲིད་པར་བྱེད།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤོངས་ཤིང་། །སྣང་བ་མེད་པར་ནམ་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ཡི་ཕྱག་།ཐམས་ཅད་ཞི་ནས་བྱུང་བ་ཡིས། །དེ་ཡི་མགོ་ལ་ཉུག་མཛད་དེ། །ཡང་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ལྟས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསླབ་ པ་བསྲུང་བར་འདོད་པས་ལྐུགས་པ་བཞིན་དུ་བྱ་ཞིང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དུས་སུ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་བསླབ་ཅིང་ལངས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་སྣང་བ་དང་འདྲ་བ་ལ་བསླབ་ དགོས་པས།ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་མོས་པ་བརྟེན་པོ་འབྱུང་ན་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །མ་ནོར་ལམ་རྟགས་གཞན་དག་ནི། །སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ལ། །དེ་དག་རིམ་གྱིས་བསྟན་པར་བྱ། །བར་སྐབས་ཀྱི་ནི་ཚིགས་བཅད་ཡིན། །དམིགས་པ་དང་ནི་ཤེས་པ་ལ། ། ལོག་རྟོག་སུན་དབྱུང་མདོར་བསྟན་དང་། །རྟགས་ལ་ལོག་རྟོག་སུན་དབྱུང་གིས། །བསྒོམ་ལ་ལོག་རྟོག་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཞེན་པ་མི་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་ལ་ནི ཕྱོགས་མེད་པ།།དེ་ལ་གཞན་ཕྱོགས་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་འབྱུང་བའི་རྗེས་སུ་སློབ་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་གང་དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་དྲན་ཞིང་འབྲེལ་པའི་རྗེས་ལ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲེལ་པ་དྲན་པའི་ རྗེས་ལ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མེར་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་རྟགས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲེལ་པ་དྲན་པའི་རྗེས་ལ་སྐྱེས་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་ རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དཔྱོད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་འདི་ཡང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་པའི་བསམ་པས་གང་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པས་གོང་དུ་སྨོས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ།

因此，《楞伽经》中依凡夫所行禅定与善分别义之禅定而说：
瑜伽行者若精进，
将见如日月形相，
及见光明似莲花，
如空中火见图像。
彼等种种诸相貌，
引导外道入其道。
若能尽舍彼一切，
直至无有诸显现，
尔时诸佛天之手，
一切寂静中显现，
为作摩顶之加持，
此乃随顺正道相。
是故，欲护学处者当如哑者，欲生虚空般智慧及如幻智慧者，于等持时不住一切而学，于出定时亦应学习如梦显现，因其离真实体性故。若于极为寂静处对此生坚固信解，即是入道之相。
无误道相余诸事，
为修行之精要者，
当次第而为宣说。
此乃中间偈颂也。
所缘及与能知识，
略说破除邪分别，
及破证相邪分别，
摄示修行邪分别。
此为总摄偈颂也。
于此，以无自宗可立之理而修即是不生执著，随顺"于无有宗者，岂有他宗存"之教故。然而，若忆念与所立义相关之因相，及缘此关系后所生之智，即是有分别，如依烟忆念关系后所生显现隐蔽之火的智慧。
依离一切戏论之法性相关之因相，即离一与多之因相，忆念关系后所生者，即自性因。凡有分别者皆是共相之境，如缘离非火之分别智。凡夫观察隐蔽义时缘法性亦是有分别，故是离有无等一切戏论之共相境。于此，等持智慧之意

།ལངས་པའི་ཤེས་པས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ནི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྟོག་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡོད་ པ་དང་མེད་པའི་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་ཙམ་དང་ཧ་ཅང་ཆེས་སྤྱིར་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་མི་ངེས་པས་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་དང་།དེ་ཙམ་ལ་ཡུལ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཡོད་པས་ན་ཀུན་ བརྟགས་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་ཕལ་ཆེར་བརྗོད་དུ་འདོད་དེ།འདིར་མངས་ཀྱིས་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །མཉམ་གཞག་ལངས་པའི་ཤེས་པ་ཡིས། །ཚུལ་གཉིས་མཚོན་ཆ་གཟུང་ནས་ནི། །རིགས་པའི་ལག་གིས་འདེབས་བྱེད་པ། །ལོག་ རྟོག་སྤངས་ནས་ལྷག་མཐོང་སྐྱེ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བདག་ནི་ཤིན་ཏུ་དམུས་ལོང་བས། །ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་ཐབས་ཟབ་མོའི་དོན། །མི་རིགས་བཟོད་གསོལ་བདག་གིས་འདི། །སློབ་མས་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་ཕྱིར་བྱས། །དགེ་ བ་འདི་ཡིས་དང་པོའི་ལས་ཅན་ཀུན།།ཧ་ཅང་མི་མཐོ་མི་དམའ་རྒྱུ་འབྲས་སྟོན། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ཞིང་མི་བསྙེམས་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ། །མ་ནོར་ལམ་ཞུགས་དྲོད་སོགས་སྐྱེ་བར་ཤོག་།ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་པའི་ཐབས་ཅུང་ཟད་བྲིས་པ་རྫོགས་སོ།



我来为您翻译这段藏文：
起定后的认知安立名言，从本质上称为有分别，对于存在与不存在的表述以及仅仅可以混合及极其普遍也无所缘这样的说法也不确定，所以称为无分别，仅仅如此称为境明显，称为菩提心，由于有执著自相故称为修遍计，等等上述大部分都想要表达，此处恐繁不写。
以下是偈颂：
从等持起定之智慧，
执持二谛锋利宝剑，
以理性手挥舞斩除，
断除邪执生起胜观。
这是总结偈颂。
我因极其愚昧无知，
胜观生起方便深义，
若有不当祈请原谅，
为令弟子生观而作。
愿此善根令诸初学，
不高不低演示因果，
持戒谦逊修习法性，
入无误道生暖等位。
《胜观生起方便略说》圆满。
注：这段文字是一篇关于修习胜观（毗婆舍那）的论著的结尾部分。文中没有出现需要四种形式（藏文、梵文天城体、梵文罗马拼音、汉语字面意思）并列显示的种子字或咒语。翻译时我已尽量保持了偈颂的对仗形式。


